INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2235, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2154\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2154\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/kiedy-wojna-jest-pokojem1-fa-03-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"654\" /> Mitochondrium,<br />Źródło: Wikipedia[/caption]\n<h2>Kto wie, do czego te bestie są zdolne. Aby się im nie dać, reklamy wmawiają nam, że musimy pić litry zielonej herbaty, jeść całe pola czerwonych winogron z Toskanii, a ucztę zwieńczyć łyknięciem jeszcze kilku suplementów o działaniu antyoksydacyjnym.</h2>\nW naszym organizmie wciąż trwa jakaś walka. Możemy ją sobie wyobrazić jako mityczny spór pomiędzy dwoma przeciwnymi siłami. Takie historie konstruowane są tak, byśmy nie mieli wątpliwości, kim jest wróg, a komu należy kibicować. Opowiem o wojnie, w której pozory mogą zaburzyć naszą ocenę sytuacji. To będzie prawdziwie magiczna opowieść o związkach, których nie można zobaczyć i o siłach, które niełatwo poczuć.\n\nZacznijmy od prostego zadania pobudzającego zmysły. Spójrzmy na siebie w lustrze. O ile naszych twarzy nie zdobią teraz śmieszne miny, widzimy swoje ciało w statecznej i opanowanej pozie. Ten zewnętrzny spokój to tylko przykrywka. Wnętrze naszych ciał to wielkie pole bitewne, na którym ścierają się ze sobą tajemnicze siły. Zasady tej walki są nieco bardziej skomplikowane niż w klasycznej legendzie. Wybranie sprzymierzeńca nie jest prostym zadaniem, a decyzja może mieć ogromny wpływ na całą naszą przyszłość. Bardzo często kluczem do spokojnego, zdrowego życia jest podtrzymywanie walecznego ducha wśród wszystkich uczestników bitwy, aby wojna trwała w najlepsze. Naukowcy określają ten stan mianem homeostazy, czyli stabilnej równowagi pomiędzy procesami, które mają miejsce w naszym ciele. Warunkiem naszego dobrego samopoczucia jest tocząca się spokojna walka, a zwycięstwo jednej ze stron może się okazać niebezpieczne…\n<h3>To jest wojna</h3>\nGłówni bohaterowie tej szczególnej opowieści to dwóch potężnych przeciwników. W jednym narożniku prezentują się reaktywne formy tlenu, znane szerszej publiczności jako wolne rodniki, w drugim enzymy antyoksydacyjne, których naturalnym powołaniem jest zwalczanie tych pierwszych.\n\nGdybym zapytała, czy wolne rodniki są dobre, czy złe, wielu czytelników zapewne powiedziałoby bez większego namysłu, że to najgorsze, co może człowieka spotkać. Codziennie natykamy się na reklamy produktów, które mają za zadanie zwalczać wolne rodniki, a do głowy wkładane są nam informacje o ich szkodliwości. Chciałabym tę tezę poddać weryfikacji. Aby zająć się tym tematem, warto najpierw zrozumieć, czym dokładnie są reaktywne formy tlenu, a tego nie można uczynić bez kilku słów wprowadzenia. Dla naszego życia tlen jest niezbędny, ale wiele organizmów radzi sobie całkiem dobrze bez niego, a dla niektórych jest wręcz śmiertelnym zagrożeniem.\n\nW normalnych warunkach tlen stanowi 21% powietrza. Czy to wystarczająca ilość? Około dwudziestu lat temu pojawiła się teza, że wyższe stężenie tlenu mogłoby mieć na nas dobroczynny wpływ. W tych czasach bary tlenowe powstawały jak grzyby po deszczu i ludzie chętnie zażywali tlenowych inhalacji. Klienci takich miejsc nie brali pod uwagę, że niezbędny nam do życia tlen może być w jakikolwiek sposób niebezpieczny. Jednak pamiętajmy, że to dawka czyni truciznę i powiedzenie to dotyczy również tlenu. Jego zbyt wysokie stężenie może być bardzo niebezpieczne. W przyrodzie, podobnie jak w życiu, nie ma nic za darmo. Komfort oddychania tlenowego i wysokiej wydajności energetycznej organizmów tlenowych niesie ze sobą pewne efekty uboczne.\n\n[caption id=\"attachment_2155\" align=\"alignnone\" width=\"2560\"]<img class=\"wp-image-2155 size-full\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/kiedy-wojna-jest-pokojem2-fa-03-2020-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1920\" />  [/caption]\n\nI tu powracamy do reaktywnych form tlenu, które są produktem ubocznym tlenowego oddychania komórkowego, czyli przemian mających na celu wytworzenie energii użytecznej metabolicznie w postaci cząsteczki ATP. Proces ten odbywa się na wewnętrznej błonie jednego z moich ulubionych elementów komórkowych, czyli mitochondriów. Mitochondria to organelle przyrównywane często do silników komórkowych. Poprzez przemiany zachodzące w ich strukturach wytwarzane są wysokoenergetyczne cząsteczki ATP, czyli nośniki energii pozwalające całemu mechanizmowi naszego ciała pracować.\n\nMitochondria jednak to również główne miejsce produkcji reaktywnych form tlenu. Są to cząsteczki, które posiadają niesparowany elektron i przez to są bardzo reaktywne. W praktyce oznacza to, że tak zbudowane molekuły chętnie przytulają się do innych podobnych do siebie, współdzieląc niesparowane elektrony. Niestety część tych uścisków może okazać się niebezpieczna i prowadzić do uszkadzania innych struktur komórkowych, białek, lipidów, cukrów czy kwasów nukleinowych.\n\nReaktywne formy tlenu produkowane podczas oddychania mogą wywierać na komórkę toksyczne efekty, jeśli jest ich za dużo. Takiego zagrożenia ewolucja nie pozostawiła bez odpowiedzi i zatrudniła do pomocy enzymy antyoksydacyjne. Te białka stoją w drugim narożniku i tylko czekają, aby obezwładnić przeciwnika. Innymi wrogami wolnych rodników mogą być ich nieenzymatyczni wrogowie, czyli witamina C, E czy A.\n<h3>Zapiski z pola bitwy</h3>\nPodsumujmy tę część historii. Reaktywne formy tlenu, produkowane przez mitochondria jako uboczne efekty oddychania, mogą uszkadzać elementy komórkowe, natomiast enzymy antyoksydacyjne wyłapują tych rozbójników i rozbrajają z oręża. Sprawa na pierwszy rzut oka wygląda bardzo przejrzyście. Zapewne większość czytelników bez chwili wahania opowie się po stronie dzielnych i walecznych enzymów. Takie spojrzenie będą również wspierały informacje płynące do nas z internetu czy telewizji, w których wolne rodniki odgrywają rolę wroga publicznego nr 1. Ten przekaz wskazuje, że przez nie się starzejemy, chorujemy na nowotwory i inne paskudztwa. Niektórzy mogliby je nawet zacząć obwiniać za nietolerancję glutenu czy syndrom niespokojnych nóg. Kto wie, do czego te bestie są zdolne. Aby się im nie dać, reklamy wmawiają nam, że musimy pić litry zielonej herbaty, jeść całe pola czerwonych winogron z Toskanii, a całą ucztę zwieńczyć łyknięciem jeszcze kilku suplementów o działaniu antyoksydacyjnym.\n\n[caption id=\"attachment_2156\" align=\"alignnone\" width=\"1828\"]<img class=\"size-full wp-image-2156\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/kiedy-wojna-jest-pokojem3-fa-03-2020-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"1828\" height=\"2560\" /> Fot . Paulina Mozolewska[/caption]\n\nPowoli, zaczekajcie chwilę, zanim zrobicie sobie krzywdę! Rzeczywiście walka z wolnymi rodnikami, rozumiana jako działanie zdrowotne, stała się dla wielu odpowiedzią na wszystkie bolączki. Niejedna osoba uzna to działanie za panaceum na całe zło świata, jednak jak to zazwyczaj bywa w realnym świecie, sprawa ma drugie dno, o którym niewiele się mówi. Czy jesteśmy absolutnie przekonani, że wolne rodniki to zło w czystej postaci i musimy robić wszystko, aby pozbyć się ich z naszych organizmów?\n\nReaktywne formy tlenu to cząsteczki o wielu obliczach i w zależności od punktu widzenia można im przypisać różny wpływ na organizm. Wolne rodniki mogą być niebezpieczne, jeśli jest ich za dużo. Przypisuje się im znaczenie w przebiegu wielu chorób nowotworowych czy neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera, Parkinsona i Huntingtona.\n\nNiekontrolowany wzrost poziomu reaktywnych form tlenu może doprowadzić do stresu oksydacyjnego, który jest zazwyczaj postrzegany jako zjawisko negatywne. Rzeczywiście w sytuacji, kiedy enzymy antyoksydacyjne czy inne systemy obezwładniania wolnych rodników nie pracują wystarczająco wydajnie i nie radzą sobie z najazdem przeciwnika, reaktywne formy tlenu mogą być dla nas niebezpieczne.\n\nJednocześnie mało kto zastanawia się nad konsekwencjami pozbawienia nas reaktywnych form tlenu. W sytuacji równowagi, czyli kiedy jesteśmy zdrowi, wolne rodniki pełnią również wiele ważnych dla całego organizmu funkcji. To, co zostało wytworzone w jednej reakcji, bardzo często służy jako składowa w kolejnych procesach, chociażby w tworzeniu innych istotnych molekuł. Podobnie dzieje się z wolnymi rodnikami, których obecność jest warunkiem koniecznym dla innych przemian mających miejsce w komórce. Kolejnym zadaniem wolnych rodników jest odgrywanie roli posłańców, czyli funkcji sygnalizacyjnej wewnątrz i na zewnątrz komórki. W tym wypadku ich praca polega na przekazywaniu informacji reszcie organizmu. Reaktywne formy tlenu są również wykorzystywane przez system odpornościowy do walki z zagrażającymi nam patogenami. Ich rola to także regulacja apoptozy, czyli zaprogramowanej śmierci komórkowej, która jest zjawiskiem niezwykle ważnym, chociażby w zapobieganiu procesom nowotworzenia.\n\n[caption id=\"attachment_2157\" align=\"alignnone\" width=\"2560\"]<img class=\"wp-image-2157 size-full\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/kiedy-wojna-jest-pokojem4-fa-03-2020-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1772\" /> Autorka nagrodzona w XII konkursie FA „Skomplikowane i proste” z ministrem J . Gowinem i prof . J . Woźnickim Fot . Stefan Ciechan[/caption]\n<h3>Złoty środek</h3>\nCzy to oznacza, że wolne rodniki są zbawienne dla naszego organizmu? Nie do końca, chociaż ich całkowity brak byłby dla nas stanem patologicznym i niebezpiecznym. Zdrowy człowiek, prowadzący odpowiedni styl życia, nie ma powodów do nadmiernych zmartwień. W takim przypadku najlepszym wyjściem jest utrzymywanie organizmu na bezpiecznym poziomie bojowości, czyli w sytuacji równowagi pomiędzy produkcją reaktywnych form tlenu a ich obezwładnianiem przez enzymy antyoksydacyjne. Kluczem dla tej homeostazy jest odpowiednia dieta, umiarkowana aktywność fizyczna i wystarczająca ilość snu. Dla człowieka niecierpiącego na żadne przewlekłe choroby tylko tyle wystarczy, aby utrzymać wolne rodniki na odpowiednim poziomie.\n\nNajlepszym sposobem na zatrzymanie równowagi jest trzymanie się zasady złotego środka, kiedy mamy wszystkiego w sam raz. Apele, które skłaniają nas do radykalnych zmian stylu życia czy diety, obiecując magiczną ochronę przed wolnymi rodnikami, mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Nasze ciało doskonale radzi sobie z utrzymywaniem równowagi, więc w większości przypadków przyjmowanie suplementów diety nie będzie potrzebne. Jeśli jednak wciąż macie pewne zastrzeżenia i obawiacie się, że w konkretnym przypadku ten balans jest zaburzony, zanim podejmiecie jakiekolwiek decyzje, porozmawiajcie o tym z lekarzem.\n<h3>Nie wierzycie? Sprawdźcie.</h3>\nWzbudziłam wątpliwości? Czy może wciąż obstajecie przy swoim? Pamiętajcie, aby wyrobić sobie opinię na dany temat, należy podejść do niego bardzo odpowiedzialnie. Tym bardziej, jeśli na szali leży zdrowie wasze lub bliskich. Nie musicie wierzyć nikomu na słowo, możecie sprawdzać źródła danych, oceniać ich jakość. Zachowajcie jednak w pamięci, że nie można być specjalistą od wszystkiego, dlatego również wasza ocena może być nie do końca trafiona. Dobrym pomysłem jest więc poleganie na autorytetach. Autorytetach, czyli wybitnych specjalistach, którzy poświęcili wiele lat życia na badanie danego tematu, a nie na internetowych szarlatanach. Niech o nauce mówi naukowiec, a o zdrowiu lekarz. W ocenie sytuacji nie poszukujcie jedynie argumentów potwierdzających wasze tezy, ale również tych, które starają się ją obalić. W ten sposób wciąż będziecie testować siłę swoich opinii i w porę się zorientujecie, jeśli są one mylne. Fakty nie boją się takich dyskusji. W zdecydowanej większości warunków najlepszym rozwiązaniem jest zachowanie zdrowego rozsądku i wybieranie złotego środka.\n\nCała opowieść jest oczywiście celowym uproszczeniem, a zabieg personifikacji cząsteczek i reakcji ma na celu ułatwienie czytania. Chciałabym jednak, aby czytelnicy mieli świadomość, że cząsteczki ze sobą reagują, a reaktywne formy tlenu w rzeczywistości nie mają cech charakteru.\n\nPozwolę sobie na krótkie podsumowanie. Będę bardzo zadowolona, jeśli zapamiętacie z tego artykułu chociaż jedną rzecz. Gdybym mogła wybierać, chciałabym, aby było to przekonanie, że prawdy naukowe są zazwyczaj bardziej skomplikowane, niż można by sądzić. Ich zrozumienie i kompleksowa ocena wymaga dużego zaangażowania i otwartości. Bywa, że należy zmierzyć się z faktami, które niekoniecznie muszą pozostawać w zgodności z naszymi opiniami, ale nie może to przekreślać ich racjonalności.', 'Kiedy wojna jest pokojem , czyli o drugim obliczu reaktywnych form tlenu ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'kiedy-wojna-jest-pokojem%e2%80%a9czyli-o-drugim-obliczu-reaktywnych-form-tlenu%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:46:27', '2020-03-18 08:46:27', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/kiedy-wojna-jest-pokojem%e2%80%a9czyli-o-drugim-obliczu-reaktywnych-form-tlenu%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2236, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2133\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2133\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/inteligentne-leki-fa-03-2020-1024x681.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"681\" /> Fot. Arch. prywatne[/caption]\n\nZastosowanie materiałów węglowych jako nośników leków pozwala zredukować liczbę wywoływanych przez nie efektów ubocznych oraz wydłużyć czas ich działania w organizmie.\n\nRaz, dwa, a niekiedy trzy razy na dobę. Nie częściej niż co cztery godziny. Przed lub w trakcie posiłku. Do tego koniecznie szklanka wody. Sięgając do domowej apteczki należy pamiętać, że choć o powodzeniu farmakoterapii w największym stopniu decyduje dobór właściwego leku, to nie mniej istotne jest przestrzeganie przez chorego zaleceń co do sposobu jego zażywania. Zwłaszcza że przy różnych dolegliwościach wzmocnienie bądź osłabienie działania odmiennych preparatów zależy od wielu czynników. To przede wszystkim odpowiednie dawkowanie, nieprzekraczające dopuszczalnego poziomu stężenia leku w organizmie, ale też pilnowanie godzin przyjmowania, by substancje czynne zdołały się uwolnić, oraz ograniczenie spożywania produktów niekorzystnie wpływających na wchłanianie lekarstw. A gdyby te wszystkie wytyczne zaprogramować na odpowiednim nośniku, który sam sterowałby umieszczonym na nim medykamentem? Takie „inteligentne leki” to już całkiem nieodległa przyszłość. Zainteresowanie naukowców budzą szczególnie uporządkowane węgle mezoporowate.\n<h3>Między 2 a 50 nm</h3>\nTo materiały, które wbrew pozorom nie należą do paliw kopalnych. Pozyskuje się je na drodze syntezy – metodami twardego i miękkiego odwzorowania – w trakcie której możliwa jest precyzyjna kontrola ich powierzchni właściwej oraz średnicy i objętości powstających porów. O ile w przypadku węgli mikroporowatych pory mają nie więcej niż 2 nanometry, a mikroporowatych powyżej 50 nanometrów, o tyle w mezoporowatych mieszczą się w zakresie pomiędzy tymi wartościami. Dzięki temu idealnie nadają się np. do wychwytywania zanieczyszczeń, zwłaszcza barwników syntetycznych. Z racji złożonej struktury i stabilności barwniki takie, stosowane w niemal każdym przemyśle, po przedostaniu się do wody stanowią poważne zagrożenie toksykologiczne dla ekosystemu. Zapobiegać mu mogą filtry na bazie węgli mezoporowatych. Również w kosmetyce, gdzie poprzez maseczki czy kremy węgle mogą adsorbować całodzienne zanieczyszczenia powietrza z twarzy, nie miałyby sobie równych.\n\nUnikatowe właściwości fizykochemiczne tych materiałów sprawiają, że ich potencjał aplikacyjny jest o wiele większy. Mogłyby np. znaleźć zastosowanie w farmacji jako nośniki leków.\n\n– Cel jest jasny: zwiększyć komfort chorego. Teraz, przyjmując leki w dawkach co kilka godzin, za każdym razem narażamy się na efekty uboczne. Można je zredukować przez zastosowanie materiałów węglowych jako nośników aktywnych substancji farmaceutycznych, które w dodatku wydłużają czas obecności i działania leku w organizmie – zapewnia prof. Joanna Gościańska z Zakładu Chemii Stosowanej na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.\n\nNa ten oryginalny pomysł wpadła zaraz po obronie doktoratu, ale jej fascynacja nanomateriałami trwa znacznie dłużej. Tyle że wcześniej prof. Gościańska zajmowała się głównie mezoporowatymi krzemionkami oraz ich szerokim zastosowaniem w katalizie. Wiedziona ciekawością, spróbowała zrobić z nich… węgiel i zobaczyć, w jaki sposób będzie się on zachowywał. Jego synteza składa się z kilku etapów, ale nie jest zbyt skomplikowana. Na powierzchnię krzemionki wprowadza się rozpuszczoną uprzednio w wodzie sacharozę, dodając odrobinę kwasu siarkowego (VI). Tak zaimpregnowana krzemionka trafia do pieca, gdzie w temperaturze dochodzącej do 900 stopni i w atmosferze gazu obojętnego jest wygrzewana. Sacharoza na powierzchni krzemionki polimeryzuje. Powstaje kompozyt, pół-krzemionka, pół-węgiel, z którego za pomocą kwasu fluorowodorowego albo zasady sodowej krzemionkę się usuwa, a pozostały węgiel jest jej odwrotną repliką. Najczęściej przyjmuje morfologię krzemionki, wykazując się przy tym dużą porowatością. Przez to mezoporowate sita molekularne doskonale nadają się do selektywnego wychwytywania dużych cząsteczek w lekach.\n<h3>Relegowanie króla?</h3>\nW farmacji królował dotąd węgiel aktywny. Zetknął się z nim każdy, kto kiedykolwiek uległ zatruciu pokarmowemu. W wielu domach używano go, by oczyścił organizm z toksyn. Tyle że węgle mezoporowate mają wszelkie atuty, by godnie zastąpić dotychczasowe remedium. Uporządkowana struktura decyduje o ich wyjątkowych właściwościach, są nietoksyczne, biokompatybilne i dodatkowo w pełni odtwarzalne.\n\n– W przypadku węgli aktywnych nie jesteśmy w stanie tego osiągnąć. Z pestek śliwki czy wiśni po karbonizacji, czyli wygrzewaniu w wysokiej temperaturze i odpowiedniej aktywacji, otrzymamy węgle o różnej strukturze porowatej. Zależy to m.in. od czynników typowo środowiskowych, np. gatunku drzewa, oraz warunków, w jakich przeprowadzimy wspomniane procesy. Tymczasem węgle syntetyczne charakteryzują się zawsze ściśle określoną, kontrolowaną strukturą i morfologią. Zachowują się tak, jak chcemy, co dla przemysłu nie jest bez znaczenia – przekonuje prof. Gościańska.\n\nJej pomysł polega na takim „zaprogramowaniu” nośnika na bazie węgli mezoporowatych, że umieszczony na jego powierzchni lek sam uwalniałby się w odpowiednim miejscu w organizmie. W zależności od potrzeb powierzchnię tę modyfikuje się różnymi grupami funkcyjnymi, które pozwolą na dopasowanie nośnika do konkretnego preparatu. Jako przykład moja rozmówczyni podaje popularny paracetamol. Leki przeciwbólowe, choć potrafią przynieść ulgę, mają także wady: są słabo rozpuszczalne albo długo wchłaniają się w organizmie. Tymczasem zastosowany przez nią nośnik zwiększył tę rozpuszczalność, a przy tym zminimalizował efekty uboczne działania paracetamolu. Wbrew obawom jedna zwiększona dawka zadziałała skuteczniej niż kilka mniejszych.\n\n– Powierzchnię węgla modyfikowaliśmy różnymi grupami funkcyjnymi o charakterze zasadowym, które zaczęły współpracować z kwasowym paracetamolem. Po wprowadzeniu go na nośnik, udało nam się przez dobę uwalniać lek w sposób w pełni kontrolowany. Nawet lekarze byli zdumieni – opowiada poznańska chemiczka, w przypadku której określenie „matka wynalazków” nabiera rzeczywistego charakteru.\n\n<em>Jej zdaniem kobiety odzyskują dziś pozycję i choć często trudno im się wybić, to właśnie one są podporą nauki, wpływają na jej rozwój i dzięki kompetencjom stopniowo wspinają się na szczyty.</em> Ona sama zajmuje się nie tylko lekami przeciwbólowymi, lecz także zapobiegającymi wysokiemu ciśnieniu (losartanem potasu) i – to największe wyzwanie – antybiotykami (tebipenem piwoksylu, ampicyliną). Ta ostatnia grupa jest najbardziej problemowa, ponieważ cechuje się znaczną nietrwałością chemiczną, co w praktyce oznacza bardzo szybki rozkład. Tak się jednak składa, że właśnie węgle syntetyczne, co pokazały wstępne badania, mogą zwiększać trwałość antybiotyków, pełniąc wówczas rolę swoistego stabilizatora.\n<h3>Połknąć i zapomnieć</h3>\nDo badań wybrano leki, które wymagają algorytmu częstego dawkowania i są już doskonale znane, a ich właściwości fizyko-chemiczne dobrze opisane. Prof. Gościańska wyszła z założenia, że lepiej udoskonalać, niż zaczynać od zera, tym bardziej, że w przypadku środków medycznych zajęłoby to dekady. Bazuje więc na tym, co już opracowano, dostosowując do tego wytwarzane przez siebie węgle mezoporowate. Ich właściwości muszą współgrać z substancją leczniczą i nie tłumić jej. Z drugiej strony to działanie nie może nastąpić zbyt szybko, zaraz po połknięciu tabletki, czyli tak jak teraz. Pacjent połykałby nośnik wraz z lekiem, którego substancja czynna uwalniałaby się w konkretnym miejscu w organizmie, np. w żołądku, w takich dawkach i odstępach czasowych, jakie zostałyby „zaprogramowane” za pomocą grup funkcyjnych obecnych na powierzchni węgla.\n\n– Trudność polega na tym, by tak zmodyfikować węgiel, żeby nie uwalniał on leku od razu, lecz stopniowo, tylko wtedy, gdy chcemy – wyjaśnia prof. Gościańska i dodaje, że niekiedy czysty węgiel, bez żadnych grup funkcyjnych, okazuje się doskonałym nośnikiem leku, a innym razem konieczna jest jego dodatkowa „przeróbka”, by wykazał narzuconą selektywność, np. przy wychwytywaniu toksyn.\n\nTestowanie odbywa się w symulowanym środowisku wewnętrznym organizmu, a więc w soku żołądkowym o odpowiednim pH, ślinie itd. Stworzony węgiel nie może stanowić żadnego zagrożenia toksykologicznego i musi być biokompatybilny, tak by po wypuszczeniu leku został bezproblemowo usunięty z organizmu.\n\nW poznańskim ośrodku – w badania włącza się także Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego – trwają prace nad nośnikami leków doustnych, ale niewykluczone jest także ich użycie w różnego rodzaju maściach, kremach czy żelach przeznaczonych do stosowania miejscowego. Trwają próby z benzokainą, środkiem znieczulającym, przeciwbólowym, stosowanym miejscowo np. na skórę. Również w tym przypadku podstawowym zadaniem nośnika będzie systematyczne uwalnianie substancji czynnej z leku, bez konieczności wielokrotnego smarowania w ciągu dnia. Osiągnięcie tego celu z uwzględnieniem warunku, by małe cząstki węgla nie przenikały przez skórę, lecz utrzymywały się tylko na jej powierzchni, z naukowego punktu widzenia wydaje się dziś kluczowym zadaniem.\n\nJedno jest pewne: niezależnie od tego, w jakiej formie wraz z lekiem zostaną zaaplikowane, działanie węgli mezoporowatych pozwoli nie przejmować się już tym, kiedy przyjąć kolejną dawkę i w jakiej ilości. I by uwolnić od utrapienia każdego chorego, bohaterka tego tekstu wcale nie musiała spełniać innego marzenia – o zostaniu lekarzem.', 'Inteligentne leki ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'inteligentne-leki%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:37:37', '2020-03-17 12:37:37', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/inteligentne-leki%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2237, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2192\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"wp-image-2192 size-full\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/zagadki-zolwia3-fa-03-2020-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" /> Stanowisko w Porębie Fot. Tomasz Szczygielski[/caption]\n\nStanowisko w Porębie\n<h2>Ewolucja to skomplikowany proces, pewne cechy mogą się pojawiać niezależnie w różnych liniach ewolucyjnych, a niekiedy potem ulegać rewersji pod wypływem fluktuacji środowiska, więc trzeba bardzo uważać.</h2>\nNie po raz pierwszy przypadek i… śmietnik okazują się warunkami optymalnymi do znalezienia cennych dla nauki, zakopanych w ziemi skarbów. Tym razem odkrycie to, istotne dla paleobiologów, dotyczy żółwia, a ściślej przodków znanych nam współcześnie gadów z tej grupy. Te, które odkopano na wysypisku śmieci w miejscowości Poręba na południu Polski, blisko czterysta szczątków pancerza i kończyn, należały do żyjącego w triasie, ok. 215 mln lat temu, gatunku nazwanego Proterochersis porebensis, czyli „pierwotny żółw z Poręby”. Jak twierdzi dr Tomasz Szczygielski z Instytutu Paleobiologii PAN, znawca żółwi – zarówno w pracy magisterskiej jak i doktorskiej właśnie nimi się zajmował – nasz porębiany gatunek jest kluczowy dla zrozumienia ewolucji tej grupy zwierząt. Dlaczego? Ponieważ to najstarsze i najbardziej pierwotne żółwie na świecie, jakie udało się odnaleźć.\n\n[caption id=\"attachment_2205\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2205\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/zagadki-zolwia1-fa-03-2020-1024x651.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"651\" /> Poterochersis porebensis,<br />Fot. Marian Dziewiński[/caption]\n<h3>Nietypowa anatomia</h3>\nSzczątków przodków – protożółwi – jest niewiele i są to dość niedawne znaleziska, z tego milenium. Nie miały one pancerzy, a jedynie ich zaczątki. Wyglądem przypominały raczej jaszczurki.\n\n– Ich żebra były już znacznie bardziej rozszerzone i miały już plastron, czyli spodnią część pancerza znajdującą się na brzuchu u współczesnych żółwi. Nie miały jednak karapaksu, czyli górnej części pancerza. Plan budowy tych zwierząt był zbliżony do budowy jaszczurki.\n\nSzczątki odkryte na stanowisku w Porębie należą do bardziej zaawansowanych ewolucyjnie form, ponieważ niewątpliwie miały już pancerz dolny i górny, lecz różnią się od żyjących współcześnie gatunków. W zasadzie żółw jaki jest, każdy wie, tymczasem jednak okazuje się, że to nieco dziwne i pełne zagadek gady.\n\n– Z żółwiami do dziś jest pewien problem, ponieważ nie bardzo wiadomo, gdzie je umiejscowić na drzewie rodowym gadów – wyjaśnia dr Szczygielski. – Badania anatomiczne sugerują, że powinny zostać umiejscowione przy gadach morskich z mezozoiku, natomiast badania genetyczne wskazują, że są one związane z gadami naczelnymi, czyli dzisiejszymi krokodylami i ptakami.\n\nWynika z tego, że żółwie, co w ewolucji wcale nie dziwne, odbyły własną, indywidualną drogę i wcześnie oddzieliły się zarówno od jednej jak i drugiej grupy gadów. Są specyficzne, odmienne od innych kręgowców.\n\n[caption id=\"attachment_2206\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2206\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/zagadki-zolwia2a-fa-03-2020-1024x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"1024\" /> Poterochersis porebensis – karapaks,<br />Rys. Tomasz Szczygielski[/caption]\n\n– U żółwi jest dużo dziwności – wyjaśnia dr Szczygielski. – Łopatka u kręgowców jest tworzona na granicy odcinka szyjnego i tułowia. Wchodzą w jej skład komórki z sekcji szyjnej i tułowiowej. U żółwi łopatka jest tworzona wyłącznie przez sekcję szyjną. Sploty unerwiające kończyny przednie także wywodzą się z komórek szyi. To dlatego, że ekspresja niektórych genów jest ograniczona do odcinka szyjnego. Na podstawie analizy budowy anatomicznej szczątków Proterochersis porebensis i innych triasowych żółwi wiadomo, że zasięg genów wyznaczających początek klatki piersiowej uległ u najwcześniejszych żółwi stopniowemu przesunięciu do tyłu, wydłużając tym samym szyję. Przejściowa anatomia u niemieckich żółwi z tego okresu pokazuje etap pośredni pomiędzy żółwiem pierwotnym a współczesnym.\n\nWidać to także na pancerzu, który jest niby taki jak dzisiaj, a jednak nie do końca.\n\n– Górna część – karapaks – jest w głównej mierze zbudowana z żeber i wyrostków kręgosłupa. Dolna – plastron – z kości obręczy barkowej i tzw. żeber brzusznych. Te ostatnie w zasadzie nie mają nic wspólnego z prawdziwymi żebrami, nazywa się je tak z uwagi na prętowaty kształt u większości gadów, ale są to elementy powstałe w skórze – wyjaśnia dr Szczygielski. – Krawędź karapaksu i połączenie z plastronem tworzą kostne płytki powstające w skórze i podobnie było u triasowych żółwi, tyle że liczba płytek była znacznie większa. U Proterochersis obserwujemy całą mozaikę, zwłaszcza w tylnej części karapaksu. Cały pancerz pokryty jest tarczami rogowymi. One się wprawdzie nie zachowały w stanie kopalnym, ale można wnioskować o ich liczbie i kształcie na podstawie wyraźnie widocznych bruzd na powierzchni zachowanych kości. Żółwie triasowe miały nie tylko znacznie więcej wszystkich elementów pancerza niż obecne, począwszy od zewnętrznych tarcz rogowych, przez elementy skórne (płytki znajdujące się na brzegach pancerza), aż po szkielet osiowy – rdzeń ciała zwierzęcia. To właśnie świadczy o tym, że mamy do czynienia z bardzo pierwotnymi żółwiami.\n\nNa dodatek stanowisko w Porębie jest niezwykłe nie tylko z uwagi na znaczną liczbę skamieniałości, ale także fakt, że pochodzą one od osobników zarówno bardzo młodych, jak dojrzałych i zaawansowanych wiekiem. Dzięki temu można zaobserwować różne etapy wzrostu pancerza. Ba, okazało się, że porębiane osobniki bywały bardzo duże, u niektórych pancerz miał ok. 70 cm długości.\n\n[caption id=\"attachment_2207\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2207\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/zagadki-zolwia2b-fa-03-2020-1024x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"1024\" /> Poterochersis porebensis – plastron,<br />Rys. Tomasz Szczygielski[/caption]\n<h3>Pośredni?</h3>\nCzy to oznacza, że trafiliśmy na ogniwo pośrednie, jak to nazywa ewolucja? Dr Szczygielski jest nieco sceptyczny. Bo i tak, i nie do końca.\n\n– Ogniwo pośrednie – paleontolodzy nie lubią tego określenia. Z jednej strony wszystko może być ogniwem pośrednim, ale z drugiej… Nigdy nie mamy do końca pewności, czy zwierzęta, które badamy, są ustawione w prostej linii przodek – potomek. Może to być jakaś linia boczna, która wprawdzie informuje nas o cechach wspólnego przodka z młodszymi gatunkami, ale niekoniecznie jest bezpośrednim przodkiem tych gatunków. Ponadto ewolucja to skomplikowany proces, pewne cechy mogą się pojawiać niezależnie w różnych liniach ewolucyjnych, a niekiedy potem ulegać rewersji pod wypływem fluktuacji środowiska, więc trzeba bardzo uważać.\n\nPrzyznaje jednak, że w tym przypadku cechy triasowych żółwi zdają się być rzeczywiście pośrednie i dają nam wgląd w to, jak ewolucja, np. dotycząca pancerza, mogła zachodzić.\n\nBudowa skorupy bowiem to nie tylko kwestia optymalizacji budowy zwierzęcia z uwagi na warunki, w jakich żyje, ale także ekspresji określonych genów.\n\n– Przyjmuje się w biologii ewolucyjnej, że wpływ środowiska i wpływ genetyczny są mniej więcej tak samo istotne: pół na pół. Poza tym musimy brać pod uwagę to, że pewne zjawiska w procesie ich powstawania dostrzegamy dopiero w trakcie optymalizacji.\n\nZnowu jednak dochodzimy do kolejnej dziwności. U żółwi, inaczej niż u innych kręgowców, żebra nie obejmują całej klatki piersiowej. Można powiedzieć, że rozchodzą się na boki, stanowiąc podstawę górnego pancerza, podobnie jak u niektórych obecnie żyjących gadów morskich. Znowu wkraczamy w dziedzinę genetyki. Dr Szczygielski uważa, że to kwestia ekspresji genów.\n\n– Jeśli pojedynczo wyłączymy eksperymentalnie geny determinujące powstawanie klatki piersiowej, żebra nadal będą, choć mniejsze i słabsze. Jeśli natomiast nawarstwimy kilka genów o tym efekcie, zaczynając od tego samego segmentu, to pierwsze żebra będą większe i granica między sekcjami wyraźniejsza, bo efekt się zwielokrotnia. To obserwujemy u zwierząt. Kiedy zasięgi genów na siebie zachodzą tylko częściowo, to kształt zmienia się subtelnie. Żółwie mają długą szyję i kiedy porównać gady kopalne i współcześnie żyjące, widać, jak determinowała się liczba kręgów szyjnych i tułowiowych.\n\nNiestety żółw pod niektórymi względami nadal pozostaje dla nas tajemniczy, a na stanowisku w Porębie nie znaleziono niestety kości czaszki. Na szczęście rzeka, jaka niegdyś, czyli w triasie, tutaj płynęła, pozostawiła wiele innych interesujących osadów. Znaleziono nie tylko szczątki żółwi, lecz także dinozaurów, pancernych aetozaurów, kolce płetwowe rekinów słodkowodnych, małże, ślady bezkręgowców, a także wiele materiału roślinnego, który jest obecnie opracowywany. Odkryto też koprolity, czyli skamieniałe odchody żółwi. Ich analiza ujawniła kostne szczątki ryb oraz materiał roślinny. Proterochersis porebensis żył więc nie tylko w środowisku lądowym, jak przypuszczano, lecz część życia spędzał także w wodzie.', 'Zagadki żółwia ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'zagadki-zolwia%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:47:09', '2020-03-18 08:47:09', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/zagadki-zolwia%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2238, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2181\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2181\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/postepowy-makkartyzm-fa-03-2020-1024x822.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"822\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n<h2>W interesie społeczności akademickiej uczelnia nie powinna się poddawać agresywnemu dyktatowi aktywistów i organizacji antydyskryminacyjnych. Powstawanie komisji do spraw równego traktowania, wprowadzanie ideologicznych kursów to kolejny krok na drodze upolitycznienia uniwersytetu.</h2>\nArtykuł Michała Bilewicza W<em>olność wypowiedzi czy wolność od dyskryminacji?</em> (FA 2/2020) trudno pozostawić bez komentarza. Przy czym nie odniosę się do jego głównej tezy, według której wolność wypowiedzi sprzyja dyskryminacji. Zajmę się rzeczami w owym artykule na pozór pobocznymi. Jedną z nich jest np. powoływanie na uczelniach komisji do spraw równego traktowania „ze względu na płeć, wiek, rasę, wyznanie, niepełnosprawność i orientację seksualną”. Powstawanie tych ciał uważam za niemądre i szkodliwe.\n<h3>Seks i polityka</h3>\nPisze autor: „osobom nieheteroseksualnym na uczelniach należny jest szacunek i stworzenie warunków studiowania wolnych od wszelkich przejawów dyskryminacji”. Jedno zdanie – wiele wątpliwości. Pierwszą jest kategoria „osób nieheteroseksualnych”. Studenci przyjmowani na uczelnię nie podają swoich preferencji seksualnych, nie są dzieleni na grupy pod względem takich preferencji ani nie są zobowiązani do ich ujawniania. I lepiej, żeby tak pozostało. Uczelnia nie jest miejscem seksualnych zachowań i nie ma potrzeby, by tę zasadę zmieniać. Sprawy seksu pozostawmy poza murami uniwersytetu. A skoro tak, to nie ma sensu rozróżniać studentów o takich czy innych zachowaniach seksualnych.\n\nUczelnia nie powinna zaglądać studentom pod kołdrę. W chwili, gdy zacznie to robić, rozpęta się awantura i trwać będzie bez końca. Na awanturze nie zależy nikomu prócz działaczy zaangażowanych w obronę przeróżnych mniejszości. Owe mniejszości nie istnieją przecież naprawdę. Naprawdę istnieją tylko ludzie o różnych preferencjach, którzy bardzo często nie życzą sobie, by ktoś ich „bronił”. Ale oni nie mają tu nic do powiedzenia, zdominowani przez agresywnych działaczy. Pojęcia takich czy innych mniejszości zostały powołane do życia przez odpowiednie ideologie, by te czy inne ruchy polityczne mogły głosić ich dyskryminację i walczyć z nią. Trzeba pamiętać, że do „obrony” mniejszości aktywiści zakładają organizacje za publiczne pieniądze. I nie są to organizacje politycznie obojętne. Za publiczne pieniądze będą teraz prowadzone na uniwersytecie kursy antydyskryminacyjne, które rekomenduje w swym artykule Michał Bilewicz. W interesie społeczności akademickiej uczelnia nie powinna się poddawać agresywnemu dyktatowi aktywistów i organizacji antydyskryminacyjnych. Powstawanie komisji do spraw równego traktowania i wprowadzanie ideologicznych kursów to kolejny krok na drodze upolitycznienia uniwersytetu.\n<h3>Niezdrowe zaciekawienie czy zdrowy rozsądek</h3>\nInną sprawą jest definicja dyskryminacji i kwestia jej przejawów. Dla środowisk i instytucji tropiących oblicza dyskryminacji wszystko jest szykanowaniem. To racja ich istnienia. Słyszeliśmy już więc niejednokrotnie o złych spojrzeniach, nieodpowiednich uśmiechach, niezdrowym zaciekawieniu itp. Społeczeństwo nie może się jednak dać zwariować. Potrzebna jest tu racjonalna doza zdrowego rozsądku przeciwstawiona niemądremu przewrażliwieniu. Trzeba bowiem rozróżnić prześladowania prawdziwe od urojonych. Zdaję sobie sprawę, że w obecnej atmosferze, gdy debacie nadają ton działacze antydyskryminacyjni, rozróżnienia takie są trudne lub niemożliwe. Zwykłe ludzkie zniecierpliwienie wykładowcy, irytacja nieuctwem studenta tłumaczonym brakiem znajomości języka lub przejawiające się pośród kadry akademickiej pospolite chamstwo (pozbawione motywacji narodowościowej czy rasowej) bywają impulsem do oskarżeń o dyskryminację. Zakres tego pojęcia niebezpiecznie się poszerza. Tymczasem na odmienność często reaguje się niechęcią, tacy jesteśmy albo bywamy, to ludzkie i normalne. Dopóki takie reakcje nie są połączone z agresją, trzeba to zrozumieć zamiast piętnować. Polacy wyjeżdżający na studia do innych krajów również spotykają się z różnym przyjęciem.\n\nWielkim błędem jest natomiast brak programów integracyjnych na uczelniach. Przyjmuje się studentów z zagranicy i nie robi nic, by przestali się trzymać w swoich grupach narodowych. Podczas zajęć getta ławkowe tworzą się spontanicznie i samorzutnie, a tłem niskiego stopnia integracji pozostaje raczej bariera językowa niż odmienności narodowe czy rasowe. Pisałem już o tym na tych łamach (Jak sobie radzimy z najazdem, FA 6/2018). Zamiast integrować zagranicznych studentów z polską społecznością zachęca się ich, żeby donosili na miejscowych za ich rzekomo niewłaściwe zachowania. Niektórzy korzystają z zaproszenia. Domyślam się, że najchętniej ci najsłabsi. By zakończyć ten wątek: jedno tylko jest pewne – na uniwersytecie i gdzie indziej wszystkim należy się szacunek. Bez wyróżniania grup, które zasługują na to bardziej niż inne. Kursy, szkolenia, komisje i zespoły robocze – wszystko to kopia urządzeń z uniwersytetów amerykańskich, gdzie ze złą sławą działają one od dziesięcioleci. W Polsce, począwszy od lat dziewięćdziesiątych, napisano na ten temat tony tekstów. Ale my musimy ochoczo kopiować to, co gdzie indziej się nie udało, zamiast się uczyć na cudzych błędach.\n<h3>Spisek przeciwko kobietom</h3>\nI wreszcie sprawa poradników językowych. Tworzy się je rzekomo po to, żeby uniknąć „wypowiedzi o charakterze homofobicznym i dyskryminującym”. Na Uniwersytecie Warszawskim powstał dokument dotyczący języka niedyskryminującego. „Nie są to normy regulaminowe, ale wskazówki, dzięki którym komunikacja między poszczególnymi członkami społeczności akademickiej może stać się łatwiejsza” – napisał pewien portal. Serdecznie dziękuję za takie ułatwienia. Podobno lepiej napisać: „Studenci i studentki, którzy zapiszą się na lektorat”, niż: „Studenci, którzy zapiszą się na lektorat”. Bo może to być odbierane tak, jakby kobiety zostały wykluczone! Przez kogo? – pytam. Jaki trzeba mieć móżdżek, by tak pomyśleć? Poddawanie się atmosferze podejrzeń, szukanie spisku przeciwko kobietom w ogłoszeniach o lektoracie wydaje się jednak drobną przesadą. Czy naprawdę chcemy mieć na uniwersytecie własny, akademicki, postępowy makkartyzm?\n\nBędąc polonistą, pisarzem i redaktorem z długim stażem, śmieję się z bzdurnego (inaczej tego nie nazwę) udawania, że w zakresie znaczeniowym słowa „studenci” nagle brakuje już studentek, a znaczenie słowa „badacze” nie zawiera kobiet. To szkodliwy idiotyzm, którego skutkiem w tekstach są koszmarki w rodzaju „wykładowcy/wykładowczynie”, „autorzy/autorki” i tym podobne produkty idei łamania. Owe łamańce w redagowanych tekstach usuwam bez litości. Inteligentna kobieta nie obrazi się na język polski za to, że tak a nie inaczej się ukształtował przez wieki. A manipulacje językowe, jak się wydaje, w ogóle są tym, czego kobiety najmniej potrzebują. Potrzeba im ze strony mężczyzn zainteresowania, docenienia i normalnego, partnerskiego traktowania, a nie zmyślania leksykalnych wygibasów.', 'Postępowy makkartyzm ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'postepowy-makkartyzm%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:38:08', '2020-03-17 12:38:08', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/postepowy-makkartyzm%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2239, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2170\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2170\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/nauczyciele-i-akademia-fa-03-2020-1024x678.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"678\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n<h2>Nadchodzi czas nauczycieli myślących o swojej pracy podobnie jak to robi akademia. Mam na myśli nauczycieli podejmujących badania, jak ich uczniowie faktycznie się uczą i jak im w tym systemowo skutecznie pomagać. Akademia będzie w tym dziele przydatna o tyle, o ile znajdzie drogę do nawiązania współpracy z nauczycielami na odpowiednio głębokim poziomie.</h2>\nW 2019 roku ukazał się nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego zbiór esejów Rozwój własny nauczyciela, napisanych przez doświadczonych nauczycieli z Polski i USA. Eseje te pokazują, że wychowywanie i kształcenie uczniów na mądrych i kompetentnych obywateli to trudne zadanie, którego wykonywanie jest sztuką i wymaga od nauczycieli umiejętności własnego rozwoju. Jednak praca nauczyciela nie jest obecnie rozumiana i doceniana zgodnie z zasadą, że „takie będą rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie”. Zmiana tego stanu rzeczy wymaga współpracy nowego rodzaju między nauczycielami wszystkich szczebli.\n\nProfesor Andrzej Białas, były prezes PAU, napisał w „Pauzie Akademickiej” (nr 484), że za najciekawszy uważa esej, który podaje przykład programu kształcenia postawy demokratycznej przez wyrabianie w uczniach nawyku stawiania sobie pytań. Skąd to wiem i jakie są na to dowody? Czy wszyscy się z tym zgadzają, czy też mają inne poglądy, jakie one są? Jak ten element łączy się z resztą mojej wiedzy? Czy jest w tym prawidłowość? Czy widzę korelacje albo związki przyczynowo-skutkowe? Zakładając, że to czy tamto byłoby inne, co jeszcze by się zmieniło? Jak bym się tego dowiedział? Kogo to obchodzi? Czy to ważne? Dlaczego? Słowami profesora Białasa: „Wszak gdybyśmy wszyscy posiedli ten nawyk, rzeczywistość polityczna wyglądałaby zupełnie inaczej, a fejkniusy czy trolle nie byłyby tak groźne”. Dodałbym, że proces stawiania pytań i znajdowania realistycznych odpowiedzi jest drogą tworzenia naszego obrazu świata, który przekazujemy dzieciom i młodzieży. Nauczyciel musi sam nabrać nawyku zadawania sobie pytań, żeby móc go kształcić u uczniów.\n\nW rozmowach na temat treści zawartych w esejach spotkałem się z różnym ich odbiorem. Skrajnym przykładem bywa stwierdzenie, że lepiej trzymać się od oświaty z daleka i przeżyć. Na szczęście nie wszyscy uczeni tak myślą, czego przykładem jest zaangażowanie Mariana Smoluchowskiego w sprawy kształcenia. Nie chodzi tu też o źle pojętą działalność, uchodzącą za oświatową, ale o rolę szkoły w społeczeństwie. Krótko można powiedzieć nie tylko, że szkoła jest miejscem, w którym dzieci i młodzież poznają podstawy i zasady życia społecznego, ale także znacznie mocniej stwierdzić, że nie ma demokracji bez edukacji, bo demokracja wymaga szkoły myślenia. Obrazowej ilustracji tego faktu dostarcza Władca much Williama Goldinga.\n<h3>Na czym polega znaczenie pracy nauczyciela</h3>\nPozwolę sobie przytoczyć z własnego doświadczenia przykład sugerujący, że rozumowanie stosowane w nauce może być pomocne nauczycielom w kształtowaniu postaw uczniów. Prowadziłem kiedyś zajęcia dla nauczycieli szkół podstawowych na temat prądu elektrycznego według zasad propagowanych przez Lillian McDermott i jej zespół dydaktyki fizyki na Uniwersytecie Stanu Waszyngton. Zajęcia polegały na samodzielnym wykonywaniu doświadczeń przez uczniów w klasie podzielonej na kilkuosobowe zespoły i na dyskusji otrzymywanych wyników z instruktorem. W pewnym momencie nauczycielka angielskiego wykrzyknęła: „To wcale nie chodzi o fizykę!”. Rozmowa w zespole o przyczynie tego archimedesowego okrzyku wyjaśniła, że nasz tok rozumowania na temat prądu elektrycznego miał uniwersalne cechy. Prowadząc podobne zajęcia, spotykałem się ze stwierdzeniami nauczycieli różnych przedmiotów, że gdyby byli uczeni metodą McDermott jeszcze jako uczniowie w szkole, to pewnie poszliby na fizykę. Jestem przekonany, że wrażenia uczestników z zajęć prowadzonych na podobnych zasadach w kontekście jakiejś innej dziedziny byłyby podobne.\n\nW sytuacjach społecznych mamy do czynienia z bardzo skomplikowanymi sprawami, których nie potrafimy lub nie możemy rozstrzygnąć za pomocą doświadczenia i rozumowania, tak jak to się robi w fizyce. Jak wtedy odróżnić realistyczne uzasadnienie decyzji od opinii lub demagogii? Po czym poznać, że faktycznie nikt nie wie, co zrobić, a dokonując wyboru, musimy zdać się na łut szczęścia? Czym się kierować, gdy w niepewności dochodzi do głosowania? Co robić, gdy mniejszość ma inne zdanie niż większość, a nie jest jasne, że większość ma rację? Gdzie leży granica między postępowaniem racjonalnym a nieracjonalnym? Czego w tej sprawie ma uczyć szkoła? Jak?\n\nSpróbujmy określić, co to znaczy uczyć się i na czym polega znaczenie pracy nauczyciela. Literatura na ten temat jest ogromna, więc potrzebne jest daleko idące uproszczenie. Posłużę się modelem. Przyjmijmy, że ludzki mózg rośnie podobnie do drzewa, które z malutkiego nasienia zamienia się w wielką strukturę. Zamiast o konarach, gałęziach i liściach myślmy o sieci neuronów, które łączą się ze sobą przez synapsy. Myślenie polega na powstawaniu i rozchodzeniu się w tej sieci impulsów elektrycznych. Według tego modelu ludzki umysł się uczy, gdy wzmacniają się w nim już istniejące i powstają nowe synapsy. Tworzą się wtedy nowe obwody i obiegi impulsów. Chwilowe zapamiętywanie nie wiąże się z trwałymi zmianami w strukturze i działaniu mózgu.\n<h3>Uczenie się to budowanie nowych połączeń</h3>\nZałóżmy dalej, że proces zmian w mózgu zachodzi zgodnie z zasadą Donalda Hebba, podaną przez niego ponad siedemdziesiąt lat temu w książce Organization of behavior. Zasada ta mówi, że jeśli elektryczna aktywność neuronu A wywołuje elektryczną aktywność neuronu B, to synapsa łącząca neuron A z neuronem B wzmacnia się, rozrasta lub neuronowi A wyrasta dodatkowa synapsa do komunikacji z B. Neuron rośnie w kierunku tych neuronów, które na niego reagują. Podobnie, gdy mówimy do słuchaczy, widzimy, że część z nich wyraźnie słucha, część zdaje się nie mieć pewności, że wie o co chodzi, a niektórzy nawet nie starają się udawać, że uważają. Łapiemy się na tym, że mówimy głównie do tych pierwszych.\n\nŹródłem informacji niezbędnej do budowy białka synaps jest kod genetyczny. Lecz geny są bardzo ciasno spakowane, zwinięte. Muszą powstać odpowiednie warunki, żeby kod rozwinął się i udostępnił swoją treść. Gdy aktywność jednego neuronu stymuluje aktywność drugiego dostatecznie intensywnie, to powstają warunki chemiczne, w których kod rozkręca się i może dochodzić do budowy białka synapsy. W konsekwencji neurony łączą się na stałe i zaczynają współdziałać coraz płynniej i szybciej. Uczenie się to budowanie nowych połączeń i osiąganie płynności i szybkości ich działania.\n\nPraca nauczyciela polega na tworzeniu warunków, w których w mózgach uczniów rozwija się aktywność neuronów do tego stopnia, że powstają w nich nowe stabilne obwody. Od pracy nauczyciela zależy, jakie będą te obwody.\n\nAby uczniowie dostatecznie angażowali się w naukę, muszą chcieć się uczyć. Inaczej nie daje się wykonać pracy niezbędnej do budowy białka. Świadczy o tym np. fakt, że specjaliści potrzebują około dziesięciu tysięcy godzin praktyki w swojej dziedzinie, żeby stać się mistrzami. Ta charakterystyczna liczba godzin wynika głównie z badań Andersa Ericssona, a jej popularne wyjaśnienie można znaleźć w książce Malcolma Gladwella Outliers. Zawód nauczyciela nie jest wyjątkiem. Żeby osiągać wyniki w nauczaniu, nauczyciel musi interesować się tajnikami warunków, w których uczniowie chcą się uczyć. Musi chcieć pracować nad własnym rozwojem, żeby umieć pomagać uczniom w ich rozwoju, zwłaszcza tym, których warunki rodzinne nie są stymulujące.\n\nW naszym modelu wyjątkowość roli nauczycieli bierze się z wywierania przez nich ustawicznego wpływu na działanie neuronów w szybko rosnących mózgach uczniów. Od postępowania nauczycieli zależą więc struktura i funkcja istotnych połączeń, które potem będą działały w mózgach dorosłych i determinowały los społeczeństwa, które ci dorośli będą potrafili tworzyć.\n<h3>Wysiłek potrzebny do wzrostu synaps</h3>\nW systemie totalitarnym warunki pracy zmuszają nauczycieli, żeby tworzyli w mózgach uczniów struktury strachu i lojalności. Młode neurony są łączone synapsami powstałymi w wyniku odpowiedniego musztrowania. Dorośli niewiele mogą zmienić w swoim sposobie myślenia, bo obwody wyrosłe im za młodu trudno zastąpić nowymi. W systemie kapitalistycznym, którego historia według Petera Druckera, autora Post-Capitalist Society, powoli dobiega już końca, nauczyciel postrzegany jako pracownik na taśmie produkcyjnej, zatrudniony do przerobienia z uczniami konkretnego podręcznika w przeznaczonym na to czasie i miejscu, nie może brać serio pod uwagę zainteresowań wszystkich uczniów i różnic między nimi. Jednak nasz model mówi, że jeśli uczniowie nie są zainteresowani tematem i nie chcą się nim zajmować, to nie podejmują wysiłku potrzebnego do wzrostu synaps. Po zdaniu obowiązkowego egzaminu szybko zapominają, o czym była mowa, bo nie mają niezbędnych obwodów myśli. Tym samym czas ich młodego życia potrzebny na rozwój synaps jest zaprzepaszczony. Tak szkolone umysły rosną jak drzewka bonsai, a wydaje im się, że rosną najlepiej jak można. Przykładem współczesnego ograniczenia koncepcyjnego tego typu jest nabywane w szkole przekonanie, że utrzymywanie systemu edukacji, w którym mechanizm uczenia się przez ludzki mózg jest sztucznie ograniczony, nie jest przestępstwem.\n\nPowyższe przykłady nie wyczerpują wszystkich możliwości. Historycznie ukształtowana sytuacja współczesnej szkoły jest bardzo złożona i staje się coraz trudniejsza. Liczba ludzi na Ziemi w końcu osiągnie maksimum. Jeśli wierzyć przestrogom, czekają nas groźne zmiany klimatyczne. Ucieczka na Księżyc i Marsa nie odpowie na pytanie, jak uczyć. Edukacyjna propaganda uprawiana w skali tysiącleci, wieków czy od wyborów do wyborów nie zmieni woli życia zapisanej w naszych genach w wyniku bardzo wielu milionów lat ewolucji. W dwudziestym pierwszym wieku zaczynamy coraz szerzej już sami odpowiadać sobie na pytanie, komu i po co służymy swoją pracą, na czym polega zadanie, któremu poświęcamy większość dnia. Można przewidywać, że nauczyciele będą coraz więcej mówić o treści i sposobach nauczania, środkach do dyspozycji, warunkach pracy i zatrudnienia oraz swojej faktycznej roli w społeczeństwie.\n<h3>Dostęp do kluczowych danych</h3>\nTreść książki <em>Rozwój własny nauczyciela</em> sugeruje, że nadchodzi czas nauczycieli myślących o swojej pracy podobnie jak to robi akademia. Mam na myśli nauczycieli podejmujących badania, jak ich uczniowie faktycznie się uczą i jak im w tym systemowo skutecznie pomagać. Akademia będzie im w tym dziele przydatna o tyle, o ile znajdzie drogę do nawiązania współpracy z nauczycielami na odpowiednio głębokim poziomie. Nauczyciele szkolni mogą ją do tego mobilizować, wybierając do pomocy tych nauczycieli akademickich, z którymi współpraca okazuje się owocna z nauczycielskiego punktu widzenia. Trzeba jednak pamiętać, że oświata jest trudniejsza niż jakakolwiek dyscyplina naukowa. Przykłady ograniczone do jednej dyscypliny same z siebie nie wystarczą. W szkole przyszłości nauczyciel będzie poznawać człowieka i uczyć się, jak mu pomagać we wszechstronnym rozwoju. Nauczycielom akademickim potrzebne jest głębokie zrozumienie sytuacji szkolnego nauczyciela z powołania, który oprócz trudności merytorycznych i dydaktycznych musi pokonywać trudności psychiczne, jakie powstają w systemie nastawionym na testowanie uczniów i zaspokajanie oczekiwań organów prowadzących i nadzorujących, zamiast potrzeb uczniów.\n\nWyniki nauczania zależą od tak wielu czynników, że trudno dzisiaj upierać się przy jakiejś recepcie. Znamy przykłady programów, które odniosły zauważalny sukces. Można je naśladować i ulepszać. Wszystkie złożyły się na dzisiejszą postać doktryn edukacyjnych. Współcześnie powszechna forma obligatoryjnej szkoły ma już prawie czterysta lat, licząc od czasów Jana Amosa Komeńskiego. W jego dziele Didactica Magna nauczyciel jest zredukowany do lektora podręcznika i weryfikatora jego treści odtwarzanej z pamięci przez uczniów. Tymczasem nasz prosty model ilustruje, że nie tędy droga. A zatem którędy?\n\nPoszukiwanie odpowiedzi, naśladując pracowników nauki, należałoby zacząć od pytania, jakie mamy dane, które chcemy zrozumieć, jakie jeszcze dane chcemy zebrać itd. Jedynymi ludźmi, którzy mają bezpośredni dostęp do kluczowych danych, są nauczyciele i uczniowie. Nikt oprócz nauczycieli nie spędza każdego dnia szkoły na obcowaniu z uczniami i nie śledzi ich w codziennym rozwoju przez wiele lat. Wszyscy inni znawcy tematu obserwują szkołę z zewnątrz. Nauczyciele są też faktycznymi twórcami procesu szkolnego. Są jedynymi ludźmi, którzy wiedzą, co się w tym procesie dzieje zgodnie z ich własną intencją, planem i jego wykonaniem, a co nie. Nikt oprócz nauczyciela nie wie, co on sam myśli i co robi, gdy jest sam z uczniami. Nikt nie poznaje uczniów tak, jak nauczyciel, który sprawdza ich prace domowe i klasówki albo pracuje razem z nimi, żeby zarobili na wycieczkę do Centrum Nauki Kopernik w Warszawie, gdy rodziców nie stać na pokrycie kosztów takiej wyprawy z odległej wioski do stolicy.\n<h3>Nauczyciele chcieliby prowadzić badania</h3>\nPrzyjąwszy, że tylko nauczyciele mają dostęp do właściwych danych, dochodzimy do wniosku, że odkrycia czekają, jak w przypadku Becquerela czy Fleminga. Trzeba tylko umożliwić nauczycielom badanie, porównywanie, rozmowę z uczniami, śledzenie ich losów, stawianie i sprawdzanie hipotez, dyskutowanie, publikację, recenzowanie, wykluczanie błędnych poglądów i budowanie teorii.\n\nCzy nauczyciele chcą to wszystko robić? Z badań socjologicznych, w szczególności Dana Lortie, opisanych w książce School teacher: A Sociological Study, wynika, że większość nauczycieli chciałaby prowadzić jakieś badania, ale nie wiedzą, jak się do tego zabrać i co by im to dało, a przecież pracy mają i tak ogromnie dużo. Co więcej, są zajęci nauczaniem. Nie chcą prowadzić „badań” kosztem owocnej pracy z uczniami. To właśnie ta praca ich wciąga, daje im poczucie sensu w życiu, satysfakcję, płynącą ze spojrzenia lub uśmiechu dziecka, które zrozumiało, o co chodzi, poczuło wdzięczność i dało jej wyraz. Wtedy czują się jak uczony, który przeżywa moment Aha!\n\nŻeby nauczyciele rozpoczęli proces systematycznego odkrywania, jak uczyć w szkole, ktoś musi im pomóc zrozumieć, że ich praca z uczniami wymaga badań i tylko oni mają dostęp do podstawowych danych. To od nich zależy, w jakim stopniu te dane będą zbierane, analizowane i rozumiane. Ktoś musiałby zachęcić nauczycieli do dokumentowania własnych wyników, sprawdzania prawidłowości odkrywanych przez innych nauczycieli na zasadzie odtwarzalności wyników, tworzenia własnych miar postępów w pracy z uczniami i eliminowania fałszywych tropów. W tym celu potrzebna jest odpowiednia organizacja. Współpraca nauczycieli szkolnych z uczonymi, gdy ci drudzy już tworzą organizację badawczą o światowym zasięgu, może obie strony zbliżać do celów, którym służą.\n\nWażną rolę twórczą ze strony nauczycieli mogłyby odegrać w tej sprawie już istniejące organizacje, np. ZNP, STO, KFON czy LTPN w porozumieniu z lokalnymi samorządami, ale one też potrzebują pomocy akademii.\n\nProfesor Białas napisał w „PAUzie” (nr. 483), że obywatelom trzeba tłumaczyć, iż „demokracja się opłaca”. Wygląda na to, że trzeba zaczynać bardzo wcześnie. Któż więc oprócz nauczycieli mógłby to robić? Nauczyciele musieliby jednak zorganizować się w sprawie poszukiwania odpowiedzi na pytania, co i jak robić. Akademia może dzielić się z nauczycielami swoim zrozumieniem, na czym polega historycznie uwarunkowana organizacja pracy badawczej. Mówiąc najkrócej, akademia jest już w znacznym stopniu demokratyczna. Jeśli owocne tłumaczenie opłacalności demokracji wymaga wzrostu sprawnych kombinacji neuronów i synaps od małego, to właśnie na akademii spoczywa teraz odpowiedzialność za pomoc nauczycielom. Odpowiednia organizacja nauczycieli uwolniłaby ich koncepcyjnie od respektowania nieuzasadnionych opinii i dała im w efekcie niezłomne poparcie rodziców w dbaniu o rozwój uczniów.\n<div class=\"signature\">\n\nProf. dr hab. Stanisław D. Głazek, fizyk,  Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego\n\n</div>', 'Nauczyciele i Akademia ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'nauczyciele-i-akademia%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:38:19', '2020-03-17 12:38:19', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/nauczyciele-i-akademia%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2240, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<h2>Lekturowy przymus sprawia, że nie czytają studenci, nie czytają wykładowcy.  Choć ci drudzy rzadziej się do tego przyznają.</h2>\nCo roku studia polonistyczne podejmują setki, jeśli nie tysiące absolwentów liceów. Są to w większości kobiety. Czego oczekują, decydując się na ten kierunek? Gdybyśmy się odwołali do źródłosłowu filologa, to uzyskalibyśmy połączenie następujących słów: philéō ‘lubię’ oraz lógos ‘słowo, nauka’. Przyjmijmy, że filolog to ktoś, kto kocha słowo. I zapewne rzeczywiście większość kandydatów na studia polonistyczne decyduje o wyborze tego kierunku, ponieważ kocha czytać. Kocha czytać, mimo że szkoła nie sprzyja czytaniu, tzn. czyta się pozycje, które nie interesują uczniów. Ale oprócz nich istnieje pozalekturowe życie czytelnicze. Kilka tekstów w roku, nie więcej niż jedna powieść miesięcznie. Dzięki temu da się znaleźć czas na lekturę tego, co w istocie interesuje dorastającego człowieka. Szkoła daje kanon (choć nad jego doborem można się zastanawiać), resztę uczeń zapewnia sobie sam.\n\nNa studiach wygląda to zgoła odmiennie. Na pierwszym roku polonistyki na UW studenci zostają zbombardowani tytułami, które muszą przyswoić. Jest ich bardzo dużo, po prostu za dużo. Dla przykładu, na kurs literatury polskiej 1918-1945 (przedmiot ten trwa semestr) trzeba przeczytać: pięć syntez historycznoliterackich, trzydzieści dwie pozycje lekturowe oraz pięć pozycji z listy lektur dodatkowych. Łącznie czterdzieści dwie pozycje do przeczytania w ciągu piętnastu tygodni. To wszystko warte jest 7 punktów ECTS, czyli (w teorii) 210 godzin pracy studenta (minus 30 tzw. godzin kontaktowych spędzonych na ćwiczeniach w sali). Zastanówmy się, gdzie przy takiej intensywności lektury znaleźć czas na większy namysł nad poszczególnymi pozycjami. A może właśnie chodzi o brak tego namysłu i przyswojenie oglądu, który wypracowali wybitni historycy literatury, krytycy? Szczerze mówiąc, nie wiem, jaki cel mają tego rodzaju działania. Wiem natomiast, że program studiów polonistycznych powinien zostać zreformowany.\n\n„Ilu starców podglądało Zuzannę?”. „Jak miały na imię córki Lota?”. „Który ptak śpiewał tak, że aż skała zapłakała?”. „Pamięta pan tytuły wierszy z tomu (tu pada nazwa tomu)?”. To łatwiejsze pytania, jakie można przeczytać lub usłyszeć na egzaminie czy zaliczeniu przedmiotu z programu filologii polskiej. Inne kwiatki to m.in. fragmenty łacińskich wierszy, do których trzeba dopisać tytuł (po łacinie). O cel tego typu działań nawet nie pytam.\n\nZ jednej strony coraz częściej mówi się o nowej wizji polonisty czy, szerzej, filologa. Dobrą egzemplifikacją tej postawy jest książka Ryszarda Koziołka Dobrze się myśli literaturą. Autor przedstawia czytanie jako sposób myślenia, poszukiwania wspólnego języka. Z drugiej strony uniwersytety utwierdzają się w klasycznych modelach nauczania. Zresztą model ten odnajdziemy w pracach Krystyny Koziołek, która w jednym z artykułów przyznaje, że jest zwolenniczką testowania znajomości szczegółów przeczytanych powieści. Taki model lektury dominuje na uczelni, dominuje w szkole, na którą uczelnia ma bardzo duże przełożenie. Jest to postawa anachroniczna, pozbawiona sensu, dziś nie da się już objąć wszystkich dzieł, które piszą ludzie. Nie da się nawet być z nimi na bieżąco. Coraz częściej recenzenci przyznają się do pobieżnego przeglądania omawianych dzieł, przecież dwa akapity tekstu opublikowanego w czasopiśmie (szpalta jest cenna) nie rekompensują karkołomnego zadania przeczytania tysiąca stron. W tej chwili chyba już tylko czasopisma naukowe oraz specjalistyczne magazyny literackie publikują obszerne recenzje, a przy okazji nie honorują swoich autorów.\n\nLekturowy przymus sprawia, że nie czytają studenci, nie czytają wykładowcy. Choć ci drudzy rzadziej się do tego przyznają. Wyjątek może stanowić Michał Rusinek, który przepytywany przez Justynę Sobolewską przyznał, że czyta prace studentów, a powieści tylko te naprawdę interesujące.\n\nSándor Márai w Księdze ziół stworzył bodaj najpiękniejszą wykładnię czytelniczego dekalogu. „Czytać trzeba na śmierć i życie, bo to największy ludzki dar. Pomyśl: tylko człowiek umie czytać”. Ale jak czytać, kiedy czytanie odbywa się w systemie na akord? Czy od studentów polonistyki nie powinno się wymagać raczej zbudowania sieci powiązań między dziełami, które będzie mu dane przeczytać, niż czytania w systemie: zakuć – zaliczyć – zapomnieć? Dopóki system kształcenia na studiach filologicznych się nie zmieni, dopóty studia będą krzywdzić młodych ludzi żądnych prawdziwej lektury.\n<div class=\"signature\">\n\nDariusz Żółtowski, eseista, poeta i dramaturg. Polonista w Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 330 w Warszawie. Stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.\n\n</div>', 'Czytanie na akord , czyli jak popsuć filologa ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'czytanie-na-akord%e2%80%a9czyli-jak-popsuc-filologa%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:38:31', '2020-03-17 12:38:31', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/czytanie-na-akord%e2%80%a9czyli-jak-popsuc-filologa%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2241, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2138\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2138\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/akademickie-tradycje-fa-03-2020-1024x654.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"654\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n<h2>Korygowanie jest konieczne, bowiem gdyby korekt zaniechano, to być może wyszlibyśmy z jaskini, o której mówił Platon, przedstawiając metaforycznie zarówno trud dążenia do prawdy, jak i istotne ograniczenia tych, którzy go podejmują, ale nie zaszlibyśmy zbyt daleko.</h2>\nŚrodowisko akademickie żyje swoimi tradycjami. Jest to oczywiste. Wątpliwości pojawiają się dopiero wówczas, gdy przychodzi do wskazania wpływu tradycji na jakość i efektywność życia. Podtrzymywanie bowiem jednych buduje to życie, natomiast innych komplikuje je na tyle, że niejednokrotnie trudno się zorientować „kto jest kto?” i „co jest co?”. Wiele zależy tutaj nie tylko od umiejętności korzystania z tradycji przez akademicką społeczność, lecz także od używania akademickich określeń zgodnie z ich pierwotnym znaczeniem.\n<h3>Akademicki rytualizm</h3>\nW akademickich rytuałach tradycja jest widoczna gołym okiem, bowiem wyraża się w sięgających czasów średniowiecza łacińskich określeniach i strojach, jak birety czy togi. Przez osoby nieceniące specjalnie tej tradycji może to być traktowane jako udziwnienie. Jednak generalnie społeczność akademicką rytuały traktuje na tyle poważnie, że celebrowane są przez kolejne pokolenia uczonych. I dobrze, bowiem budują nie tylko ich specyficzną tożsamość, lecz także poczucie wyjątkowości, które sprawia, że uczeni podejmują naukowe wyzwania i zadania do rozwiązania. Zaczynają one jednak tracić na powadze wówczas, gdy wprawdzie łacińskie określenia i stroje z grubsza się zgadzają, a nawet zgadza się akademicka tytulatura (przypomnę, że rektorowi przysługuje tytuł magnificencja, czyli wspaniały), jednak ich związek z tradycją kończy się wówczas, gdy nie idą za tym osiągnięcia badawcze uczelni, „windujące” ją na wysokie miejsce w rankingach. Rzecz jasna żadna uczelniana społeczność nie składa się z samych noblistów czy kandydatów do tej nagrody. Jednak szkoła wyższa, która posiada w swojej nazwie „uniwersytet” albo też któryś z jego odpowiedników, ma legitymację do nazywania się w ten sposób tylko wówczas, gdy prowadzi poważne badania oraz kształci na poziomie wyższym niż średni.\n\nNie inaczej jest z używaniem akademickiej tytulatury, która stanowi wyraz miejsca zajmowanego przez uczonego w hierarchii uczelnianej. Na najniższym szczeblu sytuuje się magister. Wygląda na to, że obecnie często się zapomina, iż ten wywodzący się z języka łacińskiego akademicki stopień naukowy oznaczał nie tylko nauczyciela, ale także mistrza. Jest to w jakiejś mierze zrozumiałe. Cóż to bowiem za „mistrz”, który posiada wprawdzie stopień, ale raczej niechętnie sięga po naukową czy chociażby popularnonaukową publikację, a jeśli nawet wpadnie mu ona w ręce, to ma trudności z jej z zrozumieniem i doczytaniem do końca? Rzecz jasna nie twierdzę, że dotyczy to wszystkich magistrów. Twierdzę natomiast, że przy dzisiejszym masowym kształceniu jest ich tak wielu, że coraz trudniej znaleźć odpowiednich kandydatów na studia doktoranckie, a później, gdy już doktoranci uporają się z doktoratem, coraz trudniej znaleźć takich, których z pełnym przekonaniem można zatrudnić na uczelnianych etatach naukowo-badawczych lub naukowo-dydaktycznych.\n\nI w tym przypadku warto przywołać akademicką tradycję związaną ze stopniem naukowym doktora. Wywodzi się on również z czasów średniowiecza i nadawany był w Kościele osobom, które miały szczególnie istotne zasługi, a na uczelniach tym, którzy wykazali się znaczniejszymi osiągnięciami naukowymi niż magistrzy. Jednak „na bezrybiu i rak ryba”, jeśli tak można powiedzieć o sytuacji, w której trzeba kogoś zatrudnić na etatach, aby zachować chociażby prostą reprodukcję kadrową. Więc się zatrudnia. Czasami są to osoby o faktycznie wysokich kwalifikacjach, niekiedy takie, które wprawdzie jeszcze ich nie posiadają, ale dobrze się zapowiadają (czasem na dobrych zapowiedziach się kończy). Na najwyższym szczeblu hierarchii znajduje się, a przynajmniej powinien się znajdować, profesor. Nie chciałbym się spotkać z zarzutem kalania własnego gniazda, powiem zatem, że dzisiaj tytuł ten zdewaloryzował się do tego stopnia, że w niektórych krajach zachodnich unika się jego używania, a w naszym (ale nie tylko) używa się go tak często, że trudno się niejednokrotnie zorientować, czy mamy do czynienia jedynie z tytulaturą, czy również z osobą o faktycznie profesorskich kwalifikacjach i osiągnięciach naukowych.\n<h3>Akademicka universitas</h3>\nytułowe określenie może wyglądać zagadkowo. Nie ma jednak w nim wielkiej tajemnicy, bowiem odnosi się zarówno do samego określenia uniwersytet (przypomnę, że wywodzi się ono z łacińskiego universitas magistrorum et scholarium, oznaczającego ogół nauczycieli i uczniów), jak i sposobu zdobywania w nim kolejnych umiejętności (od praktycznych do teoretycznych) oraz osiągania kolejnych poziomów wiedzy. W czasach średniowiecza wypracowane zostały w tym zakresie regulacje prawne, które sprawiały, że nazwy uniwersytet mogły używać jedynie szkoły wyższe spełniające dosyć rygorystycznie egzekwowane warunki. W tzw. ustroju sorbońskim było to kształcenie studentów na co najmniej czterech wydziałach: sztuk wyzwolonych (takich np. jak retoryka czy poetyka), prawa kanonicznego, medycyny i teologii (rzecz jasna chrześcijańskiej). Jednym z warunków podjęcia studiów na najwyższym z nich, tj. teologicznym, był nie tylko odpowiedni wiek kandydatów, ale także ukończenie studiów na którymś z niższych wydziałów. Szkoły, które nie spełniały tych warunków, miały status kolegiów.\n\nZasady te obowiązywały przez co najmniej kilka stuleci i – co nie mniej istotne – były przestrzegane również na uczelniach, które dzisiaj należą do najbardziej prestiżowych, np. Uniwersytet Harvarda. Przypomnę, że początek tej uczelni dało założone przez purytanów w 1636 roku w Newtowne koło Bostonu kolegium, którego zadaniem było kształcenie młodzieży zgodne z wymaganiami teologicznymi i moralnymi. Uniwersytetem uczelnia ta stała się dopiero wówczas, gdy od kadry zaczęto wymagać również prowadzenia badań na wyższym poziomie i – co nie mniej istotne – przestała ona mieć charakter wyznaniowy (miało to miejsce około połowy XIX stulecia). Sugerowanie dzisiejszym założycielom czy uczelnianym władzom, aby wzorowały się na tej uczelni, nie tylko byłoby przysłowiowym wołaniem na puszczy, ale także rozmijaniem się z tzw. duchem naszych czasów. Dziś, gdy z całą pewnością żyje się w szybszym tempie, brakuje pokory, która sprawiała, że przez całe stulecia cierpliwie czekało się na spełnienie wymagań. Do takiego generalizującego wniosku skłania mnie m.in. pojawienie się (nie tylko zresztą w naszym kraju) wielu uczelni, które wprawdzie starają się (z różnym skutkiem) realizować kształcenie na poziomie wyższym, ale nie dokładają dostatecznych starań, aby badania były również na wysokim poziomie, a przynajmniej nie odbiegały rażąco od prowadzonych na uczelniach, które są uniwersytetami nie tylko z nazwy.\n\nJednak nawet na najlepszych uczelniach i w najlepszych zespołach badawczych pojawiają się sytuacje stawiające pod znakiem zapytanie ową universitas. Sytuacji takich jest wiele i niejednokrotnie różnią się one istotnie między sobą. Jedną z nich są próby zawłaszczenia problemu badawczego lub jego rozwiązania. Nie posłużę się tutaj przykładem patologii, jaką jest plagiat, lecz zachowań w zespole badaczy, który w 1953 roku dokonał odkrycia podwójnej struktury DNA i otrzymał za to Nagrodę Nobla. Zespół stanowiło czworo uczonych, tj. Francis Crick, Maurice H.F. Wilkins, James D. Watson i Rosalind E. Franklin. Z opisu jego funkcjonowania zawartego w książce F. Cricka Podwójna helisa wynika, że współpraca jego członków nie pod każdym względem układała się poprawnie. Przyczyniało się do tego m.in. „domaganie się przez R. Franklin, by DNA zostało jej oddane »na własność« jako przedmiot jej własnych badań”. Stanowiło to bez wątpienia szczególny przypadek swoistego partykularyzmu. Skłonny jestem jednak zaryzykować twierdzenie, że wybitni uczeni to rzadko kiedy osoby o mentalności św. Franciszka, które bez żadnych oporów dzielą się z otoczeniem wszystkim, co posiadają. Przeciwnie, jeśli już do czegoś dojdą, to raczej dbają, aby ktoś inny nie podpisał się pod ich osiągnięciem. Problem polega jednak nie tyle na tego rodzaju zachowaniach, ile na tym, aby mieć uczonych, którzy doszli do czegoś istotnego w nauce i mają faktycznie czego bronić.\n<h3>Korygowanie akademickich tradycji</h3>\nKorygowanie jest konieczne, bowiem gdyby korekt zaniechano, to być może wyszlibyśmy z jaskini, o której mówił Platon, przedstawiając metaforycznie zarówno trud dążenia do prawdy, jak i istotne ograniczenia tych, którzy go podejmują, ale nie zaszlibyśmy zbyt daleko i – co gorsza – dreptalibyśmy w miejscu, do którego doszli już nasi poprzednicy. A przecież jesteśmy (ponoć) coraz mądrzejsi, a przynajmniej lepiej wyposażeni w różnego rodzaju narzędzia badawcze i poznawcze. Rzecz jasna owo korygowanie różnie przebiegało i wyglądało w różnych czasach i w różnych miejscach. Jednak wówczas, gdy dotyczyło kwestii najbardziej zasadniczych dla akademickiej społeczności, natrafiało z reguły na tak duże opory ze strony tradycjonalistów, że trzeba było sporych wysiłków wielu pokoleń nowatorów, aby coś istotnego w tej tradycji zmienić.\n\nJedną z opornych kwestii było uwolnienie uniwersytetów spod kurateli Kościoła i pozbawienie ich wyznaniowego charakteru. W krajach zachodnich dokonało się to w drugiej połowie XIX stulecia i przebiegało niejednokrotnie według schematu: tam, gdzie akademickie wahadło było zbyt mocno wychylone w kierunku wyznaniowości, następowało najpierw jego mocne wychylenie w kierunku wojującego antyklerykalizmu, a następnie pojawiał się kompromis. Jego wyrazem było m.in. dopuszczenie do uczelnianych katedr zarówno profesorów teistów, jak i profesorów ateistów i agnostyków. Tak to wyglądało i wygląda m.in. na najbardziej znaczących dzisiaj uniwersytetach zachodnich, w tym na Uniwersytecie Harvarda. W krajach, które tak jak Polska około połowy XX stulecia znalazły się w strefie wpływu wzorców Wielkiego Brata ze Wschodu, charakterystyczne było łączenie wojującego antyklerykalizm z nie mniej bojowym ateizmem. Miały one doprowadzić nie tylko do ateizacji środowiska akademickiego, ale także jego ideologizacji, która stawiała na ścisły związek upartyjnionej władzy z tak upartyjnioną nauką, aby profesorowie, którzy go nie popierali, znaleźli się na marginesie życia akademickiego. Taki sojusz władzy politycznej i władz uczelni miał zresztą miejsce również w przeszłości (żeby tytułem przykładu przywołać Anglię za panowania Elżbiety I). Jednak zarówno w przeszłości, jak i obecnie, mało kiedy dobrze na tym wychodziła i wychodzi społeczność uczelniana. Dzisiaj można już powiedzieć otwarcie (mam nadzieję), że nauka nie jest wyłącznie, a nawet przede wszystkim po to, aby spełniać życzenia politycznych decydentów.\n\nLista istotnych korekt tradycji akademickich, które dokonane zostały w przeszłości i dokonywane są obecnie, jest oczywiście znacznie dłuższa. Nie miejsce tutaj na chociażby skrótowe jej przedstawianie. Wskażę zatem jedynie tę, którą uważam za nie mniej istotną niż uwolnienie uczelni od kurateli Kościoła. Należy do nich korekta związana z myśleniem o nauce, zapożyczona z tradycji platońskiej (pod jej silnym wpływem pozostawał przez wieki m.in. Uniwersytet w Cambridge) oraz tradycji arystotelesowskiej (ona z kolei wywierała silny wpływ m.in. na uczonych Uniwersytetu Paryskiego, nazwanego nieco później Sorboną, oraz Uniwersytetu w Oxfordzie). Jeśli miałbym w tej kwestii sformułować krótką konkluzję, to powiedziałbym, że w przeszłości byli wielcy filozofowie, którzy potrafili wznieść się ponad ograniczenia umysłowe i instytucjonalne, na które napotykali i napotykają poszczególni uczeni. Jednak żaden z nich nie był tak wielki, aby wskazać jedynie niezawodną drogę do prawdy. A przecież o nią chodziło, chodzi i chodzić powinno uczonym.', 'Akademickie tradycje ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'akademickie-tradycje%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:38:41', '2020-03-17 12:38:41', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/akademickie-tradycje%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2242, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2136\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2136\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/84274416_10163015186305602_6817035533173129216_o-1024x905.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"905\" /> Fot. KSAF[/caption]\n<h2>Rozmowa nabiera rozpędu, dystans między ludźmi się skraca, pojawiają się szalone pomysły – o swoich spotkaniach z piwem opowiada prof. dr hab. inż. Tadeusz Słomka, rektor AGH.</h2>\nŚmiało mogę powiedzieć, że na koniec kadencji rektorskiej ziściło się moje marzenie. Browar Górniczo-Hutniczy, oficjalnie uruchomiony w styczniu 2020, jest miejscem wyjątkowym. Klub Studio, w którym jest zlokalizowany, oprócz oferty kulturalno-artystycznej może teraz poszczycić się również wspaniałym barem z piwem najwyższej jakości warzonym na miejscu. Uruchomiliśmy ponadczasowe miejsce integracji wszystkich pokoleń, bo piwo integruje, scala, wręcz cementuje przyjaźnie i znajomości. Tak właśnie myślę o naszym browarze – jako o miejscu spotkań studentów i pracowników, którzy w mniej formalnej atmosferze będą mogli usiąść i swobodnie porozmawiać. Z własnego, długoletniego doświadczenia w pracy na uczelni, z młodymi ludźmi, wiem, jak bardzo spotkanie przy piwie może jednoczyć. Rozmowa nabiera rozpędu, dystans między ludźmi się skraca, a często pojawiają się szalone pomysły, które generują niezwykłe inicjatywy.\n\nMoje doświadczenia z piwem rozpoczęły się po egzaminie na studia – poszliśmy z kolegami na piwo do baru w głównym budynku AGH. Wkrótce potem został on zlikwidowany. Została tylko stołówka pracownicza. Czasy studiów były trudne, a w okresie letnim często ma się ochotę na coś orzeźwiającego. Szansą dla nas, studentów AGH, był wówczas bar piwny „Pod Płachtą” na krakowskich Błoniach, niedaleko od uczelni. Piwo było tam prawie zawsze, ale zwykle czas oczekiwania w kolejce przewyższał pół godziny i należało się wcześniej zaopatrzyć w wolny kufel. Później, aż do 1989 roku, było jeszcze gorzej. Piwo było produktem niemal nieosiągalnym. Szansą na degustację były badania terenowe, które prowadziłem na Śląsku Cieszyńskim i na Żywiecczyźnie. Był to zapewne jedyny rejon w Polsce, w którym piwa nie brakowało, ponieważ na wczasy przyjeżdżali tam głównie górnicy.\n\nKlub Studio od zawsze tętnił życiem i pozytywną energią. Browar Górniczo-Hutniczy nie mógł znaleźć lepszego adresu: w samym sercu Miasteczka Studenckiego AGH, w środku dużej metropolii, jaką jest Kraków. Jestem przekonany, że nasz browar w szczycie sezonu turystycznego stanie się również sporą atrakcją dla osób przyjeżdzających do Krakowa i szukających ciekawych miejsc, innych niż te, które znamy z popularnych przewodników.\n\nW AGH piwo było obecne na różnych wydarzeniach związanych ze świętami uczelni: Dniem Górnika, Dniem Hutnika, rajdami studenckimi, zjazdami absolwentów itp. Teraz robimy je pod własną marką. Wytwarzane w AGH piwo już znalazło swoich miłośników. Zdecydowanie się do nich zaliczam. Natomiast preferowane przeze mnie piwa zmieniały się w czasie. Zaczynałem od klasycznego lagera, potem miewałem okresy fascynacji dunkelem czy pilsem. Ostatnio gustuję w ciemnych piwach górnej fermentacji typu stout. Ale najbardziej smakują piwa z Browaru Górniczo-Hutniczego. Są pyszne!\n<div class=\"signature\">\n\nFotoreportaż na III str. okładki\n\n</div>', 'Piwo łączy pokolenia ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'piwo-laczy-pokolenia%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:38:55', '2020-03-17 12:38:55', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/piwo-laczy-pokolenia%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2243, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2204\" align=\"alignnone\" width=\"791\"]<img class=\"size-full wp-image-2204\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/wzmozenie-legislacyjno-antywirusowe-fa-03-2020-791x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"791\" height=\"1024\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n<h2>Czy oświadczenia woli rektora wyrażone w okresie „zawieszenia funkcjonowania” uczelni będą skuteczne? Czy „zawieszenie funkcjonowania” uniemożliwia udostępnianie lokalu uczelni do realizacji prowadzonej w niej działalności gospodarczej?</h2>\nW związku z zagrożeniem tzw. koronawirusem w wielu uczelniach rektorzy wydali specjalne zarządzenia i komunikaty. Presja czasu i emocji, jakiej poddano władze uczelni, wydaje się zrozumiała, przebija też z treści tych aktów. Uczelnie jedna po drugiej kopiowały pewne rozwiązania, bo sąsiednia już „się zamknęła”. Gdy ukaże się ta publikacja, przygotowana 12 marca br., emocje opadną, można będzie z dystansem ocenić owoce viral-legislation.\n\nTekst ten jest ironiczny, nie jestem „po stronie wirusa”. Nie krytykuję autorów projektów zarządzeń, a tym bardziej rektorów czy większości parlamentarnej popierającej dane rozwiązanie. Pewnie postąpiono jak powiedział Pan Premier, że lepiej stosować działania na wyrost, niż potem narzekać, że wirus rozlał się po kraju(https://wyborcza.pl/7,75398,25777509,konferencja-prasowa-po-posiedzeniu-rzadowego-zespolu-zarzadzania.html). Ale w trosce o jakość uczelnianej legislacji warto poniższe pytania postawić.\n<h3>Kto zamyka uczelnię?</h3>\nW niektórych uczelniach z zaskoczeniem skonstatowano, że rektor (chyba) już nie może „zamknąć” uczelni. Stara ustawa zawierała art. 229, a w nim: „1. Rektor, w razie powstania okoliczności uniemożliwiających normalne funkcjonowanie uczelni, może czasowo zawiesić zajęcia w uczelni lub w jej jednostkach organizacyjnych albo zarządzić czasowe zamknięcie uczelni lub jej jednostki organizacyjnej. 2. Decyzję podjętą na podstawie ust. 1 rektor niezwłocznie przedstawia senatowi uczelni do zatwierdzenia. W przypadku odmowy zatwierdzenia tej decyzji przez senat, rektor zarządza wznowienie zajęć lub otwarcie uczelni lub jej jednostki organizacyjnej albo przedstawia sprawę do rozstrzygnięcia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego, który podejmuje decyzję w ciągu siedmiu dni”.\n\nW nowej ustawie PSWiN takiej regulacji nie znajdziemy. Mamy tylko rozporządzenie MNiSW do art. 51 ust. 2 PSWiN, a w nim: „par. 1 ust. 1. Rektor w ramach zapewniania w uczelni bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i kształcenia: 1) analizuje i identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia oraz ocenia i dokumentuje ryzyko związane z pracą i kształceniem w uczelni, wynikające z realizowania zadań uczelni, oraz podejmuje działania profilaktyczne zmniejszające to ryzyko. 2. Rektor zapewnia uwzględnianie wyników analiz, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, w procesie organizacji pracy i kształcenia w uczelni”. Nie ma tu opcji „zamykania” uczelni. Czy w ramach „działań profilaktycznych” możliwe byłoby zmieszczenie takiego zamknięcia? Np. dla „zapewnienia uwzględnienia wyników analiz”, z których wynikło, że trzeba zamknąć? W par. 5 ust. 5 przewidziano obligatoryjne czasowe zawieszenie zajęć w pomieszczeniach uczelni, ale tylko jeżeli „warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 4, stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia. Ale te warunki to warunki w zakresie oświetlenia, wentylacji, ogrzewania i powierzchni użytkowej określone w przepisach wydanych na podstawie art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, 1000, 1076, 1608 i 1629)”. Jest jeszcze par. 5 ust. 2: „W przypadku stwierdzenia zagrożenia dla zdrowia lub życia podczas korzystania z pomieszczeń uczelni lub wyposażenia technicznego rektor wprowadza zakaz korzystania z nich oraz nakazuje usunięcie stwierdzonego zagrożenia”. Można domniemać, że przepis powstał, by chronić przed zagrożeniami wynikającymi z samych pomieszczeń lub wyposażenia technicznego, ewentualne wprowadzenie zakazu korzystania z pomieszczeń uczelni z powodu ryzyka przenoszenia się w nich koronawirusa, nadal nie oznacza jej zamknięcia ani zawieszenia funkcjonowania.\n<h3>Specustawa - specpytania</h3>\nPrawodawca „na czas” rozwiązał powyższy problem. Mocą ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), zwaną dalej specustawą, do PSWiN po art. 51 dodano art. 51a w brzmieniu: „W przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami zagrażającymi życiu lub zdrowiu członków wspólnoty uczelni minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, może czasowo ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie uczelni na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając stopień zagrożenia na danym obszarze”. Analogiczną regulację przewidziano dla szkół doktorskich i uczelni „resortowych”.\n\nNadal nie ma więc „zamykania” uczelni, a ograniczenie lub zawieszenie ich funkcjonowania. Zestawiając te dwa pojęcia może pojawić się interpretacja, że „ograniczenie” jest częściowe, a „zawieszenie” całościowe. W konsekwencji wydaje się, iż formuła „zawieszenia funkcjonowania” implikuje pytania dotyczące zdarzeń prawnych zachodzących na skutek samego upływu czasu, stażów, składników wynagrodzeń, terminów, np. do rozliczenia projektów czy raportów do PKA. Wręcz może być trudna do oceny jej skutków w momencie jej zastosowania. Bo czy oświadczenia woli rektora wyrażone w okresie „zawieszenia funkcjonowania” uczelni będą skuteczne? Czy „zawieszenie funkcjonowania” uniemożliwia udostępnianie lokalu uczelni do realizacji prowadzonej w niej działalności gospodarczej? Jeśli tak, kto poniesie koszty niewykonania przez uczelnię umów zawartych w ramach takiej działalności? Takich pytań nie byłoby, gdyby minister zakreślił obszar „ograniczeń funkcjonowania”, pozostawiając całą niezbędną resztę „pod parą”. Powstaną także pytania o koszt utrzymania infrastruktury uczelni niepublicznej w okresie, w jakim nie będzie ona przynosić przychodu z prowadzonych w niej usług, w tym edukacyjnych innych niż kształcenie nie podlegające ograniczeniu. Póki jednak minister z tego narzędzia nie korzystał, w wielu uczelniach pojawiły się komunikaty i zarządzenia rektorów dostosowujące uczelnianą codzienność w związku z wirusowym zagrożeniem. Przyjrzyjmy się wybranym.\n<h3>Rektor kontra koronawirus</h3>\nPojawiające się w decyzjach rektorów odwołanie konferencji i wyjazdów czy „wszelkich imprez” oraz „wydarzeń organizowanych przez uczelnię”, bez wskazania okresu, o jaki chodzi, rodzą pytanie o skutek i zakres takiego odwołania (imprez planowanych w dacie przyszłej wobec zarządzenia, czy także juwenaliów?). Ważne by odróżnić imprezy, których uczelnia nie jest organizatorem, a jedynie udostępnia lokal, w którym może być przecież prowadzona działalność, za którą strony umów zapłaciły z góry. Powstać może także problem odpowiedzialności za zobowiązania zawarte przez uczelnię dla realizacji takich „imprez oraz wydarzeń”. O ile odwołanie imprez przez wojewodę może być argumentem ekskulpującym wobec kontrahentów, którzy ponieśli już koszty w ramach umów z uczelnią, o tyle w braku np. decyzji zakazującej imprezy masowej (art. 34 – 34a ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych) czy o zawieszeniu imprezy artystycznej lub rozrywkowej (art. 37 ust. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej) bądź polecenia wojewody (art. 11 specustawy), czy siły wyższej, mogą być formułowane roszczenia wobec uczelni. Być może ich część załatwi przygotowywana ustawa o ochronie biznesu przed skutkami koronawirusa, jednak przedwczesne „odwoływanie” może utrudnić powołanie się na jej ewentualne dobrodziejstwa. Stwierdzenie „zawiesza się zagraniczne wyjazdy służbowe” może oznaczać, że ci, którzy nie wyjechali, na razie nie wyjadą, ale czy oznacza niezwłoczny powrót z delegacji już realizowanych? W szczególności z Chin czy z północnych Włoch? Pytam o te względności, bo dla porównania przyjazdy gości zagranicznych, w niektórych uczelniach zawiesza się bezwzględnie. O ile uznamy, że warunki zakwaterowania w domu studenckim, w tym wysokość opłaty, to jednak relacja cywilnoprawna, to wprowadzenie zakazu odwiedzin przez gości zewnętrznych w domach studenckich wymagałoby może notyfikowania jednostronnej zmiany warunków takiej umowy, z opcją jej wypowiedzenia. Ale może to wszystko uda się zmieścić w ramy działań profilaktycznych, o których mowa w par. 1 ust. 1 rozporządzenia do art. 51 PSWiN czy „siły wyższej”?\n<h3>Co autor miał na myśli?</h3>\nZakładam, że w zamyśle projektodawców ramy zmieszczą zarządzoną przez rektora 14-dniową kwarantannę „obowiązującą wszystkich, którzy znaleźli się w grupie ryzyka” albo otwartość autodelegacji: „W indywidualnych przypadkach decyzje podejmuje rektor”? A nawet paraeksmisyjnego zalecenie, iż: „Wszystkie osoby, które mają taką możliwość, powinny opuścić domy studenckie na czas obowiązywania niniejszego zarządzenia”? Także wewnętrzne relacje różnych regulacji budziły ciekawość. Np. „wprowadza się obowiązek maksymalnego ograniczenia bezpośrednich kontaktów pracowników” (czy to oznacza zakaz styczności fizycznej, czy także przebywania w jednym pomieszczeniu, czy w danej odległości od siebie?) w zestawieniu z zawartym w tym samym akcie: „niniejsze zarządzenie nie wpływa na pracę administracji (…)”; co pozostawia nas z zagadką, czy administracji nie obowiązuje to ograniczenie, czy też nie obowiązuje jedynie jego „wymaksowanie”, czy też obowiązuje, ale na jej pracę i tak nie rzutuje…\n\nNiektóre zarządzenia zawierały treści „nienormatywne”: zalecenia (by śledzić strony GIS), rekomendacje (prozdrowotne), informacje (o możliwości z art. 3 specustawy), deklaracje władz (o dokładaniu starań, by zminimalizować niekorzystne efekty zaistniałej sytuacji), które – co do zasady – mogłyby się znaleźć poza aktami prawa wewnętrznego. Także w zakresie limitowania mocy obowiązywania analizowanych zarządzeń pojawiały się ciekawe koncepcje, np. „obowiązuje do odwołania, w zależności od rozwoju sytuacji epidemiologicznej i decyzji Rządu RP”. Czy dodatek o rozwoju sytuacji jest wyjątkiem wyprzedzającym od zasady obowiązywania do odwołania, czy może autodyrektywą rektora kiedy owo odwołanie może wyłącznie nastąpić?\n<h3>Minister zamyka, zawiesza czy „ogranicza”?</h3>\nTakże formułowane w przestrzeni publicznej pojęcia „zamknięcia” uczelni, jak się wydaje, padały z użyciem języka potocznego, a nie prawnego. Około południa 11 marca br. na stronie www MNiSW widniał już komunikat, iż „Minister zawiesza na obszarze całego kraju działalność dydaktyczną prowadzoną przez uczelnie nadzorowane przez MNiSW. Dotyczy to kształcenia na studiach I stopnia, II stopnia, jednolitych magisterskich, doktoranckich, a także szkół doktorskich oraz zajęć na kursach i szkoleniach organizowanych w ramach uczelni, studiach podyplomowych lub w innych formach”. Wybrano więc formę „ograniczenia funkcjonowania” uczelni we wskazanym zakresie, nazywając je „zawieszeniem” działalności dydaktycznej, którego to zawieszenia nie należy mylić z występującym w art. 51a dodanym specustawą „zawieszeniem funkcjonowania” uczelni. Dalej czytamy, że „ograniczenie działalności dydaktycznej w uczelniach i innych podmiotach nie jest równoznaczne z ich zamknięciem”. Trafnie, bo pojęcie zamknięcia nie występuje obecnie w prawie sektora.\n\nPodczas konferencji prasowej wicepremier J. Gowin wskazał, że „władze uczelni zobowiązane są do tego, że by w możliwie jak najszerszym zakresie umożliwić studentom odbywanie zajęć on-line”. Powyższe zobowiązanie nie zostało zwerbalizowane w Rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 marca 2020 r. (Dz. U. z 11 marca 2020 r. poz. 405) w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania niektórych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, zwanym dalej specrozporzadzeniem. W jego treści ograniczenie funkcjonowania uczelni zakreślono jako „zawieszenie kształcenia” w formach tam wskazanych, z dopuszczeniem realizowania „zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, niezależnie od tego, czy zostało to przewidziane w programie tego kształcenia”. Wszystko, co jest kształceniem w zakresie zakreślonym w rozporządzeniu, zostało zawieszone od 12 do 25 marca br. Nic, co nie jest takim kształceniem („wydarzenia”, „imprezy”, inne niż zakazane prawem powszechnym, wyjazdy służbowe, przyjazdy gości w ramach innych niż kształcenie aktywności uczelni, zalecane wykwaterowanie czy kwarantanny „w domu”), nie znalazło podstawy „ograniczenia” czy „zawieszenia” w specrozporządzeniu, więc zgodność z prawem w tym zakresie należy oceniać np. w odniesieniu do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 51 PSWiN analizowanego na wstępie. Jednocześnie specrozporządzenie uczyniło wyjątek od wprowadzonego ograniczenia kształcenia – wyłącznie do zajęć realizowanych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, znosząc ograniczenia limitu punktów ECTS w ramach takiego kształcenia.\n\nW okresie innym niż wskazany w specrozporządzeniu kwestie przenoszenia zajęć, ich odrabiania czy indywidualnej organizacji kształcenia należy regulować także z uwzględnieniem możliwości regulaminu studiów, a nie tylko zarządzenia rektora o organizacji roku akademickiego. Chyba że uznamy, iż rozporządzenie do art. 51 PSWiN pozwala na więcej, bez względu na regulamin studiów, bo w ramach „podjęcia działań profilaktycznych”. Wreszcie warto uwzględniać, że może studenci „uwolnieni od zajęć” znajdą czas na załatwianie spraw administracyjnych i licznie pojawią się w… dziekanatach. A funkcjonowania administracji uczelni nie ograniczono.\n<div class=\"signature\">\n\nMarcin Chałupka, radca prawny, specjalizuje się w prawie  i instytucjach szkolnictwa wyższego i awansu naukowego. Więcej na www.chalupka.pl Decyzje w danych stanach faktycznych powinny być konsultowane  z radcami prawnymi uczelni.\n\n</div>', 'Wzmożenie legislacyjno-antywirusowe', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'wzmozenie-legislacyjno-antywirusowe', '', '', '2020-03-17 13:39:04', '2020-03-17 12:39:04', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/wzmozenie-legislacyjno-antywirusowe/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2244, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<img class=\"alignnone wp-image-2141\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/czytelnia-czasopism-ementor-fa-03-2020-704x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"335\" />\n<h3>Bez uprzedzeń</h3>\nPoddawanie ocenie osiągnięć naukowych jest z pewnością zadaniem niełatwym. Wymaga bowiem od osób pochylających się nad czyimś dorobkiem po pierwsze odrzucenia jakichkolwiek możliwych uprzedzeń, po drugie działania na zasadach obiektywności i bezstronności. Bez tych ostatnich składowych nie powstanie żadne rzetelne opracowanie, którego istotą jest przecież formalne i merytoryczne weryfikowanie zawartości, a nie np. osądzanie twórcy.\n\nSprawie recenzowania dorobku naukowego poświęcony został tekst opublikowany w czasopiśmie wydawanym przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie, „E-mentor” (nr 1/2019). Skupiono się w nim przede wszystkim na zagadnieniach związanych z wymaganiami, jakie stawia Ustawa 2.0 zarówno wobec różnego typu opiniowanych prac w postępowaniach awansowych, jak i wobec recenzentów, co do których oczekuje się, że będą posiadali określone kompetencje, niezbędne do prawidłowej realizacji powierzonych im zadań. Zdaniem autora artykułu, jak w tytułowej sentencji Tacyta „Sine ira et studio”, recenzja „winna bez gniewu i upodobania (..) wykazywać”, że istota rzeczy jest istotą rzeczy. Inaczej mówiąc chodzi o to, by z przygotowanej w profesjonalny sposób opinii jasno z wynikało, że to, co nazywa się doktoratem, habilitacją czy profesurą, jest właśnie tym, czym być powinno, czyli kolejno: oryginalnym podejściem do rozwiązania problemu, istotnym wkładem w rozwój określonej dyscypliny naukowej, czy posiadaniem wybitnego dorobku naukowego.\n\n<img class=\"alignnone wp-image-2142\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/czytelnia-czasopism-gazeta-gumed-fa-03-2020-949x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"248\" />\n<h3>W dziesiątce wspaniałych</h3>\nW październiku ub. ogłoszeni zostali laureaci zorganizowanego po raz pierwszy przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego konkursu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”. Zgodnie z założeniami nowego programu spośród 20 uprawnionych do udziału w nim uczelni w Polsce wyłonionych zostało dziesięć spełniających założone kryteria jednostek, które w latach 2020-2026 otrzymywać będą zwiększoną o 10% subwencję Te dodatkowe środki pozwolą zwycięskim uczelniom skutecznie rozwijać posiadany potencjał badawczy, a w rezultacie umożliwią im realne konkurowanie z najlepszymi europejskimi ośrodkami akademickimi. W gronie uczelni mogących poszczycić się statusem uczelni badawczej znalazł się m.in. Gdański Uniwersytet Medyczny, o czym informuje „Gazeta GUMed” (nr 12/2019).\n\nZ opublikowanego tekstu dowiedzieć się można, jaką drogę przeszła gdańska uczelnia, by dołączyć do grona najlepszych, a także, jakie zamierza podjąć działania, by dalej rozwijać się w równie optymalnym tempie. W najbliższej przyszłości GUMed skupi się na działalności obejmującej trzy, wyznaczone jako priorytetowe, obszary badawcze, wśród których znalazła się onkologia, kardiologia i medycyna sercowo-naczyniowa oraz biochemia, genetyka i biologia molekularna. Nieprzypadkowy wybór dyscyplin poprzedziły prace wielospecjalistycznego zespołu, który dbając o zagwarantowanie możliwości „zwiększenia wpływu prowadzonej działalności naukowej na rozwój światowej nauki”, odpowiedział równocześnie na realne zapotrzebowanie pacjentów potrzebujących fachowego leczenia. Podaje się bowiem, że problemy sercowo-naczyniowe oraz onkologiczne stanowią najczęstsze powody zgonów w Unii Europejskiej.\n\nGdański Uniwersytet Medyczny stając się uczelnią badawczą, dostał do ręki oręż, który może skutecznie wykorzystać w celu realizowania strategicznych celów, służących dalszemu rozwojowi nie tylko samej uczelni, ale także polskiej nauki.\n\n<img class=\"alignnone wp-image-2143\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/czytelnia-czasopism-wiadomosci-ksn-fa-03-2020-724x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"325\" />\n<h3>Sporo nadziei i trochę lęku</h3>\nUstawa 2.0, jak zazwyczaj wszystkie nowe rozwiązania w każdej możliwej dziedzinie, budzi różnorakie odczucia, w tym przypadku wśród społeczności akademickiej. Dla jednych ma więcej dobrych, dla innych więcej słabych stron, a jeszcze inni ze spokojem przyjmują nieuchronnie następujące zmiany.\n\n„Wiadomości KSN” (nr 11-12/2019), biuletyn Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarność”, postanowił przyjrzeć się rozwiązaniom, jakie proponuje Konstytucja dla Nauki w zakresie habilitacji. Zniesienie obowiązkowości tej ścieżki awansowej rozpatrywane jest w kontekście przełomu dokonującego się za przyczyną niedawno wprowadzonego w życie aktu prawnego. Historia habilitacji zdaje się bowiem potwierdzać tezę o niedoskonałości tego typu rozwiązania, narażonego, jak pokazuje nasza historia, na różnorakie wpływy, w tym także polityczne. Nie kryjącemu zadowolenia z przyjętego rozwiązania środowisku związkowemu pozostały jednak obawy związane z sytuacją, w której uczelniana praktyka poparta nadanymi uprawnieniami do samodzielnego stanowienia ładu, mogłaby zostać zastąpiona innymi rozwiązaniami otwierającymi drogę do ewentualnych zwolnień z pracy pracowników akademickich.\n\nPostulowana już w latach dziewięćdziesiątych przez KSN potrzeba zmiany systemu awansu akademickiego, przynajmniej w części dotyczącej habilitacji znalazła, jak widać, swój oczekiwany finał. Pozostał jednak niepokój i lęk dotyczący przyszłości. Związkowcy nie rezygnują jednak z nadziei, że tym razem uda się zorganizować struktury polskiej nauki w sposób gwarantujący bezpieczeństwo i stabilizację wszystkim wybitnym jednostkom.\n<div class=\"signature\">\n\nAneta Zawadzka\n\n</div>', 'Czytelnia czasopism ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'czytelnia-czasopism%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:50:52', '2020-03-18 08:50:52', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/czytelnia-czasopism%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2262, 1, '2020-03-17 15:24:56', '2020-03-17 14:24:56', '', 'w1', 'Wykres 1. Porównanie median zarobków osób z różnym wykształceniem zatrudnionych w firmach z różnym kapitałem (brutto w PLN)\nŹródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2019 roku', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'w1-2', '', '', '2020-03-17 15:25:13', '2020-03-17 14:25:13', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/w1-1.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2263, 1, '2020-03-17 15:24:58', '2020-03-17 14:24:58', '', 'w2', 'Wykres 2. Mediana miesięcznych zarobków osób z różnym wykształceniem i stażem (brutto w PLN)\nŹródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2019 roku', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'w2-2', '', '', '2020-03-17 15:25:25', '2020-03-17 14:25:25', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/w2-1.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2245, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2149\" align=\"alignnone\" width=\"930\"]<img class=\"size-full wp-image-2149\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/gdy-poziom-starannosci-spada-fa-03-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"930\" height=\"788\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n<h2>Błędy w tłumaczeniu słów kluczowych mogą skutkować niższymi wskaźnikami cytowalności, gdyż artykuł nie będzie prawidłowo wyszukiwany w bazach publikacji. Warto pamiętać, że autorzy przygotowujący prace poglądowe często przeszukują takie bazy, posługując się angielskimi słowami kluczowymi.</h2>\nWspominałem już na tych łamach, że poziom językowy anglojęzycznych artykułów publikowanych w polskich czasopismach naukowych jest przeciętnie naprawdę dobry. Autorzy albo biegle znają ten język, albo współpracują z fachowcami, którzy dbają o oszlifowanie szaty językowej manuskryptu przed wysłaniem go do publikacji. Widać to szczególnie w czasopismach medycznych – tu autorzy mają na co dzień do czynienia z anglojęzycznymi źródłami, uczestniczą też często w życiu międzynarodowej wspólnoty naukowej: biorą udział w zagranicznych konferencjach, sympozjach, ale też dłuższych stażach lub nierzadko po prostu pracują za granicą. Być może dla wielu z nich publikowanie po angielsku jest bardziej naturalne niż po polsku, zatem i przygotowanie artykułu w tym języku nie jest znaczącym wyzwaniem z językowego punktu widzenia (z merytorycznego jak najbardziej).\n\nProblem pojawia się czasem – i zupełnie nieoczekiwanie – gdy anglojęzyczny jest nie cały artykuł, a tylko jego elementy szczególnie ważne z uwagi na archiwizowanie publikacji w internetowych bazach (tytuł, abstrakt i słowa kluczowe), a cały manuskrypt publikowany jest w polsko– lub dwujęzycznym czasopiśmie. Niektóre redakcje (choć tu nie ma pełnej konsekwencji) oczekują przetłumaczenia na angielski także tytułów tabel i rycin, zdarza się też wymóg przygotowania anglojęzycznego spisu cytowanego piśmiennictwa.\n\nJeśli anglojęzyczny jest cały artykuł, autorzy dokładają starań, aby była to staranna angielszczyzna; jeśli tylko abstrakt i drobniejsze elementy – poziom staranności bywa odczuwalnie niższy. Co jakiś czas (choć nie jest to w żadnym razie norma) zdarzają się sytuacje naprawdę poważne. Należą do nich m.in. błędy przekładowe w tytułach artykułów i słowach kluczowych, abstrakty przetłumaczone tak niestarannie, że redakcja musi je tłumaczyć od nowa, tytuły tabel lub rycin przełożone w taki sposób, że anglojęzyczny tytuł nie daje pojęcia o treści danego elementu lub nie pozwala odróżnić go od innych tabel i rycin, tytuły nieanglojęzycznych pozycji na liście piśmiennictwa przełożone na własną rękę na angielski.\n<h3>Zrozumieć nie znaczy usprawiedliwić</h3>\nPodejrzewam, że autorzy – zmęczeni prowadzeniem badań i pracą nad tekstem artykułu po polsku – anglojęzyczne elementy przygotowują na samym końcu, tuż przed wysłaniem materiału do publikacji, i po prostu nie mają już czasu ani siły, żeby je dopracować. Ale jak pisała Hannah Arendt, zrozumieć nie znaczy usprawiedliwić. Tego rodzaju usterki manuskryptów wydłużają bowiem pracę nad nimi. Jeśli dane wydawnictwo lub redakcja przygotowuje kilka czasopism, i niektóre z nich są polsko-, a inne anglojęzyczne (taka sytuacja zdarza się np. w niektórych wydawnictwach uczelnianych), redaktor polskojęzycznego tytułu przekazuje elementy do sprawdzenia koleżance lub koledze angliście. Jeśli ten ostatni musi tłumaczyć abstrakt i inne elementy manuskryptu od nowa, przekazanie tekstu do składu jest niemożliwe, dopóki tego nie zrobi (podmienianie niektórych elementów w składzie jest ryzykowne, gdyż zwiększa ryzyko błędu przez niedopatrzenie).\n\nNajbardziej problematyczne są błędy w tytułach. Pojawiają się tu problemy nie tylko językowe, ale także merytoryczne, a nawet prawne. Te ostatnie wynikają z faktu, że w momencie, gdy tekst trafia w ręce redaktora, mogą być już podpisane umowy wydawnicze (ang. license agreements), w których tytuł jest elementem identyfikującym przedmiot umowy. Jeśli dokument zawiera tylko polski tytuł, nie ma problemu; jeśli także angielski, znacząca modyfikacja tytułu wymaga także zmiany umowy. Jeśli chodzi o zamianę np. pisowni jakiegoś wyrażenia z łącznej na rozdzielną lub jednego znaku interpunkcyjnego na inny, nie jest to zmiana istotna. Jeśli jednak jeden termin użyty w tytule wymieniamy na inny – już tak. Częstsze są wątpliwości merytoryczne. Jeśli autor używa w anglojęzycznym tytule błędnie przetłumaczonego terminu lub pojęcia (problem ten rozciąga się także na szereg wyrażeń nieterminologicznych), to jest duże prawdopodobieństwo, że błąd ten został powielony w abstrakcie. Zdarza się nierzadko, że redaktor – nie będąc specjalistą w danej dziedzinie – nie jest w stanie sam wybrać spośród kilku możliwości i konieczna jest albo uważna lektura polskojęzycznego tekstu manuskryptu, albo konsultacja z autorami dla ustalenia, co mieli na myśli. Chodzi o to, by osoba czytająca anglojęzyczny abstrakt poprawnie zrozumiała, czego konkretnie w obrębie danego (nierzadko dość wąskiego) zagadnienia dotyczyły dane badania.\n\nMogłoby się wydawać, że to sztuka dla sztuki, bo przecież żaden zagraniczny badacz nie będzie zlecał tłumaczenia całego artykułu z polskiego. Tymczasem ja sam zetknąłem się z przypadkami, gdy naukowcy np. japońscy odkrywali po lekturze anglojęzycznego abstraktu, że ustalenia polskich kolegów są z ich punktu widzenia kluczowe i chcą szczegółowo zapoznać się z danym materiałem. W naszym kraju wychodzi szereg renomowanych polskojęzycznych czasopism naukowych (m.in. medycznych) i może się zdarzyć, że ważne z punktu widzenia zagranicznych badaczy odkrycie zostanie opisane najpierw po polsku (znane są takie sytuacje w odniesieniu do tytułów publikowanych m.in. w języku niemieckim, rosyjskim, francuskim, hiszpańskim, a także japońskim i arabskim). Warto zatem, by abstrakty były przetłumaczone naprawdę starannie i nie dochodziło do nieporozumień pojęciowych.\n<h3>Błędy w tłumaczeniu mają skutki</h3>\nZdarzają się też sytuacje, gdy tytuł przetłumaczony został prawidłowo, ale abstrakt już nie. W tytule używane są poprawne pojęcia, w abstrakcie inne, mniej poprawne (a bywa, że wymiennie stosowane są różne określenia o nietożsamych znaczeniach). Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że niektórzy autorzy traktują anglojęzyczny abstrakt wyłącznie jako wymóg do spełnienia, nie przywiązując do niego większej wagi. Ten element manuskryptu powinien być jakby osobną całością, zrozumiałą bez odwoływania się do tekstu artykułu, gdyż w wielu internetowych bazach publikacji czytelnik ma dostęp jedynie do abstraktów (a przynajmniej tylko do nich za darmo). Tymczasem częstym błędem jest niewyjaśnianie w anglojęzycznych abstraktach nieoczywistych (tzn. nieprzyjętych powszechnie w literaturze na dany temat) skrótów albo posługiwanie się polskimi skrótami, najczęściej w przypadku nazw instytucji. Tymczasem w takiej sytuacji należy oprócz polskiego akronimu (który faktycznie może pomóc czytelnikowi) podać pełną anglojęzyczną nazwę. Można stworzyć z kolei od niej akronim, ale posługiwać się nim można dopiero w dalszej części abstraktu, jeśli dana nazwa pada więcej niż raz. Przykładem może być akronim ŚUM (Śląski Uniwersytet Medyczny). Za pierwszym razem podajemy i pełną polską nazwę, i polski skrót, i pełną nazwę anglojęzyczną (Medical University of Silesia), i – opcjonalnie – utworzony od niej akronim (MUS lub MUoS). Chodzi o to, że takie anglojęzyczne skróty sporadycznie funkcjonują w internecie i użycie tylko ich byłoby jeszcze bardziej samobójcze dla zrozumiałości abstraktu. Kluczowe jest sprawdzenie, jaką oficjalną angielską nazwę ma dana instytucja – czasem nie jest to dosłowne tłumaczenie, gdyż albo nie byłoby ono poprawne stylistycznie, albo nazwa powinna przypominać nazwy analogicznych instytucji w innych krajach. Stąd Medical University of Silesia zamiast Silesian Medical University czy Statistics Poland (Główny Urząd Statystyczny) zamiast Main Statistical Office.\n\nBłędy w tłumaczeniu słów kluczowych mogą skutkować niższymi wskaźnikami cytowalności, gdyż artykuł nie będzie prawidłowo wyszukiwany w bazach publikacji. Warto pamiętać, że autorzy przygotowujący prace poglądowe często przeszukują takie bazy posługując się angielskimi słowami kluczowymi. Jeśli jednak są to autorzy polscy, mogą chcieć uwzględnić również prace opublikowane po polsku, gdyż podjęli decyzję o przejrzeniu publikacji we wszystkich językach, które zna przynajmniej jeden z nich, a nie tylko po angielsku. Wówczas także artykuł w języku polskim może zostać omówiony w wysoko cytowanej pracy poglądowej w języku angielskim.\n<h3>Wyrobić sobie pojęcie</h3>\nPrzekładanie na angielski tytułów pozycji z listy piśmiennictwa może się wydawać całkowicie akademicką kwestią. Jednak tak nie jest. Anglojęzyczna lista piśmiennictwa nie musi obejmować pozycji z tytułami w języku angielskim. Jeśli dany tytuł nie został przez autorów przywoływanej publikacji podany także w języku angielskim i ten przetłumaczony tytuł nie jest ujęty w bazach publikacji, to samodzielne tłumaczenie tytułu artykułu lub publikacji zwartej nie ma najmniejszego sensu. Dlaczego? Bo jeśli anglojęzyczny tytuł nie znajduje się ani w bazach, ani na stronie internetowej czasopisma, odnalezienie danego tekstu czy choćby jego abstraktu będzie niemożliwe. Lepiej podać tytuł oryginalny – wtedy czytelnik będzie mógł odnaleźć w internecie obcojęzyczny tekst lub choćby jego abstrakt i jeśli podejrzewa, że mogą mu być potrzebne – zlecić ich tłumaczenie lub posługując się elektronicznymi narzędziami translatorskimi, wyrobić sobie jakieś pojęcie o treści cytowanej pozycji. Angielski tytuł można podać obok polskiego dla orientacji (np. w nawiasach kwadratowych, aby było widoczne, że nie jest to element oryginalnego tytułu). Anglojęzyczna lista piśmiennictwa oznacza, że angielskie są elementy opisu bibliograficznego (oznaczenia, skróty) i sama konwencja zapisu (np. zgodna z wytycznymi American Medical Association w przypadku publikacji medycznych).\n\nTłumaczenie od nowa całego abstraktu jest zajęciem żmudnym i niełatwym – redaktor czy tłumacz może, unikając błędów odautorskich, popełnić własne. Ponadto nigdy nie jest przyjemne pisanie autorom, że część lub całość anglojęzycznych elementów pracy musieliśmy przetłumaczyć na nowo. Jak by tego nie ująć, wychodzi na to, że wytykamy komuś niekompetencję, a to nigdy nie jest przyjemne. Każda publikacja naukowa jest dla nas, redaktorów, ważna. Moment satysfakcji nadchodzi, gdy w skrzynce e-mailowej pojawia się list np. z Tokio czy Kairu zaczynający się od słów: „Nie znam niestety języka polskiego, a po lekturze abstraktu artykułu autorstwa dr XYZ doszedłem do wniosku, że jego treść rzuca zupełnie nowe światło na badane przez nas zagadnienie. Czy dysponują Państwo może anglojęzyczną wersją tego tekstu?”.', 'Gdy poziom staranności spada ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'gdy-poziom-starannosci-spada%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:39:27', '2020-03-17 12:39:27', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/gdy-poziom-starannosci-spada%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2246, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', 'Monika GWÓŹDŹ, Przymierze. Fundamentalne założenia prawodawstwa małżeńskiego Kościoła rzymskokatolickiego i Kościołów ewangelickich, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nPiotr MACHURA, Wokół koncepcji dobra we współczesnym neoarystotelizmie anglosaskim. Normatywność, działanie, praktyki, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nGrzegorz NANCKA, Prawo rzymskie w pracach Marcelego Chlamtacza, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nAgata Aleksandra KLUCZEK, Primordia Romana. Mityczna przeszłość Rzymu i pamięć o niej w rzymskich numizmatach zaklęta, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nMarcin S. PRZYBYŁA, Przeszłość, pamięć i dziwne ruiny. Archeologiczne odkrycia na Górze Zyndrama w Maszkowicach, Księgarnia Akademicka, Kraków 2018.\n\nJan WOLSKI, Szwajcaria w piśmiennictwie polskim. Od XIX wieku do czasów najnowszych. Rekonesans badawczy, Wyd. URz, Rzeszów 2019, seria: Biblioteka „Frazy”.\n\nApetyt na literaturę, red. Dorota KOZICKA, Łukasz TISCHNER, Maciej URBANOWSKI, Wyd. UJ, Kraków 2019.\n\nWanda ŚWIĄTKOWSKA, Hamlet.pl. Myślenie „Hamletem” w powojennej kulturze polskiej, Wyd. UJ, Kraków 2019, seria: Nowe Perspektywy. Performatyka.\n\nSpołeczność w języku – język w społeczności, red. Karolina LISCZYK, Marcin MACIOŁEK, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nMagdalena ŚLAWSKA, Sztuka mediów. O świadomości gatunkowej dziennikarzy prasowych, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nAleksander WILKOŃ, O języku i stylu „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza. Studia nad tekstem, wyd. 2 popr., Wyd. UŚ, Katowice 2019.\n\nPolska Ludowa w edukacji historycznej, pod red. Macieja FICA, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nRobert RAJCZYK, Oblicza współczesnej propagandy. Przypadek chińsko-tajwańskiej wojny informacyjnej, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nJacek LYSZCZYNA, Wykłady z romantyzmu, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nUrszula SZUŚCIK, Bazgrota w twórczości plastycznej dziecka, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nKatarzyna FURKACZ, Polski reportaż książkowy. Przemiany i adaptacje, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nMarek PIECHOTA, (Nie)zapomniany czar arcydzieł. Anonim, Barańczak, Camus…, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nPrzemysław KALISZUK, Wyczerpywanie i odnowa. „Nowa” polska proza lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wobec późnej nowoczesności, Wyd. UMCS, Lublin 2019.\n\nMirosława WIELOPOLSKA-SZYMURA, Rozgłośnie BBC World Service, Radio France Internationale i Voice of America w komunikowaniu międzynarodowym. Od propagandy do dyplomacji publicznej, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nArtur JAZDON, Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu 1919-2018. Zasoby. Działania. Ludzie, Biblioteka Uniwersytecka, Poznań 2019.\n\nMagdalena BAJER, Rody uczone. Kreski do szkicu 2, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019.\n\nPeter MARSHALL, Reformacja, tłum. Jarosław Płuciennik i Maciej Potz, Wyd. UŁ, Łódź 2019, seria: Krótkie Wprowadzenie.\n\nJanusz MAŁŁEK, Opera selecta. Vol. V. Polska w Europie nowożytnej. Studia i szkice, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019.\n\nGajusz Pliniusz SEKUNDUS, Historia naturalna. Tom II: Antropologia i Zoologia. Księgi VII–XI, tekst, wstęp i komentarz Ireneusz Mikołajczyk, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019.\n\nO tym nie wolno mówić… Zagłada Żydów w opowieściach wspomnieniowych ze zbiorów Dionizjusza Czubali, wyb. i oprac. Piotr GROCHOWSKI, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019, seria: Paralele: Folklor – Literatura - Kultura.\n\nBarbara Skarga. Doktor honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019.\n\nMarginalia w książce dawnej i współczesnej, pod red. Bożeny MAZURKOWEJ, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nPaweł DUDA, Krzyż i karabela. Polityka zagraniczna Rzeczypospolitej Obojga Narodów w ocenie dyplomacji papieskiej w latach 1623-1635, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nA contrastive perspective on figurative language, edited by Paulina BIAŁY, Marcin KUCZOK, Marcin ZABAWA, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nJeszcze o artyście (i sztuce): w literaturze, kulturze i nieopodal, pod red. Niny NOWARY-MATUSIK, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nMagdalena BĄK, Comōes i smak sardynek. Dziewiętnastowieczne polskie relacje z podróży do Portugalii, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nLiteratura i przyjemności. Szkice o literaturze XX i XXI wieku, red. Barbara GUTKOWSKA, Agnieszka NĘCKA, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nAnna KUCZ, Edyta GRYKSA, Nemezjan w kręgu antycznej tradycji łowieckiej, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nBartłomiej MALISZEWSKI, Metafory o Rosji. Wizerunek rosyjskiej polityki w przenośniach publicystycznych w prasie polskiej (2000-2012), Wyd. UMCS, Lublin 2019.\n\nMikołaj KRASNODĘBSKI, Spór o rodzinę. Filozoficzno-cywilizacyjne fundamenty myślenia o rodzinie, Wyd. Wyższej Szkoły Przymierza Rodzin, Warszawa 2019.\n\nAndrzej SZMYT, Przypadek czy fenomen miejsca? Publiczne szkoły średnie w Krzemieńcu w latach 1773–1939, Wyd. UWM w Olsztynie, Olsztyn 2018.\n\nKreatywność w systemie edukacji, red. nauk. Jan FAZLAGIĆ, Wyd. FRSE, Warszawa 2019, seria: Seria Naukowa.\n\nEdukacja włączająca w przedszkolu i szkole, red. nauk. Iwona CHRZANOWSKA, Grzegorz SZUMSKI, Wyd. FRSE, Warszawa 2019, seria: Seria Naukowa.\n\nAdrian GLEŃ, Andrzej Stasiuk. Istnienie, Wyd. UŁ, Łódź 2019, seria: Projekt: Egzystencja i literatura.\n\nSamuel SCHEFFLER, Śmierć i życie po śmierci. Kiedy umrę, ludzkość będzie trwać, tłum. Dawid Misztal, Wyd. UŁ, Łódź 2019, seria: Kim jest człowiek?\n\nJohn HICK, Nowe pogranicze religii i nauki. Doświadczenie religijne, neuronauki i Transcendentne, tłum. Jan Andrzej Lipski, red. Tomasz Sieczkowski, Wyd. UŁ, Łódź 2019, seria: W poszukiwaniu idei XXI wieku.\n\nEleonora JEDLIŃSKA, Kształty pamięci. Wybrane zagadnienia sztuki współczesnej, Wyd. UŁ, Łódź 2019, seria: Oblicza sztuki.\n\nScience in Poland in 34 Snapshots, PRACA ZBIOROWA, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, Warszawa 2019.\n\nJeremy BROWN, Grypa. Sto lat walki, tłum. Joanna Gilewicz, Wyd. UJ, Kraków 2019, seria: Mundus. Fenomeny.\n\nErnst VAN ALPHEN, Krytyka jako interwencja. Sztuka, pamięć, afekt, pod red. Katarzyny Bojarskiej, Wyd. UJ, Kraków 2019, seria: Hermeneia.\n\nMonika GRZELKA, Dyskurs intelektualny. Ponad i pomiędzy, Wyd. Nauk. UAM, Poznań 2019.\n\nŁukasz MUSIAŁ, Zaufanie i utopia. Eseje o literaturze, Wyd. Nauk. UAM, Poznań 2019.\n\nMarta TOMCZOK, Czy Polacy i Żydzi nienawidzą się nawzajem? Literatura jako mediacja, Wyd. UŁ, Łódź 2019.\n\nMarcin PIĄTKOWSKI, Europejski lider wzrostu. Polska droga od ekonomicznych peryferii do gospodarki sukcesu, tłum. Michał Lipa, Wyd. Poltext, Warszawa 2019.\n\nAdam BEDNARCZYK, W świecie opowieści i snów. Wokół „pamiętnika z Sarashiny” córki Sugawary Takasuego, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019.\n\nGajusz Pliniusz SEKUNDUS, Historia naturalna. Tom II: Antropologia i Zoologia. Księgi VII-XI, tekst, wstęp, tłum. i komentarz Ireneusz MIKOŁAJCZYK, Wyd. Nauk. UMK, Toruń 2019.\n\nAnna BARAN i in., Rola mediów w promocji zdrowia psychicznego i w zapobieganiu samobójstwom. Poradnik dla pracowników mediów, Ministerstwo Zdrowia, Warszawa 2018.\n\n(Dy)fuzje. Związki literatury i sztuki w Polsce po 1945 roku, pod red. Magdaleny LACHMAN i Pawła POLITA, Wyd. UŁ, Muzeum Sztuki, Łódź 2019.\n\nMagdalena WASĄG, W cieniu ojca. Awangarda prozatorska lat 30. XX wieku. Rudnicki. Napierski. Schulz. Tarn, Wyd. UŁ, Łódź 2019, seria: Interpretacje Literackie.\n\nKrzysztof ŁĘCKI, Według Tukidydesa. Rozważanie socjologa literatury nad „Wojną peloponeską”, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nWielkie tematy literatury amerykańskiej. Tom 8: Przemoc, pod red. Soni CAPUTY i Agnieszki WOŹNIAKOWSKIEJ, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nMilczę, więc jestem. Formy milczenia w literaturze XX i XXI wieku, pod red. Agnieszki NĘCKIEJ, Emilii WILK-KRZYŻOWSKIEJ, Natalii ŻÓRAWSKIEJ-JANIK, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nLittératures de l’imaginaire, sous la rédaction de Katarzyna GADOMSKA, Agnieszka LOSKA, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.\n\nAleksandra WÓJTOWICZ, Przestrzeń „Oziminy” Wacława Berenta, IBL, Warszawa 2019.\n\nPiotr CZERWIŃSKI, Aneta BANASZEK-SZAPOWAŁOWA, Maciej WALCZAK, Kim ty jesteś? Ja kontra adwersarz w polskiej debacie przedwyborczej. Język a rzeczywistość w kategoriach ekspresji, polityki, ideologii, Wyd. UŚ, Katowice 2019.\n\nKultura emocjonalna szkoły – czasoprzestrzenie doświadczania emocji, red. nauk. Irena PRZYBYLSKA, Wyd. UŚ, Katowice 2019, seria: Prace Naukowe UŚ w Katowicach.', 'Książki nadesłane ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'ksiazki-nadeslane%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 18:40:22', '2020-03-17 17:40:22', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/ksiazki-nadeslane%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2247, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<img class=\"wp-image-2147\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/ekscey-i-mrzonki-fa-03-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"436\" />\n\nW debacie publicznej istnieją pojęcia-zaklęcia. Wystarczy oznaczyć (formułując modnie: otagować) nimi poglądy adwersarza i przynajmniej dla pewnej części społeczeństwa wszystko, co on dalej powie, będzie skażone. Jednym z takich pojęć jest eugenika, kojarząca się z praktykami nazistów czy nagannymi moralnie regulacjami prawnymi, które jeszcze do lat 70. obowiązywały w krajach skandynawskich i w USA. Sama próba mówienia o pozytywnie rozumianej eugenice jest dla wielu niedopuszczalna, sprzeczna z podstawowymi wartościami. Zdzisława Piątek pokazuje, że pojęcie to można różnie rozumieć i że pewne sposoby postępowania, postrzegane jako właściwe cywilizowanemu społeczeństwu, również mają charakter eugeniczny.\n\nNajistotniejsze wydaje się rozróżnienie na eugenikę zapobiegawczą i eugenikę pozytywną. Autorka omawia wynaturzenia działań eugenicznych z podziałem na te dwa obszary, gdyż mają one inny charakter. Tu uwidacznia się też druga zaleta pracy: Piątek wskazuje, że słusznie należące do przeszłości praktyki eugeniczne były nie tylko niemoralne, ale przede wszystkim bazowały na niepełnej wiedzy o mechanizmach dziedziczenia i ekstrapolowaniu znanych już prawideł na obszary, gdzie nie mają one zastosowania. Jest to też w jakimś sensie historia pychy nauki: najważniejsze ekscesy eugeniki miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku oraz w okresie międzywojennym, gdy wielu ludzi nauki najwyraźniej doszło do przekonania, że wszystko, co ważne, zostało już odkryte (podczas gdy DNA po raz pierwszy opisano dopiero w 1953 roku). Piątek mówi o eugenice pozytywnej – potocznie rozumianej jako „hodowla geniuszy” – jako mrzonce nie z uwagi na wartości moralne, ale dlatego, że taka manipulacja ludzkim genomem jeszcze długo będzie niemożliwa.\n\nFrapująca jest polemika autorki z chrześcijańską koncepcją „świętości życia” przy jednoczesnym trzymaniu się z dala od koncepcji stereotypowo uważanych za lewicowe. Choć w wielu punktach nie mogę się zgodzić z jej argumentacją, kluczowe pytanie wybrzmiewa mocno: Skoro niepełnosprawne dziecko jest tak ważnym darem i zadaniem, to dlaczego nie spotyka się osób, które chciałyby mieć niepełnosprawne potomstwo? Piątek podkreśla, że eugenika nie oznacza pozbywania się niechcianego potomstwa, ale dbanie o to, by już w łonie matki można było takie dzieci leczyć, a rodzice mogli się przygotować.\n\nRozważania autorki na temat znaczenia pozytywnie rozumianej eugeniki dla ograniczenia wciąż rosnących kosztów funkcjonowania służby zdrowia zasługują na rozwinięcie – rzadko w polskiej debacie publicznej można usłyszeć głos poza binarną opozycją „pro-life” i „aborcji na życzenie”. Również sposób, w jaki Piątek dotyka zagadnienia eutanazji, zasługiwałby na szersze omówienie. Autorka chce, byśmy znów nie bali się mówić o eugenice. Stawia tę tezę śmiało, ale nie prowokacyjnie.\n\nW starannie wydanej książce tym bardziej dziwią potknięcia merytoryczne. W trakcie wywodu autorka odwołuje się do Frankensteina Mary Shelley. Po pierwsze określa ten utwór mianem opowiadania, podczas gdy jest to pełnowymiarowa powieść. Po drugie utrzymuje, że monstrum jest uosobieniem ślepej, niszczycielskiej siły. Dlatego nie ma imienia, a twórca chce je zniszczyć. Każdy, kto czytał powieść, wie, że to nieprawda. Monstrum jest wrażliwą istotą, prostota jego pojęć moralnych pozwala mu dostrzegać i nazywać zło w świecie. Nie ma imienia, gdyż Frankenstein, niezdolny do wzięcia odpowiedzialności za „ojcostwo”, nigdy mu go nie nadał. Twórca chce zniszczyć dzieło dlatego, że monstrum – odrzucone przez społeczeństwo, któremu usiłowało pomagać – domaga się od „ojca” powołania do życia monstrum-kobiety. Jednak Frankenstein, przerażony, odmawia. Dopiero wtedy monstrum, odrzucone nawet przez „ojca”, zapowiada mu: „Będziesz cierpiał!”.\n<div class=\"signature\">\n\nMarek Misiak\n\n</div>\nZdzisława PIĄTEK, Eugenika. Zagrożenie czy nadzieja ludzkości?, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2019, seria: Miniatury etyczne.', 'Ekscesy i mrzonki ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'ekscesy-i-mrzonki%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:53:13', '2020-03-18 08:53:13', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/ekscesy-i-mrzonki%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2248, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<img class=\"alignnone wp-image-2187\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/stasiuk-wedlug-glenia-fa-03-2020-629x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"489\" />\n\nSłowa „legendarny” i „kultowy” chyba trochę nam spowszedniały. Zbyt często używane, zatraciły wyjątkowość swojego pierwotnego znaczenia, a bez wątpienia takich określeń użyłoby wobec pisarza kilka pokoleń czytelników czy wręcz wyznawców wychowanych na jego prozie, do których zalicza się także Adrian Gleń.\n\nIstnienie nie jest klasyczną monografią, omawia wybrane wątki tematyczne i porusza zagadnienia, wokół których, zdaniem badacza, wciąż krąży proza Stasiuka. Autor Murów Hebronu wielokrotnie wywoływany był do tablicy jako ten, który realizuje postulat życiopisania. Wszak zdawać by się mogło, że nie budował nigdy wyraźnej granicy między bohaterem a autorem, a pierwszoosobowa narracja bądź forma dziennika tym bardziej skłaniały naiwnych czytelników do stawiania znaku równości pomiędzy życiem a literacką fikcją. Ustalenia Glenia są jasne: na podstawie analizy tekstów stawia tezę albo raczej dogmat, że nie ma najmniejszych podstaw, by sądzić, iż Stasiuk jest reprezentantem metody życiopisania. Marek Hłasko wymyślił ciekawą definicję „prawdziwego zmyślenia”, a Stasiuk po prostu mówi, że „pisarz to taki kłamca, który gra o prawdę”.\n\nKolejne próby zaszufladkowania bohatera monografii pojawiły się po Mojej Europie, napisanej wspólnie z Jurijem Andruchowyczem. Stał się nagle Stasiuk (wg innych rzecz jasna) pisarzem typowo środkowoeuropejskim, specjalistą od spraw społecznych, historycznych i geopolitycznych, o czym wspominał w wielu wywiadach. Nie pomogło mu bez wątpienia zainteresowanie Wschodem jako kierunkiem nieustannych peregrynacji, które stawały się później kanwami jego felietonów, artykułów i książek. Nieuleczalna reisefieber od kilkunastu lat daje asumpt do powstawania kolejnych powieści drogi, podróżnych dzienników autora Jadąc do Babadag.\n\nKażdy jednak wie, że Stasiuka nie interesuje zachodnia cywilizacja, jej zdobycze, strzeliste wieżowce, miasta ze szkła i aluminium. Prawdziwego życia szuka on gdzie indziej, często w miejscach zapomnianych przez Boga i ludzi, w skarlałych i rachitycznych urbanistycznych krajobrazach, pejzażach zapadłych wsi i zaniedbanych miasteczek odnajduje swoje genius loci. Zachwyca się naturalistycznym i turpistycznym pięknem, odnajduje wartość w stagnacji, bezruchu, w powtarzalnych sylwetkach bohaterów, którzy na pozór, a może i w rzeczywistości, robią wielkie NIC. Zatopieni w marazmie, uchwyceni i zatrzymani przez pisarza w momencie wiecznym, w tej chwili nieustającej jak owady w grudce bursztynu. Stasiukowy bezruch opisywanej rzeczywistości jest chyba jednak wyłącznie pozorny, to jedynie przeciwieństwo zachodniego pędu po wszystko i do wszystkiego. Bezruch, który nie oznacza braku życia, po prostu owo życie biegnie inaczej, jakby obok, chociaż jest częścią wielkiego świata.\n\nOczywiście każda podróż, a podróż literacka w szczególności, jest przede wszystkim wędrowaniem w głąb siebie. Gleń konstatuje, że analizowane fragmenty prozy wykazują wyraźną „metafizyczną tęsknotę”, jednak w żadnym wypadku nie posuwa się do stwierdzeń o religijności autora Fado. Podróż możemy też rozpatrywać nie tylko w kategoriach poznawania nowego, odkrywania nieznanych (dla nas samych) krain, ale również jako ucieczkę, chęć odosobnienia, postawienia siebie samego w obcym otoczeniu.\n\nJakiego Stasiuka daje nam Adrian Gleń? Przede wszystkim swojego, przesączonego przez filtr indywidualnej wrażliwości nie tylko zwykłego czytelnika, ale i krytyka. Od początku książki wiemy, że Stasiuk „wielkim pisarzem jest” i dalej następuje tylko rozwinięcie tego stwierdzenia. Istnienie stanowi kolejny element w krytycznoliterackiej konstrukcji wokół zjawiska zwanego Andrzej Stasiuk, który być może właśnie wsiada do samochodu…\n<div class=\"signature\">\n\nJacek Hnidiuk\n\n</div>\nAdrian GLEŃ, Andrzej Stasiuk. Istnienie, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019, seria: Projekt: Egzystencja i literatura.', 'Stasiuk według Glenia ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'stasiuk-wedlug-glenia%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:53:27', '2020-03-18 08:53:27', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/stasiuk-wedlug-glenia%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2249, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<img class=\"alignnone wp-image-2193\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/zaufanie-i-utopia-rec-fa-03-2020-725x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"424\" />\n\nW jednym z opowiadań o Sherlocku Holmesie genialny detektyw tłumaczy doktorowi Watsonowi, że jedną z najważniejszych książek w biblioteczce dżentelmena powinny być Cytaty z Szekspira na każdą okazję. Wiele osób, nawet legitymujących się humanistycznym wykształceniem, w taki właśnie sposób postrzega klasykę literatury: jako rezerwuar cytatów, a w bardziej ambitnej wersji – tropów, toposów, motywów itp. Odnoszę wrażenie, że dla niektórych czytelników nawet utwory mające niecałe sto lat, jak np. Proces Kafki, to już rzeczy martwe, raz na zawsze zinterpretowane i zrozumiane.\n\nA przecież jedną z najbardziej fascynujących cech literatury, czy piśmiennictwa w ogólności, jest fakt, że można przeczytać tekst powstały nawet nie tysiąc, a dwa tysiące lat temu i odkryć go dla siebie jako nośnik ważnych treści, piękna, inspirujących spostrzeżeń. Przy takim nastawieniu łatwiej się zdobyć na wolność wskazania, że coś uznanego za ścisłą klasykę jednak nas nie pociąga, jak uczniów z Ferdydurke.\n\nŁukasz Musiał jest intelektualnie wolny na oba powyższe sposoby. Z jednej strony wskazuje w pozornie przenicowanych już wiele razy dziełach nowe sensy, i to nie dokonując interpretacyjnych nadużyć, tylko wychodząc z utartych kolein rozumienia (widać to najlepiej w pierwszym z dwóch esejów poświęconych Kafce). Z drugiej ma odwagę wskazać na niedostatki i ograniczenia utworów obwołanych przez krytykę wydarzeniami roku, jeśli nie dekady. Nie mogę się tu powstrzymać przed czysto osobistą refleksją. Z prawdziwą przyjemnością przeczytałem esej o Łaskawych Jonathana Littella. Cieszę się, że nie tylko dla mnie była to trudna lektura, nie tylko ja uważam Littella za fatalnego dialogistę a konstrukcję powieści i głównego bohatera za cokolwiek sztuczne.\n\nTo właśnie wspomniany esej o Kafce uważam za zdecydowanie najbardziej zaskakujący. Jego jedyna ukończona powieść jest tu analizowana w kluczu… antropozoficznym. Brzmi podejrzanie? Tylko na pozór. Nie jest to rzecz jasna ostateczny, domykający sposób rozumienia utworu, ale zdecydowanie bardziej inspirujący niż widzenie przypadków Józefa K. wyłącznie jako obrazu dehumanizującego wpływu nowoczesności czy bliżej niesprecyzowanego „absurdu ludzkiej egzystencji”. Kafka przestaje być kafkowską figurą, parodią samego siebie, a staje się znów bardziej sobą: twórcą, którego wciąż nie rozumiemy. On sam w listach do Mileny Jensenskiej wielokrotnie deklarował, że nie rozumie sam siebie, więc być może jesteśmy bez szans, ale uważam, że warto próbować.\n\nNie wszystkie eseje są równie udane: ten o H.P. Lovecrafcie powtarza tezy znane z amerykańskich publikacji i filmów dokumentalnych o Samotniku z Providence; ten o E.A. Poem sprawiał wrażenie zapisków na pudełku od zapałek – olśniewających, ale niewnoszących nic nowego. Natomiast tekst o twórczości J.M. Coetzeego uchwycił dokładnie to, czego sam nie byłem w stanie skonceptualizować. To historie z bohaterami, którzy wymykają się poznaniu, zamiast eksploracji wnętrza postaci mamy tu opalizowanie niczym w drgającym podczas upału powietrzu. Musiał pisze o „historiach z dziurą w środku” i to sformułowanie dokładnie oddaje odczucia czytelnika. Interesujące są wreszcie rozważania o pisarstwie Harukiego Murakamiego. Podzielam przywoływaną przez Musiała jako snobistyczną opinię, że japoński pisarz jest przereklamowany, ale jednocześnie eseista wskazuje, co jest w powieściach Japończyka pociągające, zwłaszcza tych starszych, jak Norwegian Wood.\n\nZbiór ma klamrową konstrukcję: otwiera go pesymistyczna interpretacja obrazu Edwarda Hoppera, zamyka zaś bardziej optymistyczna. Obie demonstrują talent Łukasza Musiała. Cenię twórczość Hoppera, a dzięki tej książce spojrzałem na jeden z jego najważniejszych obrazów w inny sposób.\n<div class=\"signature\">\n\nMarek Misiak\n\n</div>\nŁukasz MUSIAŁ, Zaufanie i utopia. Eseje o literaturze, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 2019.', 'Od Kafki do Murakamiego ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'od-kafki-do-murakamiego%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:53:40', '2020-03-18 08:53:40', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/od-kafki-do-murakamiego%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2250, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<img class=\"alignnone wp-image-2158\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/ksiazka-o-wodzie-rec-fa-03-2020-718x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"428\" />\n\nZnajomość z wodą rozpoczynamy od bardzo wczesnego dzieciństwa. Nasze pierwsze wspomnienia często mają związek z kąpielami, wizytami na basenie czy wyjazdami nad morze. Jako dzieci na pewno wielokrotnie pytaliśmy rodziców, skąd i po co na Ziemi znajduje się tyle wody, ale czy jako dorośli umiemy sobie na to pytanie poprawnie odpowiedzieć? Jeśli nie lub w niewystarczającym stopniu, możemy oczywiście sięgnąć po literaturę naukową. Zwłaszcza teraz, kiedy na rynku pojawiła się książka specjalistki w tej dziedzinie, Aleksandry Kardaś. Książka o wodzie w wyczerpujący sposób odpowie na wiele pytań i intrygujących zagadnień.\n\nAleksandra Kardaś jest doktorem nauk fizycznych, specjalizuje się w fizyce atmosfery. Na co dzień współtworzy serwis naukowy Nauka o klimacie i jest współautorką książki o tym samym tytule. Współtworzyła liczne artykuły naukowe i popularnonaukowe, prowadziła wykłady nie tylko dla studentów, lecz także dla szerokiego grona odbiorców.\n\nCel, jaki przyświecał jej podczas pisania książki, wyjaśnia Kardaś już we wstępie: „Pisząc Książkę o wodzie, starałam się przedstawić niezwykłą rolę, jaką ta substancja odgrywa na Ziemi. To, że jej własności pozwoliły na powstanie życia, ukształtowanie się krajobrazu i klimatu. A także jak na różne sposoby wykorzystujemy je od zarania cywilizacji. Nie próbowałam jednak stworzyć podręcznika ani encyklopedii. To raczej subiektywny przegląd wszystkiego, co mnie samą fascynuje w wodzie i jej możliwościach”.\n\nSwoją wiedzę o wodzie Aleksandra Kardaś dzieli na siedem głównych rozdziałów. We wprowadzeniu autorka tłumaczy nam, jak właściwie zbudowana jest woda, kiedy patrzymy na nią nie w mikro-, lecz w nanoskali. Poznajemy ją więc jako związek chemiczny – jej cechy i stany skupienia. To wprowadzenie pozwala łatwiej zrozumieć rolę wody w przyrodzie oraz zjawisk występujących w oceanach czy atmosferze, które opisuje autorka w kolejnych rozdziałach. Poznajemy także znaczenie lodu morskiego, lodowców i lądolodów. Opis obiegu wody w przyrodzie zamyka autorka grawitacją, czyli siłą, która sprawia, że woda transportowana jest w głąb lądu, by tam tworzyć rzeki i morza. W ostatnim rozdziale przybliża czytelnikom sposoby, w jakie człowiek od zarania cywilizacji – od czasów staroegipskich aż po współczesność – wykorzystuje wodę w przemyśle, technologii i gospodarce.\n\nNa szczególną uwagę zasługuje samo wydanie książki – wyjątkowo estetyczne, utrzymane w podobnej stylistyce, co inne książki wydawnictwa MG. Książka bogata jest w związane z tematyką ilustracje autorstwa Zuzanny Malinowskiej. No i oczywiście, jak na książkę o wodzie przystało, publikacja Aleksandry Kardaś utrzymana jest w odcieniach koloru niebieskiego. Ważne terminy zostały w niej nie tylko wytłuszczone, by czytelnik zwrócił na nie szczególną uwagę, lecz także wytłumaczone w wyczerpujący sposób.\n\nJednak język, którym posługuje się autorka, trudno uznać za przystępny, przez co nie jest to książka dla wszystkich, a raczej podręcznikowe (czy wręcz encyklopedyczne) rozwinięcie szkolnej wiedzy na temat wody i opowieść o zjawiskach z nią związanych.\n\nJednakże, jak uważa sama autorka, zrozumienie fizycznych cech wody w różnych postaciach i zjawiskach z jej udziałem, które obserwujemy na Ziemi, pozwala uzmysłowić sobie powiązania pomiędzy tym, co dzieje się w różnych częściach świata, oraz praktycznymi konsekwencjami, które przynosić może zmiana klimatu. Warto bowiem wspomnieć, że w tle podróży po najważniejszych zjawiskach związanych z wodą wyłania się troska autorki o zmiany klimatyczne, w których człowiek ma niestety swój udział.\n<div class=\"signature\">\n\nKatarzyna Krzyżanowska\n\n</div>\nAleksandra KARDAŚ, Książka o wodzie, Wydawnictwo MG,  Warszawa 2019.', 'Mokra wiedza ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'mokra-wiedza%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:53:54', '2020-03-18 08:53:54', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/mokra-wiedza%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2251, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '<img class=\"alignnone wp-image-2173\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/themersonowie-dzieciom-fa-03-2020-727x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"422\" />\n\nHistoria polskiej literatury dla dzieci i młodzieży ma jeszcze wiele mniej znanych rozdziałów. Jednym z nich jest twórczość awangardowych artystów Franciszki i Stefana Themersonów. Ona (z domu: Weinles, ur. 1907 w Warszawie, zm. 1988 w Londynie) była rysowniczką, malarką, scenografką i realizatorką filmową. On (ur. 1910 w Płocku, zm. 1988 w Londynie) był poetą, prozaikiem, eseistą, dramatopisarzem i reżyserem filmów eksperymentalnych. Oboje byli również wydawcami, m.in. założyli i prowadzili w Londynie Gaberbocchus Press słynące z niekonwencjonalnych publikacji.\n\nW opublikowanej niedawno monografii Themersonowie dzieciom Beata Gromadzka zajmuje się bardzo ważnym, choć przez badaczy dotychczas marginalizowanym, wczesnym okresem działalności artystycznej Themersonów. W tej twórczości badaczka wyróżnia kilka mniej lub bardziej rozproszonych bloków. Najważniejszym z nich były projekty artystyczne z tekstami Stefana i ilustracjami Franciszki we wspólnie przygotowanej oprawie typograficznej. Efekt tej współpracy stanowią m.in. następujące książki: Historia Felka Strąka (1931), Jacuś w zaczarowanym mieście (1932), Narodziny liter (1932), Nasi ojcowie pracują (ok. 1932), Był gdzieś haj taki kraj. Była gdzieś taka wieś (1935), Pan Tom buduje dom… (1938), Przygody Pędrka Wyrzutka (1958). Ponadto oboje współpracowali z przedwojennymi redakcjami czasopism dla dzieci i młodzieży, m.in. „Płomyka” i „Płomyczka”. Stefan Themerson napisał również teksty do podręczników szkolnych z lat 1937–1938.\n\nWspólne publikacje Themersonów stanowiły nowatorską formę książki obrazkowej dla młodego czytelnika. Wyróżniały się przede wszystkim następującymi cechami: dynamiczny i uproszczony rysunek o wyrazistej kresce, oryginalna kompozycja kolumny, rozbicie tradycyjnego podziału na tekst i obraz. Jak podkreśla autorka monografii: „artyści stworzyli nowoczesny model komunikacji z niedorosłym odbiorcą za pośrednictwem znaku słowno-obrazowego. […] Franciszka i Stefan wyprzedzili swoją epokę, tworząc oryginalny i uniwersalny typ narracji właściwy dla świata interfejsów”.\n\nDwoistość artystycznej postawy Themersonów polegała na tym, że „z jednej strony z aprobatą przyglądali się nowym nurtom i tendencjom oraz chętnie zgłaszali do nich akces, a z drugiej strony cechowała ich wywrotowość i dążenie do artystycznej wolności”. Stąd ich twórczość adresowana do młodego odbiorcy była uczciwa i wolna od infantylizmu, zachowująca autonomię niedorosłego czytelnika. Być może dlatego jednym z najważniejszych i najczęściej pojawiających się motywów w utworach Themersownów jest motyw wędrówki. Bohaterami kierują bowiem nigdy niezaspokojona potrzeba zmiany oraz wewnętrzny przymus poszukiwania nowych doznań, przygód i ludzi.\n\nStarannie udokumentowana monografia Beaty Gromadzkiej nie tylko pokazuje bogactwo i różnorodność twórczości Themersonów, lecz także uwypukla dwuadresowość dorobku, z którego radość i mądrość czerpać mogą zarówno czytelnicy młodsi, jak i starsi. Potwierdzają to m.in. wznowione w XXI w. przez wydawnictwa Iskry, Widnokrąg i Festina Lente niektóre książki stworzone przez artystyczny tandem. Jest wśród nich wierszowana opowieść Był gdzieś haj taki kraj, której fragment pozwolę sobie zacytować (ilustracje można odnaleźć w omawianej książce i internecie): „Był gdzieś, haj! / taki kraj: / nazywał się – / Alibajdadzikafrajdawtomigraj. / A w tym kraju / po ulicy / chodzili dzicy / Alibajdadzikafrajdawtomigraje. / A w tym kraju Alibajdadzikafrajdawtomigraju / były domy / ze słomy”.\n\nNa zakończenie warto wspomnieć, że w 2015 r. spuścizna artystyczna Themersonów została zdeponowana w Bibliotece Narodowej w Warszawie, która opracowuje, digitalizuje i udostępnia te cenne zbiory na stronie polona.pl.\n<div class=\"signature\">\n\nMarcin Lutomierski\n\n</div>\nBeata GROMADZKA, Themersonowie dzieciom, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 2019.', 'Themersonowie (nie tylko) dla dzieci ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'themersonowie-nie-tylko-dla-dzieci%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:54:05', '2020-03-18 08:54:05', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/themersonowie-nie-tylko-dla-dzieci%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2252, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2137\" align=\"alignnone\" width=\"500\"]<img class=\"size-full wp-image-2137\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/adam-jan-bielanski-fa-03-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"399\" /> Adam Jan Bielański ,<br />Źródło: archiwum.uj.edu.pl[/caption]\n<h2>Urzeczywistniając dążenia holistyczne, ówcześnie postulowane, Zofia Bielańska-Osuchowska łączyła – w badaniach, nauczaniu i działaniach organizacyjnych – zagadnienia wcześniej od siebie odległe, oddzielone odmiennością stosowanych metod, czasem stawianych pytań. Terenem takich działań było m.in. Polskie Towarzystwo Anatomiczne.</h2>\nPierwszy akademicko utytułowany przedstawiciel krakowskiego uczonego rodu przyszedł na świat jeszcze w epoce zaborów (1911), w Łańcucie, ale młodzieńczą dojrzałość osiągnął w Polsce niepodległej, kiedy życie obfitowało w zadania i możliwości, kiedy trzeba było dać miejsce zadaniom przed pragnieniami, a z możliwości korzystać dla ich wykonania.\n<div style=\"text-align: center;\">* * *</div>\nAdam Kazimierz Firlej Bielański, żyjący w latach 1881–1964, dokonał rzeczy ważnych w różnych sferach życia społecznego. Specjalista hydrochemik, rozwinął tę dziedzinę wiedzy na pograniczu teorii i praktyki inżynierskiej. Wykorzystywał ją w wieloletniej pracy dyrektora Dróg Wodnych w Krakowie, a jednym ze śmiałych przedsięwzięć w tym zakresie było przeniesienie koryta rzeki Rudawy z centrum miasta, gdzie powodowała dotkliwe powodzie, na peryferie, czego współprojektantem i współwykonawcą był Adam Bielański.\n\nPo wybuchu drugiej wojny światowej stanął przed zadaniem na rzecz kultury narodowej i spełnił je perfekcyjnie, przewożąc zbiory wawelskie Wisłą do Sandomierza, co okazało się dramatycznym początkiem ich wojennej tułaczki.\n\nDo ważnych zasług trzeba policzyć wychowanie trójki cenionych profesorów (różnych dziedzin), z których każde pozostawiło duży pionierski dorobek oraz liczne grono uczniów, pomnażając szeregi aktywnych w życiu zbiorowym inteligentów.\n<h3>Imiennik</h3>\nAdam Jan Bielański (junior) urodził się w roku 1912 w Krakowie. Studiował chemię w UJ, uzyskując dyplom w roku 1936, a także w Londynie. Doktorat obronił na tajnych kompletach uniwersyteckich w roku 1945, profesurę otrzymał dziesięć lat później.\n\nPrzez całe ponadstuletnie życie profesor Bielański pomnażał i gruntował wiedzę z dziedziny chemii, zwłaszcza nieorganicznej, budując szkołę naukową, uzupełniając kolejne wydania podręczników akademickich o jej osiągnięcia. Tak było z Chemią ogólną i nieorganiczną, które to kompendium zastąpiły w roku 1984 Podstawy chemii nieorganicznej, nieodmiennie służące pokoleniom chemików – i studentów, i preceptorów. Przypadki podobnej długowieczności książki naukowej, szczególnie podręcznika, szczególnie w naukach przyrodniczych, odnotowuję skwapliwie z dwóch powodów. Przede wszystkim wydają mi się wymownym świadectwem wiarygodności podstawowych twierdzeń w nich zawartych, stanowiących trwały szkielet opartej na nich i rozwijanej dalej wiedzy, co czyni ów dalszy rozwój szybszym i pełniejszym. Poza tym, jak mnie, laikowi, się wydaje, z takiej wielekroć weryfikowanej bazy łatwiej wychodzić na sąsiednie, nawet dalsze, obszary poszukiwań.\n\nAdam Bielański, związany z Uniwersytetem Jagiellońskim i Akademią Górniczo-Hutniczą, pełnił w tych uczelniach funkcje administracyjne, przede wszystkim starając się o prowadzenie badań nad aktualnie najważniejszymi problemami chemii i szybkie włączanie ich wyników w programy kształcenia studentów. W AGH był dziekanem Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, a zorganizował tam Wydział Mineralny.\n\nKierował grupą naukową w krakowskim Instytucie Katalizy i Chemii Powierzchni PAN, skupioną na kompleksowym poznawaniu zagadnień stanowiących wówczas pierwszą linię badań chemicznych. Był członkiem rzeczywistym akademii i członkiem czynnym PAU, która uhonorowała profesora swoim największym laurem – Nagrodą Jerzmanowskich, przyznaną mu po jej przywróceniu w wolnej Polsce, pomnażając znacząco rejestr wyróżnień otrzymanych w długim życiu. Adam Bielański pracował do jego ostatnich dni i tak samo długo pielęgnował zainteresowania muzyką poważną.\n\n[caption id=\"attachment_2201\" align=\"alignnone\" width=\"336\"]<img class=\"size-full wp-image-2201\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/wladyslaw-bielanski-fa-03-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"336\" height=\"456\" /> Władysław Bielański ,<br />Źródło: researchgate.net[/caption]\n<h3>Brat</h3>\nWładysław Bielański, tylko o rok starszy od Adama, nie mógł mu być życiowym wzorem. Można więc sądzić, że kariery naukowe całej trójki rodzeństwa miały źródło i w genach, i – przede wszystkim chyba – w klimacie domu na krakowskim Salwatorze. Po ukończeniu gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza studiował w latach 1930–1934 zoologię i zootechnikę w UJ, a w następnym czteroleciu weterynarię w lwowskiej Akademii Medycyny Weterynaryjnej. Podczas studiów działał w korporacji akademickiej Corolla.\n\nDrogę naukową Władysława Bielańskiego, jak wielu jego rówieśników, przegrodziła na parę lat wojna. Walczył w kampanii wrześniowej, zaś od roku 1941 był żołnierzem AK, pracując zarobkowo m.in. jako lekarz weterynarii. Podczas okupacji kierował (na zlecenie Krakowskiej Izby Rolniczej) Powiatowym Inspektoratem Hodowli Zwierząt w Miechowie, wykorzystując tę funkcję i poświadczony dyplomami autorytet specjalisty do działań ratujących polskie konie przed wywózką do Niemiec. Pomogło to później w odtwarzaniu pogłowia cennych dla gospodarki i zagrożonych wyginięciem gatunków.\n\nZaraz po wojnie powrócił do pracy naukowej i przerwanej kariery akademickiej, uzyskując w roku 1946 stopień doktora nauk rolniczych, a w roku 1952 docenturę w zakresie ogólnej hodowli zwierząt. Od roku 1954 był profesorem Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie (obecnie Uniwersytet Rolniczy). W latach 1970–81 kierował Zespołem Rozrodu w Instytucie Stosowanej Fizjologii Zwierząt. W roku 1969 został członkiem PAN i pełnił funkcję prezesa Oddziału Krakowskiego w latach 1971–1974. W tym samym czasie przewodniczył Komitetowi Zootechnicznemu PAN.\n\nPierworodny syn twórcy dróg wodnych w Krakowie odziedziczył i (pewnie w większym stopniu) wyniósł z domu to, co pewien mój uczony rozmówca nazwał „kamertonem umysłowym”, jakieś „urządzenie” w mózgu, które sygnalizuje sprawy, jakie trzeba rozwiązywać, w bezbłędnej kolejności znaczeń. Kolejność była istotna w czasie, kiedy do życia naukowego wchodzili Bielańscy, gdyż dyktowały ją pilne i mnogie potrzeby rozwijającego się po wojennej przerwie kraju.\n\nWładysław stworzył nowoczesną szkołę rozrodu zwierząt gospodarskich, w tym szczególnie koni (sam z zamiłowaniem uprawiał jeździectwo i ujeżdżał wierzchowce), co zarazem wiązało badania prowadzone w Krakowie z przodującymi w tym zakresie na świecie i przynosiło wiedzę praktyczną pilnie potrzebną rolnictwu, którego stan, pod rządami komunistów, profesor mocno krytykował, m.in. w gronie goszczonych przez kardynała Wojtyłę przedstawicieli krakowskiej kultury i nauki. Zmarł na atak serca podczas jazdy konnej w marcu 1982 roku, po ciężkich przeżyciach osobistych i doświadczeniach stanu wojennego, pozostawiając wciąż aktualne artykuły oraz książki i duże grono uczniów.\n\n[caption id=\"attachment_2195\" align=\"alignnone\" width=\"416\"]<img class=\"size-full wp-image-2195\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/zofia-bielanska-fa-03-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"416\" height=\"580\" /> Zofia Bielańska-Osuchowska ,<br />Źródło: journals.viamedica.pl[/caption]\n<h3>Siostra</h3>\nNajmłodsza z uczonego rodzeństwa Zofia Bielańska, urodzona w roku 1919, rozpoczęła studia biologiczne na Wydziale Filozoficznym UJ w roku 1937, by je skończyć po wojnie. W roku 1940 wyszła za Gabriela Osuchowskiego, z którym zamieszkała w Warszawie, rozpoczynając w roku 1953 pracę starszego asystenta w Zakładzie Histologii i Embriologii Wydziału Weterynaryjnego SGGW. Stopień kandydata nauk (odpowiednik doktoratu we wczesnym PRL) uzyskała w roku 1958 na Uniwersytecie Warszawskim, co zapewniło jej awans na stanowisko adiunkta. Dalszą drogę przebyła szybko, podobnie jak obaj bracia, bowiem zapotrzebowanie na światłe umysły i śmiałe inicjatywy w obszarze nauki było wciąż większe niż ideologiczne obiekcje i lęki przed reakcyjną inteligencją. Losy uczonych Bielańskich przypomniały mi żywo opowieści wielu innych ich rówieśników, którzy wybierali naukę jako sposób życia przede wszystkim dlatego, że cieszyła się względną swobodą, w każdym razie większą niż inne, w normalnych warunkach interesujące zajęcia. Pewien krakowski matematyk ujął to dosadnie: Jak ktoś umiał tańczyć, śpiewać, zapisywał się do „Mazowsza”, a jak nie, to się dobrze uczył, żeby zostać na uniwersytecie.\n\nRozmawiając o profesorskiej rodzinie, dowiedziałam się, że wszystkie jej linie reprezentują potomkowie Sejmu Wielkiego, pieczętujący się herbami: Lewart, Gozdawa, Jastrzębiec, którą to proweniencję większej części polskiej inteligencji warto pamiętać, kiedy szukamy źródeł cech i zachowań przekazywanych pokoleniom.\n\nZofia Bielańska-Osuchowska habilitowała się w roku 1961, profesorem zwyczajnym została w roku 1980. Dwukrotnie przez kilkuletnie okresy kierowała najpierw zakładem, później Katedrą Histologii i Embriologii w SGGW. Był to czas szybkiego rozwoju nauk o życiu na świecie, odkryć biologii molekularnej, a warszawska uczelnia rolnicza miała znakomite tradycje uczestniczenia w tym rozwoju od swoich początków i zawsze bliskie kontakty z wiodącymi ośrodkami. Po dramatycznej wojennej przerwie, w warunkach narzuconych sytuacją polityczną ograniczeń, trzeba było te tradycje przywrócić, rozległą współpracę kontynuować. Pani profesor przez długi czas organizowała doroczne Konferencje Biologii Komórki, gromadzące w Warszawie najwybitniejszych uczonych zajmujących się tą problematyką.\n\nUrzeczywistniając dążenia holistyczne, ówcześnie postulowane, łączyła – w badaniach, nauczaniu i działaniach organizacyjnych – zagadnienia wcześniej od siebie odległe, oddzielone odmiennością stosowanych metod, czasem stawianych pytań. Terenem takich działań było m.in. Polskie Towarzystwo Anatomiczne, którego Zofia Bielańska-Osuchowska była prezesem w latach 1971–1977, a od roku 1986 do śmierci członkiem honorowym. Zmarła w roku 2017 w Warszawie, pozostawiając nauki weterynaryjne najszerzej rozumiane, na światowej miary poziomie.\n\nWiele publikacji – podręczniki akademickie, przede wszystkim Embriologia, w momencie ogłoszenia awangardowa – pozostaje wciąż aktualne i służą kolejnym rocznikom studentów.\n<h3>Inny czas</h3>\nUrodzony podczas wojny (1942) syn pani profesor, Juliusz Osuchowski, dorastał w innej epoce historycznej, która, jak się zdaje, zdeterminowała jego życiowe losy. Studiował socjologię w UW, jednakże po Marcu ‘68, za „nieprawomyślną” aktywność usunięto go z uczelni i wyjechał do Londynu, gdzie pracował w prasie polonijnej.\n\nPo powrocie, w roku 1972, założył gospodarstwo rolne pod Krakowem i zajmował się zawodowo strzyżeniem owiec, organizując w 1980 roku Solidarność wiejską i współtworząc jej program. Uczestniczył w podpisywaniu porozumień z rządem w Ustrzykach Dolnych i wynegocjował obowiązujące do dzisiaj zwolnienie z podatku gruntowego na terenach górskich oraz inne korzystne wówczas dla rolników ustalenia.\n\nWedle źródeł IPN Juliusz Osuchowski był równocześnie współpracownikiem SB, że jednak nie kontynuował uczonej tradycji, a większą część życia spędził poza Polską, nie wymaga to specjalnej uwagi, jak też nie obciąża szczególnie dotkliwie rodzinnej pamięci. Niewątpliwe zasługi dziennikarza, którym został, to odnalezienie cennych dokumentów z okresu drugiej wojny światowej w archiwach Instytutu Piłsudskiego w Nowym Jorku i w Południowej Ameryce. Te ostatnie odkrycia ujawniły znaczący udział środowisk polonijnych w działaniach, jakie wypada nazwać patriotycznymi, choć miały miejsce daleko od ojczyzny.\n\nJuliusz Osuchowski pozostawił liczne reportaże z podróży po wielu kontynentach i rejsów dalekomorskich, które stały się jego pasją, wywiady z politykami różnych krajów, zebrane w książce pt. Anotar. Zmarł w roku 2007.\n<div style=\"text-align: center;\">* * *</div>\nW Trzeciej Rzeczypospolitej, mimo sceptycznych przewidywań, inteligencja okazuje się potrzebna. Pełni w istocie tę samą zawsze rolę – tworzenia i przekazywania wzorców. Dzieje się to nie tylko w rodzinach z długą tradycją naukową, ale w takich, gdzie młode pokolenie rośnie w klimacie rozmów o tym, co ważne, co trzeba wesprzeć w miarę możliwości, nawet gdy możliwości są niewielkie, czemu się przeciwstawić, nawet gdy skutek nikły. Wrażliwość społeczna, jak to nazywają specjaliści, jest istotną, jak dotąd trwałą cechą inteligenckiego etosu, co wielekroć pokazywała historia. Warto przypominać.', 'Bielańscy ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'bielanscy%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:39:37', '2020-03-17 12:39:37', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/bielanscy%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2253, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2139\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2139\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/czegos-tu-nie-rozumiem-fa-03-2020-1024x652.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"652\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n\nSpór o to, czy w Polsce jest jeszcze rozdział między władzą sądowniczą a ustawodawczą i wykonawczą, trwa w najlepsze i nic nie wskazuje na to, że się prędko zakończy. Mam na ten temat swoje zdanie, ale nie będę się z nim afiszować, by nie być posądzonym o wypowiadanie się na temat trójpodziału władzy z politycznych, a nie poznawczych motywów.\n\nŹródłem mojego dyskomfortu poznawczego jest bagatelizowanie licznych przypadków łączenia władzy ustawodawczej z wykonawczą. Niezależnie od opcji politycznych zajmowanie stanowisk w rządzie i zasiadanie w ławach poselskich jest nagminne i nikogo to nie dziwi. Podobno są kraje, w których sędziowie mogą być również parlamentarzystami.\n\nZ tego, co wiem, Monteskiusz uznawał za mniejsze zło łączenie funkcji sądowniczej z wykonawczą niż wykonawczej z ustawodawczą. Egzekwowanie zaś prawa przez parlamentarzystów uważał za niedopuszczalne. Było to jednak dawno temu.\n\nByć może moje zdziwienie wynikające z deficytów wiedzy o polityce jest naiwne i są jakieś znane politologom badania świadczące o tym, że rozdział władzy sądowniczej od dwu pozostałych jest ważniejszy niż między władzą ustawodawczą i wykonawczą. Tak czy inaczej, z logicznego punktu widzenia, sprawowanie funkcji ustawodawczych i wykonawczych przez te same podmioty, przy równoczesnej odrębności instytucji zawiadujących tymi sferami działania państwa, wydaje się irracjonalne.\n\nOdwoływanie ze stanowisk ministerialnych przy wyborze do parlamentu i – vice versa – zrzekanie się mandatów poselskich po objęciu funkcji w rządzie wydaje się tak oczywiste, jak to, że ziemia jest okrągła, choć – jak wiadomo – nie brak takich, którzy twierdzą, że jest płaska.\n\nCzymś gorszym od łączenia funkcji ustawodawczej z wykonawczą może być tylko skupienie w jednym ręku kompetencji w zakresie stanowienia prawa, nadzoru nad jego realizacją i władzy nad sądami. W państwie aspirującym do miana praworządnego jest to jednak, jak się wydaje, niemożliwe. Chociaż kto wie?', 'Czegoś tu nie rozumiem ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'czegos-tu-nie-rozumiem%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:40:04', '2020-03-17 12:40:04', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/czegos-tu-nie-rozumiem%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2254, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2169\" align=\"alignnone\" width=\"2560\"]<img class=\"size-full wp-image-2169\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/natura-naukowca-fa-03-2020-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1714\" /> Fot . Stefan Ciechan[/caption]\n\nWyciągnąłem ze stosu zeszytów jeden z notatkami z końca lat dziewięćdziesiątych XX wieku i zdumiałem się, jak niewiele notatek z tamtego czasu zrealizowałem, to znaczy ile zostawiłem „na później”. Kiedy o tym półgębkiem wspomniałem przy poobiedniej herbacie w uczelnianej stołówce, dwaj (a już dosiadali się następni) moi młodsi koledzy też powiedzieli, że „zmarnowali” sporo myśli, pomysłów, rozwiązań i nie wiadomo, czy kiedykolwiek do nich wrócą.\n\nJedną z przyczyn, którą od razu wspólnie uzgodniliśmy, jest pułapka niemożności, polegająca na braku miejsc publikowania w polskich czasopismach naukowych wyników cząstkowych, danych pośrednich czy choćby hipotez lub (zgodnie z nowymi tendencjami w nauce) pytań naukowych. Ktoś podniósł, że przecież jest Internet, w którym można pisać prawie wszystko, co ślina na język przyniesie, ale ktoś drugi od razu odwrócił sprawę, że tego „polska nauka nie uznaje”, i dodał z przekąsem, że ponadto w Internecie grasują złodzieje. No tak, „w obecnej rzeczywistości” możliwość natychmiastowego publikowania zderza się z możliwością natychmiastowego i mało widocznego pobierania. I nie chodzi tylko o to, co kto ściągnie, przetworzy na swoją modłę i wpisze do właśnie tworzonego artykułu, aby zarobić parę punktów, ale o to, co zrobi, żeby ci zablokować możność skorzystania z twojej własnej myśli, ze snu, który ci się przyśnił na jawie.\n\nNatura naukowca jest taka, że jest się nim przez cały czas, w dzień i w nocy, w czasie jakichś istotnych działań i kiedy „nic się nie robi”. To tak jak z poetą. Trudno zapomnieć słowa Wisławy Szymborskiej wypowiedziane w wykładzie noblowskim (1996), że niektórzy poetów nie szanują, bo postrzegają ich jako osoby w desusach leżące na łóżku i patrzące w sufit. Ludzie nie rozumieją, jak gigantyczna robota jest w toku w czasie tego leżenia.\n\nNaukowcy też tak mają. Ich świat pracy nie zależy od miejsca, w którym się znajdują, chyba że następuje moment opisany przez Pasteura: kiedy zakładasz fartuch laboratoryjny, przestajesz należeć do świata nielaboratoryjnego. Dodam: ale nie odwrotnie! Kiedy fartuch zdejmujesz, nadal jesteś w laboratorium. Nadal tropi cię myśl, której nie skończyłeś rozpracowywać wczoraj i może dwa lata temu. Tak, dwa lata temu, to właśnie wczoraj, kiedy kładłeś się spać. Aż dzwoni ktoś, kto mówi, że właśnie układa książkę na pewien temat i ty byś go mógł wspomóc pewnym rozdziałem, bo masz podobny zakres zainteresowań. I to jest ten rozdział, który z tobą od dawna chodzi i śpi.\n\nTak, tylko że takie telefony z propozycjami to nie jest codzienność. To są sytuacje nadzwyczajne. W moim życiu zdarzyły się pięć może osiem razy. Kolegom, tym ze stołówki, zdarzały się jeszcze rzadziej, bo są dużo młodsi. A poza tym nie ma ani instytucji, ani sytuacji, w której ktoś cię docenia. Szczególnie dzisiaj, kiedy zaprogramowane w ustawie punktacje fałszują prawdę o wartości tego, co robisz i piszesz. Począwszy od wydawnictwa, które, jeśli nie punktowane, to i tobie punkty „zabierze”, i to wszystkie, choć zgodnie z logiką powinny być ci przyznane. Ale rządzenie nauką nie ma z logiką, jak się ostatnio przekonujemy, wiele wspólnego. No, spójrzmy, choćby jak urzędnicy traktują monografie. W stołówce rozstrzygnęliśmy ten problem w kilka sekund. Monografia powinna być przez urzędnika oddana do przeczytania fachowcowi, który wydzieli w niej odkrycia, wynalazki, tezy i inne elementy, które jako takie (gdyby występowały samodzielnie) stanowiłyby odrębne dokonania, zasługujące na punkty. Do klasyki można by było w ten sposób zaliczyć na przykład drukowaną w dwóch odcinkach pracę (kilkunastostronicowy artykuł) słynnego Edmunda Biernackiego z 1897 roku w „Gazecie Lekarskiej” pt. Samoistna sedymentacja krwi jako naukowa, praktyczno-kliniczna metoda badania (1897, nr 17, s. 962, 996). Przedstawił w niej dość mocno już zarysowaną teorię zaobserwowanej przez siebie sedymentacji krwinek w próbkach krwi, której nadano później używaną do dziś nazwę „odczyn Biernackiego” (OB). Otóż w pracy tej Biernacki podał jeszcze kilka innych odkryć, równie ważnych dla nauki, ale już nie tak spektakularnych. Za każdą – doktorat lub profesura. W tamtych czasach mógł sobie pozwolić na drukowanie w odcinkach (a nawet autorów do tego zachęcano, mimo zaborów, rusyfikacji, germanizacji, walki z Polską i polskością itd.), bo redakcje doskonale rozumiały, że mają do czynienia z nauką, a nie tekstem przeznaczonym do zdobywania punktów.\n\nNa tę historię zareagowali koledzy śmiechem. Nie spotkali się z reakcją na swoje prace. Otóż jeden powiedział: – Proszę państwa, nie wiem, jak wy, ale ja jakieś dwadzieścia pięć razy znalazłem dotyczące moich prac przypisy bibliograficzne i pozycje w wykazach piśmiennictwa w artykułach i monografiach, ale ani razu nie stwierdziłem powołań ani cytowań w tekście głównym tych prac. Wszystko wskazuje na to, że moje artykuły służą do wspierania cudzych, ale czytane nie są – dodał.\n\nKtoś wyjął smartfon i szybko coś w nim wstukał rysikiem. Wepchnął telefon do kieszeni, a kolega zapytał: – Ktoś dzwonił? – Nie, zanotowałem przypomnienie, że w drugim akapicie na trzeciej stronie pisanej przeze mnie pracy powinienem poprawić sens zdania.\n<div class=\"signature\">\n\ne-mail: lpj@lpj.pl\n\n</div>', 'Natura naukowca ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'natura-naukowca%e2%80%a9', '', '', '2020-03-18 09:52:09', '2020-03-18 08:52:09', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/natura-naukowca%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2255, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2186\" align=\"alignnone\" width=\"678\"]<img class=\"size-full wp-image-2186\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/sowietyzacja-fa-03-2020-678x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"678\" height=\"1024\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n<h2>By ułatwić lituanizację Wileńszczyzny i ukrainizację Ziemi Lwowskiej, władze sowieckie zastosowały kolejną falę aresztowań i wywózek w głąb ZSRS.</h2>\nArmia Czerwona zajęła Lwów już 22 września 1939 roku, łamiąc postanowienia aktu kapitulacji miasta. Mimo to rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza Roman Longchamps de Bérièr ogłosił tego dnia okólnik wzywający kierowników katedr do podjęcia działań – bez określenia daty inauguracji roku akademickiego. Zajęcia inaugurowano 5 października, a już 18 października Biuro Polityczne KC Komunistycznej Partii Ukrainy mianowało rektorem Mychajła Iwanowicza Marczenkę. Od 30 października 1939 roku wprowadzono na uniwersytecie – jako urzędowy – język ukraiński. Z dniem 1 listopada Lwów włączono do Zachodniej Ukrainy, czyli do ZSRS, spotęgowało to proces sowietyzacji i ukrainizacji uczelni. 3 listopada tego roku zwolniono z pracy aresztowanych lub nieobecnych pracowników UJK. Uniwersytet przekształcono w Lwowski Państwowy Uniwersytet ZSRS (1 grudnia 1939). Z dniem 8 stycznia 1940 roku nadano Uniwersytetowi imię Iwana Franki.\n\nPo aresztowaniu przez NKWD dyrektora Ossolineum Adama Lewaka władze okupacyjne mianowały Jerzego Borejszę (28 listopada 1939) nowym dyrektorem. Fundację znacjonalizowano pod nazwą Kombinat Kulturalno-Oświatowy Ossolineum. Borejsza poszukiwał formuły pozwalającej zachować działalność biblioteczną, wydawniczą i muzealną. W memoriale z 28 grudnia 1939 roku sugerował przekształcenie Ossolineum w Instytut imienia Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego, będący filią Akademii Nauk USRS. Po decyzji Biura Politycznego KC KPU o przejęciu polskich placówek kultury i nauki odwołano Borejszę z funkcji dyrektora (30 stycznia 1940). Został mianowany wicedyrektorem Lwowskiej Filii Biblioteki Akademii Nauk USRS, do której włączono zasoby Biblioteki Ossolineum.\n<h3>Podziały i rozdziały</h3>\nW miejsce senatu i rad wydziałowych powołano na zsowietyzowanym uniwersytecie rady naukowe. Wydział Humanistyczny podzielono na dwa: historyczny oraz filologiczny, a Wydział Matematyczno-Przyrodniczy początkowo na dwa wydziały, by następnie wyłonić kolejne trzy z Wydziału Przyrodniczego. Zlikwidowano Wydział Teologiczny: „Stosownie do ustawodawstwa radzieckiego dotyczącego rozdziału Kościoła od państwa i szkoły od Kościoła, należy zlikwidować teologiczny fakultet (…), który nie odpowiada duchowi uczelni, która powinna służyć na korzyść pracujących. Wszystkich studentów, profesorów i pracujący personel Wydziału Teologicznego należy uważać za zwolniony z posady” (pismo wystosowane 30 października 1939, podpisane przez komisarza oraz rektora sowieckiego – tłum z jęz. rosyjskiego ks. Józef Wołczański, 2002). W celu indoktrynacji powołano katedry: marksizmu-leninizmu (18 wykładowców) oraz materializmu dialektycznego i historycznego. Wyłączono z uniwersytetu Wydział Lekarski i Oddział Farmacji, tworząc Lwowski Państwowy Instytut Medyczny (1 grudnia 1939), który podlegał ministrowi zdrowia. Zakłady i kliniki przekształcono w zespołowe katedry. Na użytek instytutu powołano Katedrę Marksizmu-Leninizmu. Z kolei Akademię Handlu Zagranicznego przekształcono w Lwowski Instytut Handlu Radzieckiego, a Akademię Medycyny Weterynaryjnej – w Lwowski Instytut Weterynaryjny.\n\nOd 29 stycznia do 3 lutego 1941 roku odbywała się „I naukowa sesja Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu im. Iwana Franka”. Po pięciu ideologicznych referatach plenarnych obradowano w sekcjach: historii (m.in. wygłosiła referat Ołena/Helena Michnik – o roli Karla Liebknechta i Róży Luksemburg), literatury (m.in. Juliusz Kleiner referował temat: Farys Adama Mickiewicza), językoznawstwa, nauk prawnych (m.in. Stefan Rozmaryn referował rozporządzenia Rady Najwyższej ZSRS), geografii i geologii, chemii, botaniki, zoologii, matematyki (m.in. Stanisław Mazur mówił o geometrii krzywizn), fizyki i astronomii oraz nauk ekonomicznych. Wzorzec „naukowych sesji”, mających oprawę ideologiczną, zapowiadał – jako kanon sowieckiej nauki – powojenne przekształcenia w nauce polskiej.\n\nJuż wtedy pojawiła się, jak odnotował Hugo Steinhaus (Wspomnienia i zapiski, Londyn 1992), „»zdrada klerków«, to znaczy akceptacja azjatyckiego kłamstwa przez pewną część naszej inteligencji (…) skład ludności lwowskiej zmienił się znacznie przez napływ uchodźców z Warszawy, z Krakowa, Poznańskiego, z całej zachodniej Polski. »Ludność« się podwoiła. Z uchodźców 75% stanowili Żydzi”.\n<h3>Zniewolenie polskiej inteligencji</h3>\nPowtórne wkroczenie wojsk sowieckich do Wilna (13 lipca 1944) i Lwowa (27 lipca 1944) przyniosło trwałe zmiany granic i ustroju. Oba miasta były przez kilka dni po ustąpieniu Wehrmachtu pod kontrolą oddziałów AK i polską administracją. Władze polskie zostały jednak podstępnie aresztowane przez NKWD. By ułatwić lituanizację Wileńszczyzny i ukrainizację Ziemi Lwowskiej, władze sowieckie zastosowały kolejną falę aresztowań i wywózek w głąb ZSRS. Kierował tą akcją NKWD. Granice między Rzeczpospolitą Polską a ZSRS formalnie ustalono dopiero 5 lutego 1946 roku. W tych ośrodkach akademickich nie pozostawiono polskim uczonym możliwości wyboru – by zachować więź z Polską, musieli ulec „repatriacji” i zerwać więzy z „małą ojczyzną”. Ich decyzję przyspieszyło zarządzenie sowieckie, iż z dniem 9 listopada 1944 roku nie mogą się odbywać w uczelniach lwowskich zajęcia dydaktyczne w języku polskim. W zsowietyzowanym Uniwersytecie Lwowskim Polacy stanowili początkowo najliczniejszą grupę personelu naukowego – nawet 1 listopada 1944 roku 68 na 179 zatrudnionych było Polakami, a w sierpniu 1945 zatrudniano 44 Polaków, co stanowiło 23,4% ogółu. Polskich wykładowców z Medinstytutu skierowano do komisji poborowych Wojska Polskiego. Przy „repatriacji” na jedną rodzinę przypadała połowa „bydlęcego” wagonu towarowego; nie można było wywozić własnych mebli.\n\nPolityka sowieckich okupantów we Lwowie była zapowiedzią działań wobec nauki polskiej podjętych po zakończeniu wojny i przeprowadzeniu zmian geopolitycznych. Lata 1939-1941 powiązane były z próbą zniewolenia polskiej inteligencji. Ulegli tej polityce zwolennicy lewicy, co zasługuje na miano kolaboracji z okupantem. W kręgu uczonych kolaboracja występowała w ograniczonym zakresie, w porównaniu z literatami czy dziennikarzami. Szczególnie bolesne były postawy części uczonych-humanistów, zwłaszcza że nie da się ich wytłumaczyć zagrożeniem egzystencjalnym ani też – w większości przypadków – zauroczeniem ideologią i praktyką sowiecką.', 'Sowietyzacja ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'sowietyzacja%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:39:46', '2020-03-17 12:39:46', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/sowietyzacja%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2256, 1, '2020-03-17 13:07:42', '2020-03-17 12:07:42', '[caption id=\"attachment_2183\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2183\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/prometeusze-fa-03-2020-1024x663.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"663\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n\nPotężna monografia Pawła Kowala Testament Prometeusza, poświęcona źródłom polskiej polityki wschodniej, skupia się przede wszystkim na osobie Jerzego Giedroycia. Zwracając uwagę na związki myśli politycznej redaktora „Kultury” (przed wojną zaś „Buntu Młodych” i „Polityki”) z ruchem prometejskim wskazuje na jego początki związane z załamaniem się koncepcji federacyjnych po zawarciu pokoju w Rydze: „Polityczny koniec tego programu nie oznaczał pogodzenia się z dominacją sowieckiej Rosji, a potem ZSRS na wschód od polskich granic. Odpowiedzią na nową sytuację polityczną było uformowanie się ruchu prometejskiego. Polski prometeizm już w swoich założeniach wyróżniały – w przeciwieństwie do ruchu prometejskiego na Zachodzie – znaczący pierwiastek antykomunistyczny oraz realizm w ocenie sytuacji na Wschodzie”.\n\nCzy stosunek do komunizmu w ruchu na Zachodzie był łagodniejszy, o to można się spierać. Z całą pewnością założyciele organizacji Prometeusz w Paryżu w roku 1926 – pochodzący z krajów ogarniętych przez Sowiety – nie byli zwolennikami komunizmu: stawiali wszak na przemiany mające umożliwić rozpad komunistycznego imperium i powstanie suwerennych państw. Z kolei ruch prometejski w Polsce miał przede wszystkim charakter badawczy, choć oczywiście nie zdystansowany od polityki. Powstały w Warszawie w 1926 roku i działający do końca dwudziestolecia międzywojennego Instytut Wschodni, kierowany w ostatnich miesiącach przez Jana Kucharzewskiego, historyka i polityka, przez krótki okres sprawującego w 1918 roku funkcję premiera, a też autora głośnej rozprawy Od białego caratu do czerwonego, stał się bez wątpienia jednym z czołowych ośrodków sowietologicznych na świecie.\n\nJako ciekawostkę – ale bynajmniej nie marginalną – warto wspomnieć, że wykładowcą w działającej przy Instytucie Szkoły Wschodoznawczej był lektor języka japońskiego Ryōchū Umeda. Jego syn Yoshiho Umeda, który zamieszkał w peerelii, stał się współpracownikiem KOR i doradcą „Solidarności”, zaś po wydaleniu go z kraju w okresie stanu wojennego aktywnie wspomagał struktury polskiego podziemia, zaś po roku 1989 znów do Polski wrócił; dokumentalny film o jego działalności jest dziełem Jana Strękowskiego.\n\nCo zaś do realistycznej oceny sytuacji w Sowietach, bez wątpienia polski ruch prometejski (a po wojnie ośrodek „Kultury” paryskiej) przez cały czas był bardziej rzeczowy niż większość sowietologicznych instytucji na Zachodzie. Jednym z narzędzi pozwalających w „Kulturze” na głębokie rozpoznanie realiów systemu komunistycznego była niezwykła wprost dbałość o detale, co widoczne jest w pozornie tylko drugoplanowych opracowaniach, jakimi są kroniki relacjonujące czy tylko odnotowujące wydarzenia w krajach z Polską sąsiadujących. Systematycznie dopełniane, z pewnością mogą stać się dziś przedmiotem uważnych studiów. O znaczeniu tych rubryk zaświadcza korespondencja Giedroycia wciąż poszukującego nowych sprawozdawców, jakimi stali się kronikarze „Kultury”. Byłoby zresztą pożytecznym przedsięwzięciem wydanie owych kronik (z odpowiednimi komentarzami) jako osobnej publikacji. Czytane dziś stanowią bez wątpienia równie doskonałą opowieść o komunistycznym świecie, jak rubryka przez lata prowadzonego w „Tygodniku Powszechnym” obrazu tygodnia, która może być potraktowana jako osobny gatunek dziennikarski. Nie od rzeczy też będzie spostrzeżenie, że wszystkie te narracje mają charakter autorski. Czytane osobno zdają się być jedynie ozdobnikami, ale ich lektura zbiorcza może być znakomitym źródłem wiedzy umykającym uwadze badaczy skupionych na zjawiskach pierwszoplanowych. Można powiedzieć, że mamy tu do czynienia ze zbiorem puzzli, które dopiero złożone w całość odsłaniają bogatą panoramę.\n\nOtwartym zdaje się być pytanie o relacje łączące Giedroycia z ruchem prometejskim. Jeżeli przyjąć, że autorstwo idei prometejskiej można przypisać Piłsudskiemu, „który – jak pisze Kowal – w 1904 roku w memoriale do rządu japońskiego jako cel polityczny Polski stawiał słowa (…): »rozbicie państwa rosyjskiego na główne części składowe i usamowolnienie przemocą wcielonych w skład Imperium krajów«”, to z pewnością założenia myśli redaktora „Kultury” wyrastają z podobnych przesłanek. W tej mierze bez wątpienia krąg skupiony wokół paryskiego miesięcznika podzielał tą postawę mimo wielu różnic dzielących współuczestników tego przedsięwzięcia. Realizacja tak wyznaczonego celu – zmierzającego do zagwarantowania suwerenności Polski – zależna była od zmiennych okoliczności politycznych, ale z pewnością jest kontynuowana dzisiaj nie tylko przez polityków, lecz również w pracach takich ośrodków badawczych, jak Studium Europy Wschodniej przy Uniwersytecie Warszawskim, Ośrodek Karta czy Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie, który decyzją parlamentu przekształcony został w roku 2018 w Instytut Europy Środkowej. Jeśli ta zmiana, jak sugeruje nazwa, miałaby oznaczać usunięcie Rosji z pola zainteresowań tej placówki, mogłoby to oznaczać także porzucenie przez nią idei prometejskiej.', 'Prometeusze ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'prometeusze%e2%80%a9', '', '', '2020-03-17 13:40:20', '2020-03-17 12:40:20', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/prometeusze%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2257, 1, '2020-03-17 13:08:36', '2020-03-17 12:08:36', '', 'okladka_1', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'okladka_1', '', '', '2020-03-17 13:08:36', '2020-03-17 12:08:36', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/okladka_1.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2258, 1, '2020-03-17 13:08:43', '2020-03-17 12:08:43', '', 'okladka_2', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'okladka_2', '', '', '2020-03-17 13:08:43', '2020-03-17 12:08:43', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/okladka_2.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2259, 1, '2020-03-17 13:08:49', '2020-03-17 12:08:49', '', 'okladka_3', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'okladka_3', '', '', '2020-03-17 13:08:49', '2020-03-17 12:08:49', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/okladka_3.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2260, 1, '2020-03-17 13:08:55', '2020-03-17 12:08:55', '', 'okladka_4', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'okladka_4', '', '', '2020-03-17 13:08:55', '2020-03-17 12:08:55', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/okladka_4.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2261, 1, '2020-03-17 13:09:37', '2020-03-17 12:09:37', '', 'FA_3-2020_e-wydanie', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'fa_3-2020_e-wydanie', '', '', '2020-03-17 13:09:37', '2020-03-17 12:09:37', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/FA_3-2020_e-wydanie.pdf', 0, 'attachment', 'application/pdf', 0),
(2265, 1, '2020-03-17 16:41:30', '2020-03-17 15:41:30', '', 'logo_FA_2019_RGB', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'logo_fa_2019_rgb', '', '', '2020-03-17 16:41:30', '2020-03-17 15:41:30', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/logo_FA_2019_RGB.png', 0, 'attachment', 'image/png', 0),
(2266, 1, '2020-03-18 08:08:32', '2020-03-18 07:08:32', '[caption id=\"attachment_2176\" align=\"alignnone\" width=\"1987\"]<img class=\"size-full wp-image-2176\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/03/nowy-rektor-w-toruniu-fa-03-2020-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"1987\" height=\"2560\" /> Fot. Andrzej Romański[/caption]\n\nProf. dr hab. <b>Andrzej Sokala</b>, obecny prorektor ds. studenckich i polityki kadrowej, został wybrany nowym rektorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Był jedynym kandydatem na to stanowisko, zgłoszonym czterokrotnie przez trzy grupy senatorów i przez Radę Uczelni. W głosowaniu 198 elektorów kandydaturę prof. Sokali poparło 181 z nich, przeciwko opowiedziało się dziesięciu, a pięciu wstrzymało się (oddano dwa głosy nieważne).\n\nProf. Andrzej Sokala urodził się w 1955 roku. Jest absolwentem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Studia ukończył w 1978 r., stopień doktora uzyskał w 1989 roku, dziesięć lat później habilitował się, a w 2011 r. został profesorem. Zajmuje się prawem rzymskim oraz prawem wyborczym. Jest kierownikiem Katedry Prawa Rzymskiego na Wydziale Prawa i Administracji UMK. W 2008 r. został także kierownikiem Centrum Studiów Wyborczych na UMK. Przez dwie kadencje pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa i Administracji, a od 2012 r. jest prorektorem uczelni ds. studenckich i polityki kadrowej. W latach 1991–2004 był dyrektorem toruńskiej delegatury Krajowego Biura Wyborczego, a w 2003 roku został członkiem Trybunału Stanu. Wykładał też w Kujawsko-Pomorskiej Szkole Wyższej w Bydgoszczy.\n\nProf. Andrzej Sokala jest pierwszym nowym rektorem wybranym w grupie uczelni badawczych wyłonionych w programie IDUB.\n\nMK', 'Nowy rektor w Toruniu', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'tytul-artykulu-2', '', '', '2020-03-18 08:11:09', '2020-03-18 07:11:09', '', 2209, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/fa-03-2020/tytul-artykulu-2/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2270, 40, '2020-03-21 10:52:24', '2020-03-21 09:52:24', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-10', '', '', '2020-03-21 10:52:24', '2020-03-21 09:52:24', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-10/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2271, 40, '2020-03-21 10:53:11', '2020-03-21 09:53:11', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-11', '', '', '2020-03-21 10:53:11', '2020-03-21 09:53:11', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-11/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2272, 40, '2020-03-21 10:53:33', '2020-03-21 09:53:33', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-12', '', '', '2020-03-21 10:53:33', '2020-03-21 09:53:33', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-12/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2273, 40, '2020-03-21 10:56:07', '2020-03-21 09:56:07', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-13', '', '', '2020-03-21 10:56:07', '2020-03-21 09:56:07', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-13/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2275, 48, '2020-03-26 15:46:52', '2020-03-26 14:46:52', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-15', '', '', '2020-03-26 15:46:52', '2020-03-26 14:46:52', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-15/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2276, 65, '2020-03-28 23:02:16', '2020-03-28 22:02:16', '', 'Zamówienie pojedynczego artykułu', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-artykulu-11', '', '', '2020-03-28 23:02:16', '2020-03-28 22:02:16', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-artykulu-11/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2277, 67, '2020-04-01 16:26:23', '2020-04-01 14:26:23', '', 'Zamówienie prenumeraty', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-prenumeraty-9', '', '', '2020-04-01 16:26:23', '2020-04-01 14:26:23', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-prenumeraty-9/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2278, 69, '2020-04-06 12:01:06', '2020-04-06 10:01:06', '', 'Zamówienie prenumeraty', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-prenumeraty-10', '', '', '2020-04-06 12:01:06', '2020-04-06 10:01:06', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-prenumeraty-10/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2279, 69, '2020-04-07 10:24:47', '2020-04-07 08:24:47', '', 'Zamówienie prenumeraty', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-prenumeraty-11', '', '', '2020-04-07 10:24:47', '2020-04-07 08:24:47', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-prenumeraty-11/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2280, 69, '2020-04-07 10:24:51', '2020-04-07 08:24:51', '', 'Zamówienie prenumeraty', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-prenumeraty-12', '', '', '2020-04-07 10:24:51', '2020-04-07 08:24:51', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-prenumeraty-12/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2281, 69, '2020-04-07 10:24:52', '2020-04-07 08:24:52', '', 'Zamówienie prenumeraty', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-prenumeraty-13', '', '', '2020-04-07 10:24:52', '2020-04-07 08:24:52', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-prenumeraty-13/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2282, 20, '2020-04-07 12:37:17', '2020-04-07 10:37:17', '', 'Zamówienie pojedynczego artykułu', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-artykulu-12', '', '', '2020-04-07 12:37:17', '2020-04-07 10:37:17', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-artykulu-12/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2283, 70, '2020-04-14 21:38:48', '2020-04-14 19:38:48', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-16', '', '', '2020-04-14 21:38:48', '2020-04-14 19:38:48', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-16/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2284, 71, '2020-04-17 10:40:16', '2020-04-17 08:40:16', '', 'Zamówienie pojedynczego wydania', '', 'private', 'closed', 'closed', '', 'zamowienie-pojedynczego-wydania-17', '', '', '2020-04-17 10:40:16', '2020-04-17 08:40:16', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/rrp_order/zamowienie-pojedynczego-wydania-17/', 0, 'rrp_order', '', 0),
(2285, 1, '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', '6Logo-MNiSW', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', '6logo-mnisw-4', '', '', '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/6Logo-MNiSW.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2286, 1, '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', 'akademia-2-0-myjak1-fa-04-2020', 'Fot . Arch . Adama Myjaka', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'akademia-2-0-myjak1-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 10:57:45', '2020-04-20 08:57:45', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak1-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2287, 1, '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', 'akademia-2-0-myjak2-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'akademia-2-0-myjak2-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak2-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2288, 1, '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', 'akademia-2-0-myjak3-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'akademia-2-0-myjak3-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:51', '2020-04-20 05:56:51', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak3-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2289, 1, '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 'akademia-2-0-myjak4-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'akademia-2-0-myjak4-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak4-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2290, 1, '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 'akademia-2-0-myjak5-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'akademia-2-0-myjak5-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak5-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2291, 1, '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 'cen-tech-prawie-gotowe-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'cen-tech-prawie-gotowe-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/cen-tech-prawie-gotowe-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2292, 1, '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 'centrum-dla-weterynarzy-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'centrum-dla-weterynarzy-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:52', '2020-04-20 05:56:52', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/centrum-dla-weterynarzy-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2293, 1, '2020-04-20 07:56:53', '2020-04-20 05:56:53', '', 'cisi-bhaterowie-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'cisi-bhaterowie-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:53', '2020-04-20 05:56:53', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/cisi-bhaterowie-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2294, 1, '2020-04-20 07:56:54', '2020-04-20 05:56:54', '', 'czy-nie-przewidzielismy-pandemii-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'czy-nie-przewidzielismy-pandemii-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:54', '2020-04-20 05:56:54', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/czy-nie-przewidzielismy-pandemii-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2295, 1, '2020-04-20 07:56:56', '2020-04-20 05:56:56', '', 'czytelnia-czasopism-prz-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'czytelnia-czasopism-prz-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:56', '2020-04-20 05:56:56', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/czytelnia-czasopism-prz-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2296, 1, '2020-04-20 07:56:58', '2020-04-20 05:56:58', '', 'czytelnia-czasopism-sgh-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'czytelnia-czasopism-sgh-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:56:58', '2020-04-20 05:56:58', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/czytelnia-czasopism-sgh-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2297, 1, '2020-04-20 07:57:00', '2020-04-20 05:57:00', '', 'czytelnia-czasopism-uw-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'czytelnia-czasopism-uw-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:00', '2020-04-20 05:57:00', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/czytelnia-czasopism-uw-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2298, 1, '2020-04-20 07:57:02', '2020-04-20 05:57:02', '', 'dhc-lech-borowiec-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'dhc-lech-borowiec-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:02', '2020-04-20 05:57:02', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/dhc-lech-borowiec-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2299, 1, '2020-04-20 07:57:04', '2020-04-20 05:57:04', '', 'dookola-swiata-po-nagrode-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'dookola-swiata-po-nagrode-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:04', '2020-04-20 05:57:04', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/dookola-swiata-po-nagrode-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2300, 1, '2020-04-20 07:57:04', '2020-04-20 05:57:04', '', 'doradzi-w-nawigacji-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'doradzi-w-nawigacji-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:04', '2020-04-20 05:57:04', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/doradzi-w-nawigacji-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2301, 1, '2020-04-20 07:57:04', '2020-04-20 05:57:04', '', 'gotowi-do-samoobrony-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'gotowi-do-samoobrony-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:04', '2020-04-20 05:57:04', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/gotowi-do-samoobrony-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2302, 1, '2020-04-20 07:57:09', '2020-04-20 05:57:09', '', 'grant-na-protokoly-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'grant-na-protokoly-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:09', '2020-04-20 05:57:09', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/grant-na-protokoly-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2303, 1, '2020-04-20 07:57:11', '2020-04-20 05:57:11', '', 'grypa-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'grypa-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:11', '2020-04-20 05:57:11', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/grypa-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2304, 1, '2020-04-20 07:57:12', '2020-04-20 05:57:12', '', 'habilitacja-nieobowiazkowa-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'habilitacja-nieobowiazkowa-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:12', '2020-04-20 05:57:12', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/habilitacja-nieobowiazkowa-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2305, 1, '2020-04-20 07:57:33', '2020-04-20 05:57:33', '', 'uczelnie-w-czasach-epidemii-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'uczelnie-w-czasach-epidemii-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:33', '2020-04-20 05:57:33', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/uczelnie-w-czasach-epidemii-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2306, 1, '2020-04-20 07:57:33', '2020-04-20 05:57:33', '', 'uratuje-nas-normalnposc-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'uratuje-nas-normalnposc-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:33', '2020-04-20 05:57:33', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/uratuje-nas-normalnposc-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2307, 1, '2020-04-20 07:57:33', '2020-04-20 05:57:33', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu1-fa04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu1-fa04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:33', '2020-04-20 05:57:33', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/usb-w-w-warszawie-i-poznaniu1-fa04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2308, 1, '2020-04-20 07:57:35', '2020-04-20 05:57:35', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu2-fa04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu2-fa04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:35', '2020-04-20 05:57:35', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/usb-w-w-warszawie-i-poznaniu2-fa04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2309, 1, '2020-04-20 07:57:38', '2020-04-20 05:57:38', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu3-fa04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu3-fa04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:38', '2020-04-20 05:57:38', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/usb-w-w-warszawie-i-poznaniu3-fa04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2310, 1, '2020-04-20 07:57:39', '2020-04-20 05:57:39', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu4-fa04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu4-fa04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:39', '2020-04-20 05:57:39', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/usb-w-w-warszawie-i-poznaniu4-fa04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2311, 1, '2020-04-20 07:57:42', '2020-04-20 05:57:42', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu5-fa04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'usb-w-w-warszawie-i-poznaniu5-fa04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:42', '2020-04-20 05:57:42', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/usb-w-w-warszawie-i-poznaniu5-fa04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2312, 1, '2020-04-20 07:57:43', '2020-04-20 05:57:43', '', 'w-europie-patentuja-ale-mniej-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'w-europie-patentuja-ale-mniej-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:43', '2020-04-20 05:57:43', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/w-europie-patentuja-ale-mniej-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2313, 1, '2020-04-20 07:57:44', '2020-04-20 05:57:44', '', 'wilde', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'wilde', '', '', '2020-04-20 07:57:44', '2020-04-20 05:57:44', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wilde.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2314, 1, '2020-04-20 07:57:44', '2020-04-20 05:57:44', '', 'w-sumie-to-ja-zadowolony-jestem-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'w-sumie-to-ja-zadowolony-jestem-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:44', '2020-04-20 05:57:44', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/w-sumie-to-ja-zadowolony-jestem-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2315, 1, '2020-04-20 07:57:46', '2020-04-20 05:57:46', '', 'wybrali-rektorow-juras-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'wybrali-rektorow-juras-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:46', '2020-04-20 05:57:46', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-juras-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2316, 1, '2020-04-20 07:57:48', '2020-04-20 05:57:48', '', 'wybrali-rektorow-lorenc-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'wybrali-rektorow-lorenc-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:48', '2020-04-20 05:57:48', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-lorenc-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2317, 1, '2020-04-20 07:57:48', '2020-04-20 05:57:48', '', 'wybrali-rektorow-szczepanski-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'wybrali-rektorow-szczepanski-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:48', '2020-04-20 05:57:48', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-szczepanski-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2318, 1, '2020-04-20 07:57:49', '2020-04-20 05:57:49', '', 'wybrali-rektorow-wtorkowska-fot-facebook-am-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'wybrali-rektorow-wtorkowska-fot-facebook-am-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:49', '2020-04-20 05:57:49', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-wtorkowska-fot-facebook-am-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2319, 1, '2020-04-20 07:57:49', '2020-04-20 05:57:49', '', 'z-bliska-widac-lepiej-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'z-bliska-widac-lepiej-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:49', '2020-04-20 05:57:49', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/z-bliska-widac-lepiej-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2320, 1, '2020-04-20 07:57:54', '2020-04-20 05:57:54', '', 'historia-najnowsza-jako-wyzwanie-polonistyczne-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'historia-najnowsza-jako-wyzwanie-polonistyczne-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:54', '2020-04-20 05:57:54', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/historia-najnowsza-jako-wyzwanie-polonistyczne-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2321, 1, '2020-04-20 07:57:58', '2020-04-20 05:57:58', '', 'homo-deus-poznaje-zaraze-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'homo-deus-poznaje-zaraze-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:58', '2020-04-20 05:57:58', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/homo-deus-poznaje-zaraze-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2322, 1, '2020-04-20 07:57:58', '2020-04-20 05:57:58', '', 'jakie-sa-nasze-malenstwa-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'jakie-sa-nasze-malenstwa-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:57:58', '2020-04-20 05:57:58', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/jakie-sa-nasze-malenstwa-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2323, 1, '2020-04-20 07:58:00', '2020-04-20 05:58:00', '', 'jak-wdrazac-kompetencje-spoleczne-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'jak-wdrazac-kompetencje-spoleczne-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:00', '2020-04-20 05:58:00', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/jak-wdrazac-kompetencje-spoleczne-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2324, 1, '2020-04-20 07:58:01', '2020-04-20 05:58:01', '', 'kolejny-polak-w-easa-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'kolejny-polak-w-easa-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:01', '2020-04-20 05:58:01', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/kolejny-polak-w-easa-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2325, 1, '2020-04-20 07:58:04', '2020-04-20 05:58:04', '', 'kołodziejczyk', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'kolodziejczyk', '', '', '2020-04-20 07:58:04', '2020-04-20 05:58:04', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/kołodziejczyk.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2326, 1, '2020-04-20 07:58:04', '2020-04-20 05:58:04', '', 'ksztalcenie-online-w-warunkach-epidemii-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'ksztalcenie-online-w-warunkach-epidemii-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:04', '2020-04-20 05:58:04', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/ksztalcenie-online-w-warunkach-epidemii-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2327, 1, '2020-04-20 07:58:11', '2020-04-20 05:58:11', '', 'literatura-w-czasach-pandemii-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'literatura-w-czasach-pandemii-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:11', '2020-04-20 05:58:11', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/literatura-w-czasach-pandemii-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2328, 1, '2020-04-20 07:58:12', '2020-04-20 05:58:12', '', 'medycy-w-3d-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'medycy-w-3d-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:12', '2020-04-20 05:58:12', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/medycy-w-3d-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2329, 1, '2020-04-20 07:58:15', '2020-04-20 05:58:15', '', 'mobilnosc-wyzwanie-w-czasie-zamnkietych-granic-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'mobilnosc-wyzwanie-w-czasie-zamnkietych-granic-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:15', '2020-04-20 05:58:15', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/mobilnosc-wyzwanie-w-czasie-zamnkietych-granic-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2330, 1, '2020-04-20 07:58:18', '2020-04-20 05:58:18', '', 'mysz-komputerowa-zamiast-laboratoryjnej3-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'mysz-komputerowa-zamiast-laboratoryjnej3-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:18', '2020-04-20 05:58:18', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/mysz-komputerowa-zamiast-laboratoryjnej3-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2331, 1, '2020-04-20 07:58:23', '2020-04-20 05:58:23', '', 'na-czym-sie-nie-znaja-redaktorzy-i-autorzy-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'na-czym-sie-nie-znaja-redaktorzy-i-autorzy-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:23', '2020-04-20 05:58:23', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/na-czym-sie-nie-znaja-redaktorzy-i-autorzy-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2332, 1, '2020-04-20 07:58:27', '2020-04-20 05:58:27', '', 'nagrody-dla-matematykow-bobrowski-fa-0-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nagrody-dla-matematykow-bobrowski-fa-0-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:27', '2020-04-20 05:58:27', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nagrody-dla-matematykow-bobrowski-fa-0-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2333, 1, '2020-04-20 07:58:29', '2020-04-20 05:58:29', '', 'nagrody-dla-matematykow-tomilov-fa-0-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nagrody-dla-matematykow-tomilov-fa-0-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:29', '2020-04-20 05:58:29', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nagrody-dla-matematykow-tomilov-fa-0-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2334, 1, '2020-04-20 07:58:32', '2020-04-20 05:58:32', '', 'nauka-w-okresie-pandemii-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nauka-w-okresie-pandemii-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:32', '2020-04-20 05:58:32', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nauka-w-okresie-pandemii-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2335, 1, '2020-04-20 07:58:37', '2020-04-20 05:58:37', '', 'neuroroznorodnosc-nowe-spojrzenie-na-autyzm-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'neuroroznorodnosc-nowe-spojrzenie-na-autyzm-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:37', '2020-04-20 05:58:37', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/neuroroznorodnosc-nowe-spojrzenie-na-autyzm-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2336, 1, '2020-04-20 07:58:43', '2020-04-20 05:58:43', '', 'nie-tylko-punktoza-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nie-tylko-punktoza-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:58:43', '2020-04-20 05:58:43', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nie-tylko-punktoza-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2337, 1, '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 'nusbaum-hilarowicze-henryk-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nusbaum-hilarowicze-henryk-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nusbaum-hilarowicze-henryk-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2338, 1, '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 'nusbaum-hilarowicze-henryk-junior-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nusbaum-hilarowicze-henryk-junior-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nusbaum-hilarowicze-henryk-junior-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2339, 1, '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 'nusbaum-hilarowicze-jozef-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'nusbaum-hilarowicze-jozef-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nusbaum-hilarowicze-jozef-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2340, 1, '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 'oikologia-powrot-rec-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'oikologia-powrot-rec-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:00', '2020-04-20 05:59:00', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/oikologia-powrot-rec-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2341, 1, '2020-04-20 07:59:01', '2020-04-20 05:59:01', '', 'pamieci-dzoalajace-jak-ludzki-mozg-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'pamieci-dzoalajace-jak-ludzki-mozg-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:01', '2020-04-20 05:59:01', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/pamieci-dzoalajace-jak-ludzki-mozg-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2342, 1, '2020-04-20 07:59:02', '2020-04-20 05:59:02', '', 'pogoromcy-wirusa-cept-respirator-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'pogoromcy-wirusa-cept-respirator-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:02', '2020-04-20 05:59:02', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/pogoromcy-wirusa-cept-respirator-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2343, 1, '2020-04-20 07:59:06', '2020-04-20 05:59:06', '', 'polecieli-na-podium-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'polecieli-na-podium-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:06', '2020-04-20 05:59:06', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/polecieli-na-podium-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2344, 1, '2020-04-20 07:59:10', '2020-04-20 05:59:10', '', 'polka-w-radzie-esa-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'polka-w-radzie-esa-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:10', '2020-04-20 05:59:10', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/polka-w-radzie-esa-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2345, 1, '2020-04-20 07:59:12', '2020-04-20 05:59:12', '', 'polskie-produkty-przyszlosci-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'polskie-produkty-przyszlosci-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:12', '2020-04-20 05:59:12', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/polskie-produkty-przyszlosci-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2346, 1, '2020-04-20 07:59:12', '2020-04-20 05:59:12', '', 'pomoga-pupilom-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'pomoga-pupilom-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:12', '2020-04-20 05:59:12', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/pomoga-pupilom-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2347, 1, '2020-04-20 07:59:12', '2020-04-20 05:59:12', '', 'prezes-z-wum-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'prezes-z-wum-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:12', '2020-04-20 05:59:12', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/prezes-z-wum-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2348, 1, '2020-04-20 07:59:13', '2020-04-20 05:59:13', '', 'przelom-w-rehabilitacji-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'przelom-w-rehabilitacji-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:13', '2020-04-20 05:59:13', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/przelom-w-rehabilitacji-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2349, 1, '2020-04-20 07:59:14', '2020-04-20 05:59:14', '', 'przestrzen-oziminy-waclawa-berenta-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'przestrzen-oziminy-waclawa-berenta-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:14', '2020-04-20 05:59:14', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/przestrzen-oziminy-waclawa-berenta-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2350, 1, '2020-04-20 07:59:15', '2020-04-20 05:59:15', '', 'smierc-i-zycie-po-smierci-rec-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'smierc-i-zycie-po-smierci-rec-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:15', '2020-04-20 05:59:15', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/smierc-i-zycie-po-smierci-rec-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2351, 1, '2020-04-20 07:59:16', '2020-04-20 05:59:16', '', 'specjalisci-od-materialow-fa-004-2020', 'Fot . TopGaN Lasers  ', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'specjalisci-od-materialow-fa-004-2020', '', '', '2020-04-20 10:47:18', '2020-04-20 08:47:18', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/specjalisci-od-materialow-fa-004-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2352, 1, '2020-04-20 07:59:18', '2020-04-20 05:59:18', '', 'spotkajmy-sie-w-pol-drogi-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'spotkajmy-sie-w-pol-drogi-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:18', '2020-04-20 05:59:18', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/spotkajmy-sie-w-pol-drogi-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2353, 1, '2020-04-20 07:59:19', '2020-04-20 05:59:19', '', 'studenci-w-studio-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'studenci-w-studio-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:19', '2020-04-20 05:59:19', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/studenci-w-studio-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2354, 1, '2020-04-20 07:59:23', '2020-04-20 05:59:23', '', 'szarlatani-rec-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'szarlatani-rec-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:23', '2020-04-20 05:59:23', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/szarlatani-rec-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2355, 1, '2020-04-20 07:59:24', '2020-04-20 05:59:24', '', 'torunski-doktorat-na-zrodlach-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'torunski-doktorat-na-zrodlach-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:24', '2020-04-20 05:59:24', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/torunski-doktorat-na-zrodlach-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2356, 1, '2020-04-20 07:59:26', '2020-04-20 05:59:26', '', 'twierdza-za-trzy-grosze-fa-04-2020', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'twierdza-za-trzy-grosze-fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 07:59:26', '2020-04-20 05:59:26', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/twierdza-za-trzy-grosze-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2357, 1, '2020-04-20 08:01:36', '2020-04-20 06:01:36', '', 'kołodziejczyk', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'kolodziejczyk-2', '', '', '2020-04-20 08:01:36', '2020-04-20 06:01:36', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/kołodziejczyk-1.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2358, 1, '2020-04-20 08:03:12', '2020-04-20 06:03:12', '', 'zdjecie', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'zdjecie', '', '', '2020-04-20 08:03:12', '2020-04-20 06:03:12', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/mysz-komputerowa-zamiast-laboratoryjnej2-fa-04-2020.jpg', 0, 'attachment', 'image/jpeg', 0),
(2359, 1, '2020-04-20 00:00:00', '1970-01-01 00:00:00', '', 'FA 04/2020', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'fa-04-2020', '', '', '2020-04-20 12:10:21', '2020-04-20 10:10:21', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/?post_type=rrp_magazine&#038;p=2359', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2360, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '[caption id=\"attachment_2298\" align=\"alignleft\" width=\"237\"]<img class=\"wp-image-2298 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/dhc-lech-borowiec-fa-04-2020-1024x684.jpg\" alt=\"\" width=\"237\" height=\"158\" /> Fot. UO[/caption]\n<h3>Doktorat h.c. – prof. Lech Borowiec</h3>\n<b>OPOLE</b> Prof. Lech Borowiec z Katedry Bioróżnorodności i Taksonomii Ewolucyjnej Uniwersytetu Wrocławskiego został 47 doktorem honoris causa Uniwersytetu Opolskiego (na fot. z prawej obok rektora UO, prof. Marka Masnyka). Jest kontynuatorem tradycji wrocławskiej szkoły taksonomii bezkręgowców i propagatorem kladystyki jako naukowej podstawy filogenetyki i klasyfikacji organizmów. Zakładał i był pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Taksonomicznego. Opublikował 362 oryginalne prace, w których opisał 534 nowe dla nauki taksony. Prowadzi interaktywne katalogi tarczyków świata, stonkowatych Europy i Basenu Morza Śródziemnego oraz polskich chrząszczy. Ten ostatni liczy 5130 ilustracji. Zgromadził także największy w Europie zbiór mrówek śródziemnomorskich. Uroczystość nadania tytułu odbyła się 10 marca, w 26. rocznicę powstania UO.\n\n[caption id=\"attachment_2345\" align=\"alignright\" width=\"258\"]<img class=\"wp-image-2345 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/polskie-produkty-przyszlosci-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"218\" /> Fot. Otoimplant[/caption]\n<h3>Polskie Produkty Przyszłości</h3>\n<b>WARSZAWA</b> Otoimplant – proteza ucha środkowego o działaniu bakteriobójczym, która zapewnia pacjentom krótszy okres rekonwalescencji, ogranicza ryzyko związane z powikłaniami w przebiegu infekcji i zakażeń bakteryjnych oraz umożliwia odtworzenie budowy i funkcji struktur kostnych ucha środkowego, została Polskim Produktem Przyszłości w konkursie organizowanym przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Jej autorami są naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie pracujący pod kierunkiem dr hab. inż. Magdaleny Ząbki z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki. W nagrodę otrzymali 100 tys. zł. Wyróżniono (po 25 tys. zł) Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich za unikatową w skali świata odmianę konopi przemysłowych HENOLA oraz Fundację Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za ILAGRO – innowacyjny produkt stymulujący odporność roślin. Do 22 konkursu, inaugurującego 20-lecie PARP, zgłoszono 96 projektów.\n<h3>Skatalogują biurokrację</h3>\n<b>WARSZAWA</b> Projekt „Katalogi Administracji Publicznej”, którego celem jest udostępnienie aktualnych i kompletnych danych o instytucjach i usługach publicznych oraz wzorach dokumentów, będzie realizowany przez należące do Sieci Badawczej Łukasiewicz: Instytut Logistyki i Magazynowania oraz Instytut Technik Innowacyjnych EMAG. Wdrożenie KAP ma usprawnić pracę urzędów, które zyskają narzędzie pozwalające im na uporządkowanie wiedzy dotyczącej spraw, usług publicznych, wzorów dokumentów i rejestrów publicznych. Obywatele i przedsiębiorcy otrzymają jednolite w skali kraju opisy spraw oraz wzory dokumentów elektronicznych i nieelektronicznych. Załatwianie spraw urzędowych będzie dzięki temu łatwiejsze i szybsze. System KAP ma być zintegrowany z serwisem biznes.gov.pl oraz dostosowany do ePUAP. Budżet trzyletniego projektu to ok. 44,5 mln zł.\n\n[caption id=\"attachment_2344\" align=\"alignleft\" width=\"142\"]<img class=\"wp-image-2344 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/polka-w-radzie-esa-fa-04-2020-681x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"142\" height=\"214\" /> Fot. Arch. prywatne[/caption]\n<h3>Polka w Radzie ESA</h3>\n<b>WARSZAWA/GENEWA </b>Dr hab. Agata Różańska, prof. Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, została wybrana do Rady Europejskiego Towarzystwa Astronomicznego w kadencji 2020-2024. Elitarne, 10-osobowe gremium zarządza działalnością założonego w 1990 roku Towarzystwa. Prof. Różańska zajmuje się modelowaniem emisji promieniowania z atmosfer dysków akrecyjnych w aktywnych jądrach galaktyk i rentgenowskich układach podwójnych. Ukończyła Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2014 roku koordynuje prace polskich naukowców nad czterema podzespołami – dwoma optomechanicznymi i dwoma elektronicznymi – dla satelity rentgenowskiego ATHENA (Advanced Telescope for High ENergy Astrophysics). Start misji, realizowanej przez Europejską Agencję Kosmiczną, zaplanowano na 2028 rok. Jej koszt szacowany jest na prawie 1 mld euro.\n\n[caption id=\"attachment_2324\" align=\"alignright\" width=\"252\"]<img class=\"wp-image-2324 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/kolejny-polak-w-easa-fa-04-2020-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"252\" height=\"168\" /> Fot. Andrzej Romański[/caption]\n<h3>Kolejny Polak w EASA</h3>\n<b>TORUŃ/SALZBURG</b> Prof. Bogusław Buszewski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika został członkiem Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki. Jest 31 Polakiem w składzie tego gremium. To uznany w kraju i za granicą specjalista z zakresu chemii analitycznej, a zwłaszcza metod separacyjnych (chromatografia i techniki elektromigracyjne, przygotowanie próbek, spektrometria mas, adsorpcja). Jest twórcą tzw. Toruńskiej Szkoły Chemii Analitycznej, autorem 18 książek i opracowań monograficznych, ponad 600 publikacji, 56 patentów i zgłoszeń patentowych. Kieruje Katedrą Chemii Środowiska i Bioanalityki oraz Centrum Metod Separacyjnych i Bioanalitycznych (BioSep) Interdyscyplinarnego Centrum Nowoczesnych Technologii. Do EASA należy ponad 2 tys. naukowców, ludzi kultury i religii, w tym 34 noblistów. Od roku 2015 wiceprezydentem Akademii jest prof. Michał Kleiber.\n\n[caption id=\"attachment_2301\" align=\"alignleft\" width=\"252\"]<img class=\"wp-image-2301 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/gotowi-do-samoobrony-fa-04-2020-1024x889.jpg\" alt=\"\" width=\"252\" height=\"218\" /> Fot. Andrzej Kawecki[/caption]\n<h3>Gotowi do (samo)obrony</h3>\n<b>PRZEMYŚL</b> Walizka kryminalistyczna, pałki typu TONFA, kajdanki, rękawice bokserskie, tarcze treningowe oraz atrapy broni – to sprzęt, z którego będą korzystać studenci kierunku bezpieczeństwo transgraniczne w Państwowej Wyższej Szkole Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu. Przyda się w trakcie realizacji praktycznych zajęć z zakresu samoobrony i technik interwencji oraz kryminalistyki i kryminologii. Prowadzone będą przez instruktora posiadającego wieloletnie doświadczenie zawodowe w policji. Ich celem jest nauka technik uderzeń, bloków, kopnięć, rzutów, padów i dźwigni, przydatnych w obronie przed różnymi atakami. Mają również rozwijać u studentów umiejętność właściwego i bezpiecznego przeprowadzania interwencji z użyciem siły fizycznej i innych środków przymusu bezpośredniego.\n\n[caption id=\"attachment_2353\" align=\"alignright\" width=\"242\"]<img class=\"wp-image-2353 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/studenci-w-studio-fa-04-2020-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"242\" height=\"161\" /> Fot. UJK[/caption]\n<h3>Studenci w studio</h3>\n<b>KIELCE</b> Uniwersytet Jana Kochanowskiego wzbogacił się o profesjonalne studio telewizyjne. Kosztowało 560 tys. zł. Mieści się na Wydziale Humanistycznym i wyposażone jest w kamery stacjonarne w rozdzielczości 4K sterowane joystickiem, dwie kamery reporterskie, prompter, greenbox, cztery stanowiska w pomieszczeniu reżyserskim, profesjonalne oświetlenie. Na razie produkcje dostępne będą na kanale YouTube. Studio będzie służyć głównie adeptom dziennikarstwa. W planach jest stworzenie magazynu informacyjnego, w którym znajdą się relacje z najważniejszych imprez odbywających się na uczelni. Powstawać też będą projekty autorskie studentów i pracowników UJK. W tym samym budynku, lecz na drugim końcu korytarza, swoje nowe studio radiowe ma Studenckie Radio Fraszka.\n<h3>Centrum materii</h3>\n<b>CHORZÓW</b> Na Uniwersytecie Śląskim powstanie Centrum Mikroskopowego Badania Materii. Przedsięwzięcie obejmuje budowę nowego obiektu w kampusie chorzowskim i zakłada wyposażenie go w kilka nowoczesnych mikroskopów elektronowych umożliwiających korelacyjne badania materii, w tym transmisyjny mikroskop kriogeniczny i mikroskopy skaningowe sprzężone z technikami spektroskopowymi oraz mikroskop konfokalny i sił atomowych. Stworzenie CMBM SPIN-Lab ma doprowadzić do konsolidacji i rozwoju badań prowadzonych w regionie m.in. nad: fizykochemicznymi właściwościami nowoczesnych materiałów i nanomateriałów znajdujących zastosowanie w medycynie, farmacji, lotnictwie i motoryzacji. Całkowita wartość inwestycji wynosi ponad 31,5 mln zł. Część stanowić będzie dofinansowanie z RPO Województwa Śląskiego. Centrum ma zacząć działalność w 2022 roku.\n\n[caption id=\"attachment_2299\" align=\"alignleft\" width=\"258\"]<img class=\"wp-image-2299 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/dookola-swiata-po-nagrode-fa-04-2020-1024x680.jpg\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"172\" /> Fot. UMG[/caption]\n<h3>Dookoła świata po nagrodę</h3>\n<b>GDAŃSK</b> Komendanci „Daru Młodzieży” kpt. ż.w. Rafał Szymański oraz kpt. ż.w. Ireneusz Lewandowski odebrali w Europejskim Centrum Solidarności nagrodę specjalną „Rejsu Roku” za wyprawę „Daru Młodzieży” dookoła świata. W dziesięciomiesięcznym Rejsie Niepodległości wzięło udział m.in. 539 studentów Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, realizujących praktykę morską. Żaglowiec, którego armatorem jest gdyńska uczelnia, wypłynął 20 maja ub.r. z portu w Gdyni, a zmierzając na Światowe Dni Młodzieży w Panamie i w drodze powrotnej pokonał 38 tys. mil morskich, zawijając do 23 portów na 5 kontynentach. Wymieniająca się na różnych etapach stała załoga liczyła 77 członków. W sumie w ciągu 313 dni przez pokład przewinęło się 948 młodych ludzi. Rejs Niepodległości był trzecim, podczas którego żaglowce gdyńskiej szkoły opłynęły świat. Opisywaliśmy go w numerze 7-8/2019.\n\n[caption id=\"attachment_2343\" align=\"alignright\" width=\"224\"]<img class=\"wp-image-2343 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/polecieli-na-podium-fa-04-2020-1024x680.jpg\" alt=\"\" width=\"224\" height=\"149\" /> Fot. JetStream[/caption]\n<h3>Polecieli na podium</h3>\n<b>WROCŁAW/POZNAŃ/LAKELAND</b> Studenci z Akademickiego Klubu Lotniczego Politechniki Wrocławskiej (na fot.) zajęli drugie miejsce w konkursie SAE Aero Design East 2020. Zaprojektowane przez nich samoloty startowały w kategorii Advanced, w której ustąpili miejsca jedynie zespołowi z Georgia Institute of Technology (USA). Zadaniem było możliwie najbardziej precyzyjne zrzucenie ładunków z wysokości około 30 m do celu o promieniu 15 m. Namierzanie odbywa się za pomocą systemu składającego się z kamery i nadajników, które wysyłają obraz w czasie rzeczywistym oraz dane telemetryczne lotu do naziemnej stacji kontroli. W zawodach startowała też ekipa studentów z AKL Politechniki Poznańskiej, którzy za prezentację techniczną w klasie Regular (start z obciążeniem i ładunkiem wielkogabarytowym – w sumie ok. 5,5 kg, zrobienie kręgu nad lotniskiem i lądowanie) sklasyfikowani zostali na 3 miejscu. Na Florydzie rywalizowało ponad 60 zespołów z całego świata.\n\n[caption id=\"attachment_2328\" align=\"alignleft\" width=\"250\"]<img class=\"wp-image-2328 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/medycy-w-3d-fa-04-2020-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"187\" /> Fot. Paweł Sudara[/caption]\n<h3>Medycy w 3D</h3>\n<b>GDAŃSK</b> Na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym zainicjowano unikatowy w skali kraju fakultet: wydruki 3D w medycynie – zastosowanie i metody wytwarzania. Adresowany jest do studentów Wydziału Lekarskiego i English Division z IV, V i VI roku. Naukowcy z Katedry i Kliniki Kardiologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych Serca GUMed od ponad 3 lat prowadzą intensywne prace nad projektem wykorzystania wydruku 3D w kardiologii dziecięcej. Zdobyte doświadczenie postanowili wykorzystać w edukacji pacjentów i studentów medycyny. Program fakultetu napisali specjalnie z myślą o przyszłych lekarzach, którzy samodzielnie, pod nadzorem prowadzącego, dokonują wstępnej analizy otrzymanego obrazowania, wykonują segmentację obrazu, inspekcję otrzymanego modelu i jego przygotowanie do wydruku. Ostatnie zajęcia służą oczyszczeniu wcześniej przygotowanych przez nich i wydrukowanych modeli. Dzięki tej innowacyjnej technice w klinice powstało dotąd kilkadziesiąt indywidualnych modeli serc pacjentów.\n<h3>„Cen-Tech” prawie gotowe</h3>\n<img class=\"wp-image-2291 clearImage alignright\" style=\"cursor: pointer; float: left; margin-right: 20px;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/cen-tech-prawie-gotowe-fa-04-2020-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"315\" height=\"177\" /><b>LUBLIN</b> W przyszłym roku akademickim infrastruktura Politechniki Lubelskiej powiększy się o Centrum Technologii Informatycznych i Lingwistyki Technicznej. Jego budowa rozpoczęła się w 2018 r. Obiekt powstał w północnej części kampusu PL. W tym miesiącu planowane jest wyposażanie pięciokondygnacyjnego budynku. „Cen-Tech” podzielono na trzy strefy funkcjonalne: podstawową dla studentów i pracowników naukowo-dydaktycznych wszystkich wydziałów, w której znajdują się sale wykładowe, ćwiczeniowe, laboratoria językowe, oraz techniczną i administracyjną. Specjalnie dla studentów kierunku informatyka i pokrewnych na trzecim piętrze utworzono salę audio-wideo, która ma rozwijać ich zainteresowania w obszarze technologii informatycznych wykorzystywanych przy produkcji filmowej i telewizyjnej. Inwestycja kosztowała niemal 17,5 mln zł, z czego blisko połowę dołożyło Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.\n\n[caption id=\"attachment_2300\" align=\"alignleft\" width=\"270\"]<img class=\"wp-image-2300 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/doradzi-w-nawigacji-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"270\" height=\"169\" /> Fot. UWM[/caption]\n<h3>Doradzi w nawigacji</h3>\n<b>OLSZTYN</b> Prof. Paweł Wielgosz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego został członkiem Komitetu Doradczego ds. Naukowych Globalnych Systemów Nawigacji Satelitarnej Europejskiej Agencji Kosmicznej. Do jego zadań będzie należało m.in. opracowanie koncepcji i opiniowanie projektu drugiej generacji europejskiego systemu Galileo oraz opiniowanie nowych programów naukowych, dotyczących systemów GNSS (globalne systemy nawigacji satelitarnej), w szczególności związanych z nawigacją w telefonach komórkowych oraz z badaniami nad ograniczeniem wpływu pogody kosmicznej na nawigację satelitarną. Jest drugim Polakiem, po prof. Stanisławie Oszczaku, również z UWM, powołanym w skład GSAC. Gremium to liczy 12 członków, a ich kadencja trwa 3 lata.\n<h3>Energetyka i medycyna</h3>\n<b>CZĘSTOCHOWA</b> Laboratorium Badań Środowiskowych i Nowych Materiałów powstanie na Uniwersytecie Humanistyczno-Przyrodniczym im. Jana Długosza w Częstochowie. Mieścić się będzie na Wydziale Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych. Naukowcy skupią się na kompleksowych badaniach podstawowych i stosowanych w zakresie energetyki, ze szczególnym naciskiem na odnawialne źródła energii, innowacyjne technologie związane z usuwaniem zanieczyszczeń stałych i gazowych ze środowiska oraz prowadzenie zintegrowanego monitoringu środowiska. Prowadzone będą także prace nad nowymi materiałami organicznymi dla medycyny. Celem badań jest opracowanie nowych technologii i produktów oraz ich wdrożeń we współpracy z przedsiębiorcami, głównie z województwa śląskiego. Koszt inwestycji oszacowano na ponad 5,3 mln zł, z czego 4,4 mln zł uczelnia otrzyma z RPO Województwa Śląskiego na lata 2014–2020.\n<h3>Polsko-szwajcarska kooperacja</h3>\n<b>WARSZAWA</b> Prof. Janusz Hołyst z Politechniki Warszawskiej, dr hab. Anna Olga Michalska z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, prof. Wiesław Ostachowicz z Instytutu Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego PAN, prof. Zbigniew Łodziana z Instytutu Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN oraz dr Magdalena Marta Szubielska z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II zostali laureatami konkursu ALPHORN organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Otrzymają w sumie ponad 5 mln zł na badania z zakresu nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce, ścisłych i technicznych oraz o życiu prowadzone ze szwajcarskimi partnerami. Najwięcej – ponad 1,5 mln zł – trafi na PW, gdzie z wykorzystaniem metody fizyki statystycznej i eksploracji danych, stworzone zostaną nowe modele, których połączenie pozwoli na lepsze zrozumienie, jak interakcje między ludźmi przekładają się na relacje między nimi i na odwrót, oraz jak te relacje zmieniają się w czasie.\n\n[caption id=\"attachment_2346\" align=\"alignright\" width=\"281\"]<img class=\"wp-image-2346 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/pomoga-pupilom-fa-04-2020-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"187\" /> Fot. Roman Niedziółka[/caption]\n<h3>Pomogą pupilom</h3>\n<b>SIEDLCE</b> W Instytucie Zootechniki i Rybactwa Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach otwarto Pracownię Rehabilitacji i Sensoryki Zwierząt. Stanowi ona nowoczesną bazę naukowo-dydaktyczną, z której korzystają studenci kierunków zoopsychologia z animaloterapią oraz zootechnika, doskonaląc swoją wiedzę i umiejętności. Na wyposażeniu pracowni, której opiekunem jest mgr inż. Anna Jakubczak, są m.in.: bieżnia umożliwiająca rehabilitację i treningi nawet bardzo dużych zwierząt, pole magnetyczne wykorzystywane m.in. w leczeniu schorzeń ortopedycznych, aparat do laseroterapii stosowany np. w poprawie mikrokrążenia, aparat do klasycznej sonoterapii i fonoforezy o działaniu przeciwbólowym, zmniejszający napięcie mięśni. Jest także ścieżka sensoryczna do terapii behawioralnej. Pracownia nawiązała współpracę z lekarzami weterynarii, którzy psom, kotom i innym domowym zwierzętom po wypadkach lub z problemami neurologicznymi pomogą wrócić do zdrowia.\n<h3>Centrum dla weterynarzy</h3>\n<img class=\"wp-image-2292 clearImage alignleft\" style=\"cursor: pointer; float: left; margin-right: 20px;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/centrum-dla-weterynarzy-fa-04-2020-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"242\" height=\"136\" /><b>TORUŃ</b> Po uruchomieniu półtora roku temu studiów weterynaryjnych Uniwersytet Mikołaja Kopernika przystępuje do budowy zaplecza badawczego, klinicznego i dydaktycznego dla tego kierunku. Centrum Medycyny Weterynaryjnej ma być gotowe pod koniec 2021 r. Budynek o powierzchni 6412 m2 stanie przy Szosie Bydgoskiej. W podziemiu znajdzie się część kliniczna dla trzody chlewnej. Na parterze zaplanowano część kliniczną dla koni i bydła rogatego, izbę przyjęć i poczekalnię dla właścicieli zwierząt. Na I piętrze działać będzie klinika dla zwierząt małych z 4 salami operacyjnymi. Pomieszczenia dydaktyczne, sale seminaryjne, aula oraz pomieszczenia dla pracowników naukowych i administracji umieszczone będą na II piętrze. Na dachu zaprojektowano otwarty taras widokowy. Zgodnie z planem ma to być najlepiej w kraju wyposażony budynek służący kształceniu i usługom weterynaryjnym. Znajdzie się w nim m.in. tomograf komputerowy, rezonans magnetyczny, ultrasonograf, a także unikatowy system transportu wewnętrznego zwierząt. Inwestycja pochłonie prawie 31 mln zł.\n<h3>Pieniądze dla klinicystów</h3>\n<b>WARSZAWA</b> Ponad 460 mln zł przekaże Agencja Badań Medycznych na 28 projektów z obszaru kardiologii, onkologii, pediatrii, neurologii oraz hematologii. To pierwsze tak duże wsparcie dla niekomercyjnych badań klinicznych w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Złożono 78 wniosków o łącznej wartości blisko 1,5 mld zł. Badania zrealizuje 14 podmiotów. Najwięcej beneficjentów – po 5 – wywodzi się z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Najwyżej oceniono projekt koordynowany przez prof. Wojciecha Młynarskiego z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Ma on na celu ułatwienie dostępu do zaawansowanych terapii polskim dzieciom cierpiącym na ostrą białaczkę limfoblastyczną oraz identyfikację opcji leczniczych przy użyciu zaawansowanej diagnostyki molekularnej całego genomu dla pacjentów, którzy nie zareagowali na standardową strategię terapeutyczną.\n<h3>Nagrody dla matematyków</h3>\n<img class=\"clearImage wp-image-2332 alignleft\" style=\"float: left; margin-right: 10px;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nagrody-dla-matematykow-bobrowski-fa-0-2020-674x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"117\" height=\"178\" /><b></b>\n\n[caption id=\"attachment_2333\" align=\"alignright\" width=\"130\"]<img class=\"clearImage wp-image-2333\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/nagrody-dla-matematykow-tomilov-fa-0-2020-722x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"130\" height=\"185\" /> Fot. Arch. prywatne[/caption]\n\n<b>WARSZAWA</b> Polskie Towarzystwo Matematyczne przyznało jedne z najbardziej prestiżowych polskich nagród w tej dziedzinie. Laureatem Nagrody Głównej PTM im. Hugona Steinhausa został prof. Adam Bobrowski, kierownik Katedry Matematyki Politechniki Lubelskiej. Jego badania związane są z zastosowaniami matematyki w genetyce populacyjnej, ekspresji genów i dyfuzji wewnątrzkomórkowej, a ostatnio także w agrofizyce. Nagrodę Główną PTM im. Stefana Banacha za głębokie i szeroko cytowane wyniki w zakresie teorii operatorów i półgrup operatorów na przestrzeniach Banacha oraz ich zastosowania w teorii równań różniczkowych i teorii ergodycznej otrzymał prof. Yuriy Tomilov z Zakładu Analizy Funkcjonalnej Instytutu Matematycznego PAN. Trzecia z nagród – im. Samuela Dicksteina za osiągnięcia w dziedzinie edukacji matematycznej, popularyzacji i historii matematyki – przyzwana jest co dwa lata.\n\n[caption id=\"attachment_2348\" align=\"alignleft\" width=\"180\"]<img class=\"clearImage wp-image-2348v\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/przelom-w-rehabilitacji-fa-04-2020-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"120\" /> Fot. PSk[/caption]\n<h3>Przełom w rehabilitacji</h3>\n<b>KIELCE</b> Inżynierowie z Politechniki Świętokrzyskiej pod kierunkiem prof. Stanisława Deniziaka pracują nad innowacyjnym systemem informatycznym wspomagającym rehabilitację pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym za pomocą nowoczesnych urządzeń, takich jak roboty, bieżnie, platformy. Konstruowany egzoszkielet wykona za pacjentów każdy krok. Urządzenie ma być przełomem w leczeniu pacjentów. Rehabilitacja obejmie wspomaganie edukacji chodu jako kompleksowego leczenia usprawniającego, skorelowanego z terapią spasmolityczną bądź leczeniem ortopedycznym i/lub operacyjnym. Efektem końcowym projektu będzie prototyp systemu informatycznego wspierający lekarzy i rehabilitantów w optymalnym doborze treningów oraz umożliwiający ocenę ich skuteczności na podstawie pomiarów biometrycznych. Całkowity koszt projektu przekracza 4 mln zł, z czego 3,4 mln zł stanowi dofinansowanie z NCBR. Prace potrwają do końca 2022 roku.\n\n[caption id=\"attachment_2347\" align=\"alignright\" width=\"180\"]<img class=\"wp-image-2347 clearImage\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/prezes-z-wum-fa-04-2020-774x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"238\" /> Fot. WUM[/caption]\n<h3>Prezes z WUM</h3>\n<b>WARSZAWA</b>\n\nDr hab. Filip M. Szymański z I Katedry i Kliniki Kariologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego został prezesem Polskiego Towarzystwa Chorób Cywilizacyjnych. Jest kardiologiem specjalizującym się w nieinwazyjnej diagnostyce z uwzględnieniem nieklasycznych czynników ryzyka chorób układu krążenia, tj. obturacyjnego bezdechu sennego, zaburzeń funkcji seksualnych czy chorób przyzębia. Jest współredaktorem pierwszych na skalą europejską podręczników dotyczących nieklasycznych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz hipertensjoonkologii. Należy do Polskiego i Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Europejskiego Towarzystwa Oddechowego. PTChC działa na rzecz profilaktyki i zwalczania chorób cywilizacyjnych, promocji i ochrony zdrowia w ich zakresie oraz inicjowaniu i wspieraniu badań naukowych. Kadencja prezesa trwa 6 lat.\n<div class=\"signature\">\n\nOpracował Mariusz Karwowski\n\n</div>\n<div class=\"signature\">\n<div class=\"signature\">\n\n<em>Współpraca: Adam Bobryk, Piotr Burda, Andrzej Charytoniuk, Wojciech Ciesielski, Iwona Czajkowska-Deneka, Marcin Czyżniewski, Kamil Dziewit, Andrzej Kawecki, Maciej Kochański, Joanna Kosmalska, Lech Kryszałowicz, Jacek Szymik-Kozaczko, Joanna Śliwińska, Marta Wojtach\n</em>\n\nWykorzystano serwisy prasowe szkół wyższych, placówek badawczych i instytucji otoczenia nauki. Więcej aktualności na naszej stronie internetowej  www.forumakademickie.pl oraz na naszych profilach na Facebooku  i na Twitterze\n<a href=\"http://www.forumakademickie.pl\">www.forumakademickie.pl</a>\noraz na naszych profilach na Facebooku<a href=\"https://twitter.com/ForumAkad\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img class=\"clearImage alignright wp-image-2096\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/02/twitter.png\" alt=\"\" width=\"23\" height=\"32\" /></a><a href=\"https://www.facebook.com/ForumAkademickie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img class=\"clearImage alignright wp-image-2095\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/02/fb.png\" alt=\"\" width=\"32\" height=\"32\" /></a>\ni na Twitterze\n\n</div>\n</div>', 'Wydarzenia', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'wydarzenia', '', '', '2020-04-20 10:44:05', '2020-04-20 08:44:05', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/wydarzenia/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2361, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', 'Dr Jarosław Gowin, wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyższego, podał się do dymisji. Została ona przyjęta przez premiera Mateusza Morawieckiego 9 kwietnia. Decyzja min. Gowina związana była z brakiem poparcia przez opozycję jego propozycji zmian w konstytucji zakładających przedłużenie kadencji prezydenta Andrzeja Dudy o 2 lata. Ostatnią decyzją min. Gowina na stanowisku szefa resortu nauki było przekazanie Instytutowi Chemii Bioorganicznej PAN środków na produkcję pierwszych 100 tys. polskich testów na obecność koronawirusa.\n\nJarosław Gowin stał na czele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego od listopada 2015 roku. W tym czasie przeprowadził reformę szkolnictwa wyższego i nauki. W jej efekcie wzmocniono autonomię uczelni, zmieniono model kształcenia doktorantów, a ocenę działalności naukowej przeniesiono z jednostek na dyscypliny. Konstytucja dla Nauki kładzie nacisk na to, by naukowcy publikowali w czasopismach znajdujących się w międzynarodowych bazach, które ułatwiają badaczom z całego świata docieranie do tych treści. W wyniku reformy uczelnie zyskały też większą swobodę w decydowaniu o swoich strukturach i działaniach. Dotychczasowe dotacje celowe zastąpiła subwencja, co oznacza, że jednostki naukowe same decydują na co przeznaczą przyznane im środki budżetowe, a pieniędzy, których nie wykorzystają w danym roku nie muszą zwracać do budżetu, ale mogą je wydać w kolejnych latach. Reforma była szeroko konsultowana ze środowiskiem akademicki, m.in. w formie konferencji programowych i Narodowego Kongresu Nauki.\n\nOkres kierownictwa J. Gowina w resorcie nauki zaowocował też zmianami instytucjonalnymi. Powołał on Narodową Agencję Wymiany Akademickiej – instytucję, o której utworzenie środowisko akademickie zabiegało od wielu lat. Stworzył też Radę Doskonałości Naukowej, która zastępuje krytykowaną Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów. Z kolei Komisja Ewaluacji Nauki, która zastąpiła Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, przygotowuje zasady oceny dyscyplin naukowych. Także dyskutowaną od lat w środowisku akademickim ideę uczelni wiodących, czy flagowych odważył się zrealizować min. Gowin w formie konkursu Inicjatywa Doskonałości Uczelnia Badawcza.\n\nW ostatnim wywiadzie dla „Forum Akademickiego” w lutym J. Gowin mówił: „Uważam, że wdrażanie reformy przebiega harmonijnie, nie rodzi większych napięć ani perturbacji dla uczelni. Obserwujemy jednak, że uczelnie, jeśli chodzi o rozwiązania statutowe, na ogół bardzo zachowawczo podchodzą do możliwości skorzystania z szerszej autonomii”.\n\nPrzyznawał, że poziom finansowania, jaki udało się zapewnić tej reformie, w tym nakładów na B+R, jest wciąż za niski, ale wyliczał: „W 2019 roku uzyskaliśmy ze środków budżetowych dodatkowe 5 miliardów złotych, a w roku 2020 projekt budżetu przewiduje wzrost nakładów o kolejne 4,2 miliarda. Z tej kwoty 800 milionów zostanie przeznaczone na wzrost płac w szkolnictwie wyższym – jest to 6% funduszu wynagrodzeń uczelni”.\n\nZa najważniejsze zadanie resortu w tej kadencji uznał reformę Polskiej Akademii Nauk.\n\nNastępcą Gowina ma być Wojciech Murdzek, pełniący obecnie funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju. Jest inżynierem elektronikiem, wieloletnim prezydentem Świdnicy, posłem z listy PiS na Sejm VIII i IX kadencji. W listopadzie 2017 roku przystąpił do powstałej z przekształcenia Polski Razem partii Porozumienie, której liderem jest Jarosław Gowin. W grudniu 2019 r. został powołany na sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju. Zasiada w Radzie Sieci Badawczej Łukasiewicz. Gdy oddawaliśmy to wydanie FA do druku wniosek premiera Mateusza Morawieckiego o powołanie Murdzka na stanowisko ministra nauki i szkolnictwa wyższego leżał już na biurku prezydenta Andrzeja Dudy.\n<div class=\"signature\">\n\nMK\n\n</div>', 'Gowin odchodzi, Murdzek przychodzi ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'gowin-odchodzi-murdzek-przychodzi%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 09:52:27', '2020-04-20 07:52:27', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/gowin-odchodzi-murdzek-przychodzi%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2362, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', 'Łukasz Wojdyga zrezygnował ze stanowiska dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Jego dymisję przyjął 31 marca premier Mateusz Morawiecki. To właśnie Łukasz Wojdyga tworzył od podstaw nową agencję grantową, która zaczęła działalność w 2017 roku. Był jej pierwszym dyrektorem, wcześniej pełnił funkcję zastępcy dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej MNiSW i zarazem pełnomocnika ministra nauki i szkolnictwa wyższego ds. utworzenia NAWA.\n\nJuż w pierwszym roku funkcjonowania NAWA uruchomiono ponad dwadzieścia programów w kilku obszarach: indywidualnej mobilności naukowców, wsparcia instytucji w umiędzynarodowieniu, mobilności studenckiej, promowania nauczania języka polskiego. Agencja operowała wówczas budżetem na poziomie blisko 120 milionów złotych, a baza ekspertów liczyła blisko 2 tys. osób. Od tego czasu programy im. Stanisława Ulama, im. prof. Franciszka Walczaka czy im. Mieczysława Bekkera stały się sztandarowymi pozycjami w corocznej ofercie. Sukcesem zakończyły się też pierwsze dwie edycje programu „Polskie Powroty”, w ramach którego do pracy na polskich uczelniach i w instytutach powróciło 42 naukowców z ośrodków m.in. w: Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji, Danii, Hiszpanii, Niemczech, Austrii, Szwajcarii oraz Japonii, Singapurze, Korei Południowej.\n\n– Pełną zdolność operacyjną NAWA osiągnie w ciągu 2-3 lat – zapowiadał Wojdyga na naszych łamach pod koniec 2018 roku (wywiad w FA nr 11/2018). I dodawał: – Najważniejszym, co się nam udało, jest zespół ludzi. To specjaliści z różnych obszarów, kompetentni, którzy zdobywali doświadczenie w najlepszych „siostrzanych” wobec NAWA instytucjach.\n\nNie wiadomo jeszcze, kto zastąpi Łukasza Wojdygę na stanowisku dyrektora NAWA. Do czasu mianowania nowego dyrektora, funkcję p.o. dyrektora pełnić będzie Agnieszka Stefaniak-Hrycko, od momentu powstania NAWA odpowiedzialna za tworzenie oferty programowej dla doktorantów i naukowców. Jest absolwentką Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji oraz Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, a także studiów podyplomowych z zakresu administracji i zarządzania realizowanych na Uniwersytecie Warszawskim, Akademii Leona Koźmińskiego i Collegium Civitas. W latach 2003–2017 pracowała w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, początkowo na stanowiskach eksperckich, a następnie kierowniczych, w tym jako zastępca dyrektora Departamentu Nauki w MNiSW. Jest autorką bądź współautorką programów ministra wspierających młodych naukowców, naukowców prowadzących badania z zakresu nauk humanistycznych i społecznych, współpracy międzynarodowej oraz związanych ze społeczną odpowiedzialnością nauki. W 2017 r. była stypendystką Departamentu Stanu USA w ramach International Visitor Leadership Program.\n<div class=\"signature\">\n\nkarma\n\n</div>', 'Rezygnacja dyrektora NAWA ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'rezygnacja-dyrektora-nawa%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 09:52:52', '2020-04-20 07:52:52', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/rezygnacja-dyrektora-nawa%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2363, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '<img class=\"size-full wp-image-2312\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/w-europie-patentuja-ale-mniej-fa-04-2020-1024x653.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"653\" />\n\nUniwersytet Jagielloński z ośmioma wynalazkami i Politechnika Śląska z siedmioma wiodły w 2019 roku prym wśród polskich uczelni pod względem liczby zgłoszeń do Europejskiego Urzędu Patentowego.\n\nInnowatorzy znad Wisły zgłosili w sumie 469 wniosków, czyli o 9,6% mniej niż w roku 2018. Daje to Polsce 26 miejsce w europejskim zestawieniu. Podobną sytuację – słabszy rok po dwóch latach zdecydowanego wzrostu – można było zaobserwować w tej dekadzie już trzykrotnie.\n\nSpadkowemu trendowi nie oparły się uczelnie. Można przypuszczać, że biorąc na siebie koszty całego przedsięwzięcia, podchodzą do tematu z coraz większym rozmysłem i na podstawie wiarygodnych przesłanek biznesowych. Czasem jednak bywa tak, że patent europejski jest jedynym wyjściem, bo na wdrożenie technologii w Polsce nie ma żadnych szans.\n\nZgłoszeniowym liderem pozostał Uniwersytet Jagielloński, który osiem (czyli o 1/3 mniej niż przed rokiem) z 21 swoich zagranicznych wniosków skierował do EPO. Wśród nich były molekularne materiały magnetyczne. Z reguły większość z nich nie wykazuje właściwości ferromagnetycznych powyżej 0°C. Opracowane na Wydziale Chemii UJ materiały wykazały ferromagnetyzm w temperaturach pokojowych. Oferowane nie tylko w formie ciała stałego, ale również w postaci jednorodnej cieczy, mogą być stosowane jako nowe powłoki magnetyczne w produkcji dysków komputerowych, nośniki pamięci w systemach bezpieczeństwa (z możliwością szybkiego i całkowicie nieodwracalnego usuwania z pamięci danych poprzez wzrost temperatury lub fotolizę), przełączniki magnetyczne o szybkim czasie działania, super silne magnesy stałe, farby i płyny magnetyczne, fotoczułe magnetyki.\n\nWśród ośmiu zgłoszonych przez naukowców z UJ wynalazków znalazły się także m.in.: skojarzona terapia nowotworu czerniaka ludzkiego z użyciem innowacyjnej kombinacji znanych i leków – taksanów i statyn (Wydział Lekarski/Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ), proteza ucha środkowego (Wydział Lekarski UJ/AGH), a także urządzenie i sposób wytwarzania warstw polimerowych o zadanej strukturze przestrzennej oraz metoda syntezy wysokiej jakości grafenu na powierzchni węglika krzemu (oba Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ).\n\nW TOP5 polskich zgłoszeniodawców jest jeszcze jedna uczelnia – Politechnika Śląska, której inżynierowie wysłali 7 wniosków. Poprzednim razem były trzy: UJ, Akademia Górniczo-Hutnicza i Politechnika Gdańska. O ile w poprzednich latach liderami polskiej działalności patentowej były uczelnie wyższe i instytuty naukowe, o tyle w ubiegłym roku – zgodnie w europejskim trendem – pałeczkę najaktywniejszych przejęły firmy. Ale i w nich nie brak naukowych akcentów. Współlider zestawienia – Ryvu Therapeutics – to polska firma biotechnologiczna rozwijająca innowacyjne małocząsteczkowe związki o potencjale terapeutycznym w onkologii. Zatrudnia 150 naukowców, z których połowa posiada stopień naukowy doktora. Z kolei Adamed (5 zgłoszeń), firma farmaceutyczno-biotechnologiczna o polskim kapitale, lider na rynku leków nowej generacji, chwali się współpracą z blisko 250 naukowcami, m.in. z Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i UJ. W czołówce jest jeszcze 3DGence (7 zgłoszeń) – producent przemysłowych, wysokowydajnych drukarek 3D, którego współzałożycielem jest prof. Damian Gąsiorek, obecny prodziekan ds. współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej.\n\nNajwięcej aplikacji z Polski dotyczyło farmaceutyków i transportu (po 38). Substancje lecznicze zanotowały najwyższy wzrost – aż o 58,3%. Z kolei sektor „procesy termiczne”, z którego przed rokiem pochodziło najwięcej polskich zgłoszeń, spadł na 3 miejsce (36). Na ogólnoeuropejskim tle najbardziej w polskich statystykach rzuca się w oczy brak w czołówce zgłoszeń z obszaru komunikacji cyfrowej i technologii komputerowych. To najdynamiczniej rosnący sektor na starym kontynencie.\n\nDo European Patent Office wpłynęła w 2019 roku rekordowa liczba ponad 181 tys. zgłoszeń. W zestawieniu r/r nastąpił wzrost o 4%. Około 45% wniosków pochodziło z 38 państw członkowskich Europejskiej Organizacji Patentowej. Do liderów należały: Stany Zjednoczone (25% ogólnej liczby zgłoszeń), Niemcy (15%), Japonia (12%), Chiny (7%) i Francja (6%). Istotny wzrost zgłoszeń zanotowano ze Szwecji (+8%), Wielkiej Brytanii (+6,9%) i Hiszpanii (+6%). Poza Polską spadek odnotowała również Francja (-2,9%), Niderlandy (-2,6%) i Finlandia (-1,4%).\n\nKorzystniej wypadamy w perspektywie długoterminowej. W ciągu minionych 10 lat liczba składanych przez naszych wynalazców wniosków do EPO wzrosła z 205 do 469 (+129%).\n\nEPO jest jedną z największych instytucji usług publicznych w Europie. W ramach scentralizowanej procedury przyznawania patentów EPO wynalazcy mogą uzyskać wysokiej jakości ochronę patentową w 44 krajach, uzyskując dostęp do rynku liczącego około 700 mln mieszkańców.\n<div class=\"signature\">\n\nMK\n\n</div>', 'W Europie patentują, ale mniej ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'w-europie-patentuja-ale-mniej%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 09:53:17', '2020-04-20 07:53:17', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/w-europie-patentuja-ale-mniej%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2364, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '<img class=\"alignnone wp-image-2342\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/pogoromcy-wirusa-cept-respirator-fa-04-2020-683x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"675\" />\n\nDo batalii z wirusem SARS-CoV-2, wywołującym ostrą chorobę zakaźną układu oddechowego, stanęli również polscy naukowcy.\n\nZespół prof. Marcina Drąga z Politechniki Wrocławskiej pracuje nad enzymem, którego zahamowanie powoduje śmierć koronawirusa. Proteaza SARS-CoV-2 Mpro, tnąc jego białka, pozwala mu bowiem przeżyć. Trafiła do nich na początku lutego za sprawą prof. Rolfa Hilgenfelda z Uniwersytetu w Lubece, z którym współpracują od lat. Opublikowanie przez niego trójwymiarowej struktury proteazy wirusa SARS i jej pierwszego inhibitora przyczyniło się w dużej mierze do wygaszenia poprzedniej epidemii w 2002 r. Proteaza „wirusa z Wuhan” jest bardzo podobna do tamtej. To enzym, który nie występuje u ludzi. Dlatego można się spodziewać, że jeśli powstaną leki w niego uderzające, będą szkodzić tylko wirusowi, a nie człowiekowi.\n\n– Pokazaliśmy, z jakimi aminokwasami enzym może się wiązać w kluczowych pozycjach: czy to aminokwasy duże, małe, hydrofobowe czy zasadowe. Jesteśmy też w stanie stworzyć mapę najważniejszego miejsca tego enzymu i dopasowywać do niego choćby leki, które już znajdują się na rynku – wyjaśnia prof. Drąg, który uzyskanymi wynikami podzielił się nieodpłatnie z naukowcami z całego świata.\n\nMogą z nich korzystać firmy tworzące nowe związki bioaktywne dla wirusa SARS-CoV-2 albo opracowujące testy diagnostyczne, które pozwalałyby szybciej ustalić, czy ktoś jest zakażony.\n\nTak szybkiemu tempu prac utorowała drogę stworzona przez prof. Drąga platforma technologiczna, umożliwiająca otrzymywanie związków biologicznie aktywnych, w szczególności inhibitorów enzymów proteolitycznych. Hybrydowa Kombinatoryczna Biblioteka Substratów (HyCoSuL) wykorzystuje do tego szeroką gamę aminokwasów, które nie występują w naturze.\n\n– Za jej pomocą szukamy kluczy do enzymowych zamków – metaforycznie ujmuje laureat ubiegłorocznej Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.\n\nPoszukiwania leku – również wśród tych już znanych – który inhibitowałby działanie enzymu, będą prowadzone we współpracy z Siecią Badawczą Łukasiewicz – Instytutem Biotechnologii i Antybiotyków.\n\nNowatorski pomysł zgłosiło konsorcjum Narodowego Instytutu Onkologii, Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.\n\n– Chcemy wykorzystać nanoprzeciwciało, które umieszczone zostanie na główce bakteriofaga. Będzie ono w stanie rozpoznać wirus SARS-CoV-2 i uniemożliwi mu wniknięcie do komórek ludzkich. Bakteriofagi są wykorzystywane w terapii od dziesięcioleci i są bezpieczne dla człowieka. Natomiast nanoprzeciwciała są od niedawna testowane jako potencjalne leki. Dotychczas nikt jeszcze nie wykorzystał połączenia bakteriofag-nanoprzeciwciało do walki z wirusami ludzkimi. Jesteśmy pionierami – podkreśla prof. Jan Walewski, dyrektor NIO-PIB.\n\nPo tym, jak we Wrocławiu stwierdzono pozytywne efekty stosowania leków na HIV i malarię u osoby zakażonej koronawirusem, eksperci w dziedzinie badań klinicznych i specjaliści chorób zakaźnych z Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich zbadają zastosowanie chlorochininy u chorych z potwierdzoną infekcją COVID-19 z łagodnymi objawami, aby zapobiec ciężkim powikłaniom płucnym.\n\nNa każdy z tych trzech projektów Agencja Badań Medycznych przeznaczy po 5 mln zł, ale z możliwością zwiększenia tej kwoty. Do pomocy zaangażowane zostaną także zagraniczne ośrodki naukowe.\n\nPięciokrotnie większą sumę od Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymało Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Krakowski ośrodek badań wirusologicznych stworzony został w roku 2007. Dysponuje nowoczesnym laboratorium klasy trzeciej plus.\n\n– Prowadzimy w nim prace mające na celu zrozumienie, w jaki sposób dochodzi do zakażenia, co determinuje patogenność koronawirusa już na wczesnych etapach zakażenia oraz jak się on replikuje i dostaje do narządów – tłumaczy prof. Krzysztof Pyrć, szef Pracowni Wirusologii.\n\nKrakowscy naukowcy chcą zidentyfikować cząsteczki wywołujące nieprawidłową odpowiedź organizmu w momencie zakażenia. Jak podkreślają, wśród śmiertelnych przypadków zakażenia koronawirusem obserwowano spadek poziomu limfocytów: komórki odpornościowe napływały w wielkich ilościach do płuc i wyłączały funkcje tego organu. W takiej sytuacji nie pomaga ani krążenie pozaustrojowe, ani dotychczas stosowane leki czy terapie podtrzymujące. Jedynym wyjściem jest stworzenie leków na bazie nowych substancji czynnych. Narzędzia do ich testowania są już w rękach badaczy z UJ.\n\nW poszukiwaniu skutecznego leku na COVID-19 bierze udział także dr hab. Marcin Nowotny, kierownik Laboratorium Struktury Białek w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej. Jego zespół jest jednym z 18 beneficjentów grantu Exscalate4CoV o wartości 3 mln euro, którego celem jest wykorzystanie najpotężniejszych w Europie zasobów obliczeniowych do projektowania leków in-silico. Za pomocą najmocniejszej inteligentnej platformy superkomputerowej na świecie Exscalate, wykorzystującej „bibliotekę chemiczną” złożoną z 500 mld cząsteczek i przetwarzającej ponad 3 mln na sekundę, naukowcy wytypują substancje potencjalnie skuteczne w leczeniu. Chodzi o takie, które mogą wiązać się z białkami wirusa i je hamować. Prof. Nowotny odpowiada za określenie trójwymiarowych struktur atomowych białek wirusa metodami krystalografii rentgenowskiej oraz mikroskopii elektronowej. Pozwoli to zoptymalizować budowę chemiczną zidentyfikowanych substancji i poprawić własności cząsteczek.\n\n– Cząsteczka leku musi dokładnie pasować swoim kształtem do cząsteczki białka wirusowego, dzięki czemu może je skutecznie hamować, trochę jak klin wbity w skomplikowany mechanizm. Jednocześnie nie może przyczepiać się do białek ludzkich. Ich hamowanie może bowiem zaburzać funkcjonowanie komórek i mieć efekt toksyczny – tłumaczy prof. Nowotny.\n\nDodaje, że dzięki wirtualnej identyfikacji znanych leków, dla których potwierdzono bezpieczeństwo stosowania u ludzi, dana cząsteczka może być szybko wprowadzona do terapii. Zespół z Warszawy otrzyma na swoje badania ponad 70 tys. euro.\n\nPrace nad nowego typu szczepionką RNA skierowaną przeciw wirusowi COVID-19 rozpoczęli także prof. Jacek Jemielity z Uniwersytetu Warszawskiego oraz prof. Jakub Gołąb z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Badania będą prowadzone na bazie unikalnej technologii wytwarzania trwałych cząsteczek mRNA opracowanej przez zespół prof. Jemielitego.\n\nZ kolei w Centrum Zaawansowanych Technologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza podjęto próbę wytworzenia niezbędnych komponentów testu immunologicznego do diagnostyki SARS-CoV-2. Obecnie stosowane bazują na metodzie PCR i nie dają odpowiedzi na pytanie, czy pacjent ma odporność na koronawirusa, np. po wcześniejszym kontakcie z patogenem. Jest to istotne nie tylko dla osób, które przeszły chorobę bezobjawowo, ale także tych, które zostały źle zdiagnozowane.\n\n– Podstawą testu wykrywającego odpowiedź immunologiczną są dwa białka wirusowe, które wiążą się specyficznie do odpowiednich przeciwciał, obecnych w krwi pacjenta. Taki czuły i specyficzny test pozwala na przebadanie ogromnej ilości próbek w stosunkowo krótkim czasie – mówi dr hab. inż. Jakub Rybka, prof. UAM, któremu pomagają naukowcy z Instytutu Biologii Molekularnej i Biotechnologii Wydziału Biologii UAM.\n\nW warunkach pandemii, gdy przybywa zachorowań przebiegających z ostrą niewydolnością oddechową, w placówkach medycznych może pojawić się problem niedoboru potrzebnej aparatury. W tej sytuacji przyda się urządzenie skonstruowane w Instytucie Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. M. Nałęcza PAN. Może ono być wykorzystane do niezależnej wentylacji dwóch pacjentów za pomocą jednego respiratora.\n\n– Aparat Vetil pozwala na niezależną regulację podstawowych parametrów procesu wentylacji mechanicznej dla obu pacjentów – tłumaczy autor rozwiązania, prof. Marek Darowski.\n\nNa wyprodukowanie przez Sieć Badawczą Łukasiewicz – Instytut Techniki i Aparatury Medycznej stu takich urządzeń resort nauki przeznaczył 5 mln zł.\n<div class=\"signature\">\n\nMK\n\n</div>', 'Pogromcy wirusa ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'pogromcy-wirusa%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:45:16', '2020-04-20 08:45:16', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/pogromcy-wirusa%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2365, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '<img class=\"alignnone wp-image-2302\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/grant-na-protokoly-fa-04-2020-683x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"675\" />\n\nProf. Stefan Dziembowski z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego jest jednym ze 185 naukowców z całego świata, którym Europejska Rada ds. Badań Naukowych przyznała Advanced Grant. Wart 2,4 mln euro projekt PROCONTRA dotyczy protokołów kryptograficznych.\n\nPojęcie to pojawiło się pod koniec ubiegłego wieku, a ostatnio zyskało na popularności, głównie dzięki rozwojowi tzw. technologii blockchain, która dostarcza narzędzi do zapisywania i wykonywania tych kontraktów. Protokoły kryptograficzne to nic innego, jak algorytmy wchodzące w interakcje z inteligentnymi kontraktami (z ang. smart contracts), czyli z „informatycznymi odpowiednikami” umów prawnych. Przykładem może być gra w szachy, w której inteligentny kontrakt odpowiada za uczciwość rozgrywki, a więc np. za to, żeby nie można było wykonać niedozwolonych ruchów figurami. Protokół zawiera instrukcje dla każdej ze stron dotyczące tego, jak ma się zachowywać w celu wykonania ruchu w grze. W praktyce protokoły mogą być bardziej skomplikowane i uwzględniać m.in. większą liczbę uczestników. Wśród potencjalnych zastosowań są choćby transakcje dokonywane w tzw. internecie rzeczy, gdzie pojawia się konieczność zawierania umów między urządzeniami – bez ingerencji człowieka.\n\n– Celem grantu jest stworzenie teorii protokołów opartych na inteligentnych kontraktach. Będziemy też tworzyć nowe protokoły tego typu oraz analizować już istniejące. Przykładowo zajmiemy się tzw. protokołami off-chain, które służą przeniesieniu znacznej części operacji poza główny blockchain, przy zachowaniu tych samych gwarancji bezpieczeństwa – zapowiada prof. Dziembowski, pod którego kierownictwem działa na UW zespół badaczy zajmujących się kryptograficznymi aspektami cyfrowej waluty bitcoin.\n\nRealizacja projektu PROCONTRA przyczyni się do powstania na stołecznej uczelni pierwszego w Polsce akademickiego centrum rozwoju blockchaina oraz technologii inteligentnych kontraktów.\n\nProf. Stefan Dziembowski jest synem astronoma Wojciecha Dziembowskiego i starszym bratem Andrzeja Dziembowskiego, biologa molekularnego i genetyka z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN. To już drugi jego projekt naukowy, który realizuje dzięki wsparciu ERC. Poprzednio, w 2007 roku, jeszcze jako post-doc na Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie, otrzymał Starting Grant, który realizował już na Uniwersytecie Warszawskim. Był to pierwszy grant ERC na stołecznej uczelni. Od tamtej pory dorobek naukowców UW powiększył się o kolejnych 15, a uniwersytet stał się polskim liderem pod tym względem. Najwięcej było Starting Grants (8) skierowanych do młodych naukowców, od 2 do 7 lat po doktoracie.\n\nPrzed prof. Dziembowskim granty ERC dla zaawansowanych badaczy (Advanced Grant) zdobyło tylko czterech profesorów, pracujących w polskich instytucjach naukowych: Tomasz Dietl z Instytutu Fizyki PAN (2008), Andrzej Udalski z Obserwatorium Astronomicznego UW (2009), Ryszard Horodecki z Uniwersytetu Gdańskiego (2012) oraz Grzegorz Pietrzyński z Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika PAN w Warszawie (2016).\n\nW sumie od początku istnienia ERC (2007) przyznano polskim naukowcom 37 grantów wszystkich kategorii (Starting, Consolidator, Advanced, Proof of Concept).\n<div class=\"signature\">\n\nMK, BPUW\n\n</div>', 'Grant na protokoły ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'grant-na-protokoly%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:45:42', '2020-04-20 08:45:42', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/grant-na-protokoly%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2366, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', 'W obliczu epidemii koronawirusa na większości uczelni zawieszono bieg czynności wyborczych. Oznacza to, że wyłanianie rektorów odłożono na późniejsze niż pierwotnie planowano terminy. W części szkół wyższych marcowych dat udało się jednak dotrzymać.\n\n<img class=\"clearImage wp-image-2317 alignleft\" style=\"margin-right: 20px; float: left;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-szczepanski-fa-04-2020-220x300.jpg\" alt=\"\" width=\"164\" height=\"224\" />Śląskim Uniwersytetem Medycznym przez najbliższe cztery lata pokieruje prof. <b>Tomasz Szczepański</b>, lekarz pediatra, onkolog i hematolog. Głosowało na niego 308 elektorów (kontrkandydat – prof. Andrzej Więcek – otrzymał 176 głosów). Zastąpi prof. Przemysława Jałowieckiego, który kończy właśnie swoją drugą kadencję. Rektor-elekt pełni obecnie funkcję prorektora ds. nauki. Kieruje Katedrą i Kliniką Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej SUM. Jest członkiem: Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów, Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Kolegium Medycyny Laboratoryjnej, European Haematology Association, American Society of Hematology, International Society of Paediatric Oncology. W 2019 roku został powołany do Zespołu ds. Narodowej Strategii Onkologicznej. Pracuje naukowo w obszarach immunologii, biologii molekularnej i diagnostyki ostrych białaczek, ze szczególnym uwzględnieniem, m.in. immunodiagnostyki białaczek i chłoniaków u dzieci, minimalnej choroby resztkowej w białaczkach u dzieci, diagnostyki molekularnej w hematologii onkologicznej, ostrej białaczki limfoblastycznej u niemowląt, regeneracji szpiku kostnego po chemioterapii, oporności wielolekowej w białaczkach u dzieci.\n\n<img class=\"clearImage wp-image-2315 alignright\" style=\"margin-left: 20px; float: right;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-juras-fa-04-2020-211x300.jpg\" alt=\"\" width=\"122\" height=\"173\" />Następcą prof. Adama Zająca w Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach będzie prof. <b>Grzegorz Juras,</b> obecny prorektor ds. rozwoju. Został wybrany jednogłośnie – opowiedziało się za nim 28 członków Kolegium Elektorskiego. Jest dziewiątym rektorem w historii katowickiej Akademii. Kieruje Katedrą Motoryczności Człowieka, w której w 1992 roku zaczynał pracę. Wykładał także w Instytucie Wychowania Fizycznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Raciborzu oraz na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zaburzeń ruchowych, kontroli postawy, prawa Fittsa i synergii motorycznych. Od 2011 roku zasiada w Komitecie Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej Polskiej Akademii Nauk. W 2017 roku został przewodniczącym Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych, które zrzesza dziewięć największych publicznych szkół wyższych na Śląsku.\n\n<img class=\"clearImage wp-image-2318 alignleft\" style=\"margin-right: 20px; float: left;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-wtorkowska-fot-facebook-am-fa-04-2020-217x300.jpg\" alt=\"\" width=\"147\" height=\"204\" />W Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy następcą prof. Jerzego Kaszuby, akordeonisty, została dyrygentka prof. <b>Elżbieta Wtorkowska</b>. W wyborach przeprowadzonych w trybie online opowiedziało się za nią 24 spośród 40 uprawnionych do głosowania elektorów (kontrkandydat, dr hab. Mariusz Klimsiak, zdobył 16 głosów). W latach 2012–2016 pełniła funkcję dziekana Wydziału Dyrygentury, Jazzu i Edukacji Muzycznej w bydgoskiej Akademii. Obecnie kieruje Katedrą Muzyki Kościelnej. Pracuje również w Instytucie Społeczno-Artystycznym Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. J. Grodka w Sanoku. Jest wykładowcą oraz kierownikiem naukowym na Podyplomowych Studiach Chórmistrzostwa i Emisji Głosu w AM oraz konsultantem wokalnym Chóru „Opera Nova” w Bydgoszczy. Od 2002 roku prowadzi w Koszalinie Chór Dyrygentów Polonijnych „Ojczyzna”. W 1981 roku założyła Chór Dziewczęcy „Canzona”, a w 2001 roku Żeński Chór „Canzona-Absolwent”. Jest inicjatorem i dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Chóralnego im. ks. Edmunda Szymańskiego, który odbywa się od 2007 roku w Murowanej Goślinie.\n\n<img class=\"clearImage wp-image-2313 alignright\" style=\"margin-left: 20px; float: right;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wilde.jpg\" alt=\"\" width=\"90\" height=\"125\" />W Politechnice Gdańskiej wprawdzie bez zmian, ale dla prof. <b>Krzysztofa Wildego</b> będzie to formalnie pierwsza kadencja (w wyborach online uzyskał 108 głosów na 135 możliwych). Został 41 rektorem pomorskiej uczelni w połowie ub.r. w wyniku wyborów uzupełniających przeprowadzonych po nagłej śmierci prof. Jacka Namieśnika (niepełna kadencja nie jest wliczana do ich ustawowo dopuszczalnej liczby). Podobna sytuacja ma miejsce w Politechnice Opolskiej, którą od śmierci prof. Marka Tukiendorfa w 2019 roku kieruje dr hab. inż. <b>Marcin Lorenc</b> (na fot.). Na pełną czteroletnią kadencję został teraz wybrany w trybie zdalnym głosami 89 elektorów (na 97).\n\n<img class=\"clearImage wp-image-2316 alignleft\" style=\"margin-right: 20px; float: left;\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/wybrali-rektorow-lorenc-fa-04-2020-216x300.jpg\" alt=\"\" width=\"132\" height=\"184\" />W pozostałych przypadkach doszło do reelekcji. Tylko w Akademii Pomorskiej w Słupsku obecny rektor – dr hab. inż. Zbigniew Osadowski, prof. AP (na fot.) – miał kontrkandydata: wygrał stosunkiem głosów 73:52 z prof. Romanem Drozdem, byłym rektorem uczelni.\n\nRównież na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu było początkowo dwóch kandydatów, ale dzień przed głosowaniem wycofał się dr hab. Maciej Kurak, prof. UAP. W grze pozostał w związku z tym jedynie urzędujący obecnie rektor, prof. Wojciech Hora. Głos na niego oddali wszyscy (34) elektorzy.\n\nAkademią Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu, najstarszą uczelnią sportową w Polsce, kierować będzie nadal dr hab. Dariusz Wieliński, prof. AWF.\n\nNa Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku kolejne cztery lata w fotelu rektora spędzi prof. Adam Krętowski, podobnie jak na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie – prof. Bogusław Machaliński.\n\nNa czele Mazowieckiej Uczelni Publicznej pozostanie prof. Maciej Słodki, w Państwowej Wyższej Szkole Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży o reelekcję z powodzeniem ubiegał się dr hab. Dariusz Surowik, prof. PWSIiP, zaś na rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Wałczu wybrano ponownie dr. Dariusza Skalskiego.\n<div class=\"signature\">\n\nMariusz Karwowski\n\n</div>', 'Wybrali rektorów pomimo zarazy ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'wybrali-rektorow-pomimo-zarazy%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 09:57:17', '2020-04-20 07:57:17', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/wybrali-rektorow-pomimo-zarazy%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2367, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '[caption id=\"attachment_2351\" align=\"alignnone\" width=\"450\"]<img class=\"wp-image-2351\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/specjalisci-od-materialow-fa-004-2020-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"600\" /> Fot . TopGaN Lasers[/caption]\n\nDziesięć zespołów badawczych z Polski znalazło się wśród laureatów konkursu organizowanego przez sieć M-ERA.NET, finansującą badania z obszaru nauk o materiałach oraz inżynierii materiałowej. Do sieci należą 43 organizacje z 32 krajów, w tym polskie Narodowe Centrum Nauki i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.\n\nW konkursie złożono 233 wnioski. Finansowanie w wysokości 26,9 mln euro otrzymało 37 projektów. Sześć z nich będzie pilotowanych przez Polaków. Dwoje liderów wywodzi się z Politechniki Łódzkiej. Prof. Tomasz Czyszanowski z Instytutu Fizyki PŁ pokieruje projektem <b>TRAVEL</b>, w którym wezmą udział naukowcy z LAAS-CNRS Toulouse oraz Politechniki Warszawskiej. Ich zadaniem będzie wytworzenie półprzewodnikowych laserów z pionową wnęką rezonansową (VCSEL), które są najmniejszymi źródłami światła laserowego. W ostatnim czasie przyczyniły się one do szybkiego wzrostu przepustowości lokalnych sieci telekomunikacyjnych oraz masowego zastosowania czujników rozpoznających przedmioty, twarze oraz gesty, stając się niezbędnym elementem pojazdów autonomicznych, robotów, dronów czy telefonów komórkowych. Inżynierowie podejmą próbę zwiększenia efektywności energetycznej laserów VCSEL, m.in. poprzez zastosowanie nowej struktury przezroczystych elektrod o bardzo wysokiej przewodności.\n\nDr inż. Anna Karczemska z Instytutu Maszyn Przepływowych PŁ poprowadzi projekt <b>AnBaCo</b>, w wyniku którego powstaną powłoki antybakteryjne o właściwościach drobnoustrojobójczych. Zastosowana zostanie technologia osadzania powłok zol-żel. Znajdą one zastosowanie w życiu codziennym, np. w transporcie publicznym, supermarketach, toaletach oraz w medycynie. Partnerem jest Uniwersytet Techniczny w Libercu.\n\nKoordynacją dwóch kolejnych przedsięwzięć zajmą się inżynierowie z Sieci Łukasiewicz. Dr hab. Michał Borysiewicz z Instytutu Technologii Elektronowej wraz z Instytutem Wysokich Ciśnień PAN, węgierskim Instytutem Fizyki Technicznej i Nauk o Materiałach oraz Izraelskim Instytutem Technicznym Technion (<b>OxyGaN</b>) spróbuje zwiększyć wydajność niebieskich i niebiesko-fioletowych diod laserowych opartych na azotku galu. Nowa technologia ma umożliwić produkcję tańszych, ale bardziej wydajnych energetycznie diod dla przemysłu samochodowego, wyświetlaczy, spawalnictwa (na fot.).\n\nProf. Anna Kozłowska, kierownik Zakładu Optoelektroniki w Instytucie Technologii Materiałów Elektronicznych, opracuje nowy materiał funkcjonalny oparty na warstwowej ceramice oraz wykorzystujący zjawisko powierzchniowego rezonansu plazmonowego. Będzie to innowacyjny komponent do oświetlenia i sensoryki w ochronie środowiska, diagnostyce medycznej czy wykrywaniu skażeń wody. Partnerzy w <b>NewILUMIS</b> to: Politechnika Warszawska, Instytut Badań Ceramicznych w Limoges, Instytut Fraunhofera IKTS.\n\nProf. Tomasz Ciach z Politechniki Warszawskiej wraz z partnerami ze Szpitala Uniwersyteckiego w Kapsztadzie (<b>IsoWire</b>) pracuje nad nowym typem urologicznego drutu prowadzącego z bioaktywnym hydrożelowym pokryciem, zdolnym do szybkiego miejscowego uwalniania substancji aktywnej (izoprenaliny), która powoduje rozluźnienie mięśni gładkich w ścianie moczowodu pacjenta. Stosowanie go w praktyce klinicznej ograniczy konieczność implantacji stentów urologicznych przed wykonaniem chirurgicznego usuwania kamieni nerkowych oraz zredukuje częstotliwość występowania urazów tkanek moczowodu powstających w trakcie tego zabiegu.\n\nDr hab. inż. Magdalena Maria Mieloszyk z Instytutu Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk jest liderem projektu <b>AMCSS</b>, który dotyczy kompozytowych struktur inteligentnych z wbudowanymi czujnikami światłowodowymi typu FBG wytwarzanych metodami drukowania przestrzennego. Badania zrealizuje z naukowcami z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN oraz Uniwersytetu Technicznego w Kownie.\n\nPonadto cztery inne nasze zespoły uczestniczyć będą w projektach koordynowanych przez zagraniczne podmioty, a dotyczących: technologii produkcji wyrobów budowlanych wykonanych z ekologicznych, wysoko wydajnych kompozytów włóknistych z enkapsulowanego materiału przemiany fazowej do zastosowań w budownictwie zeroemisyjnym (Politechnika Warszawska), syntezy i charakterystyki nowych materiałów hybrydowych 2D do zastosowań jako superkondensatory (Uniwersytet Warszawski), funkcjonalnych światłowodów mikrostrukturalnych w zakresie średniej podczerwieni do zastosowań w laserowych czujnikach gazów na potrzeby ochrony środowiska (Politechnika Wrocławska) oraz bioaktywnych implantów palców dla pacjentów po amputacji (Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN).\n<div class=\"signature\">\n\ntraman\n\n</div>', 'Specjaliści od materiałów ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'specjalisci-od-materialow%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:47:31', '2020-04-20 08:47:31', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/specjalisci-od-materialow%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2368, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '<img class=\"size-full wp-image-2329\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/mobilnosc-wyzwanie-w-czasie-zamnkietych-granic-fa-04-2020-781x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"781\" height=\"1024\" />\n\n<strong>Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej powstała w 2017 r. Zdążyła osiągnąć pełną zdolność instytucjonalną oraz stworzyć bogatą ofertę programów, gdy w trzecim roku jej funkcjonowania zdarzyła się epidemia, która utrudnia, czy wręcz blokuje, mobilność akademicką, zwłaszcza międzynarodową i zasadniczo wpływa na możliwości działania NAWA. O wypowiedź na temat działań agencji w obliczu tych wyzwań poprosiliśmy Agnieszkę Stefaniak-Hrycko, p.o. dyrektora NAWA, członka ministerialnego Zespołu ds. koordynacji działań w systemie szkolnictwa wyższego i nauki w związku z zagrożeniem wystąpienia COVID-19.</strong>\n\nPo ogłoszeniu 11 marca 2020 r. przez Światową Organizację Zdrowia pandemii nowego koronawirusa znaleźliśmy się w sytuacji, która zmieniła dotychczasowe funkcjonowanie niemal wszystkich obszarów życia społecznego, ekonomicznego, a także instytucji szkolnictwa wyższego i społeczności akademickich nie tylko w Europie, ale na całym świecie. Odwołane zostały międzynarodowe konferencje naukowe oraz targi edukacyjne, takie jak APAIE, NAFSA. Wstrzymana jest mobilność naukowa, która ma tak duży wpływ na rozwijanie potencjału badawczo-rozwojowego, podnoszenie jakości szkolnictwa wyższego, nawiązywanie naukowych sieci współpracy, które przekładają się w długoletniej perspektywie na rozwój społeczno-gospodarczy. W najbliższych miesiącach wszystkie działania muszą być podporządkowane bezpieczeństwu ludzi, które jest niekwestionowanym priorytetem. Na tym teraz skupia się też świat nauki. Jesteśmy dumni, że polscy naukowcy, w tym stypendyści i eksperci NAWA, w zaciszu swoich laboratoriów w międzynarodowych zespołach pracują nad sposobem pokonania wirusa, który gwałtowanie zmienił naszą rzeczywistość. To oni, obok służby medycznej i sanitarno-epidemiologicznej, są prawdziwymi bohaterami tych niespokojnych czasów.\n\nEuropean Association for International Education (EAIE) w swoim raporcie z marca br. Coping with COVID-19: International higher education in Europe wskazuje, że skutki społeczne, polityczne, ekonomiczne, a także edukacyjne tej sytuacji są powszechne i bezprecedensowe w naszych czasach. Raport stwierdza, że sytuacja ta ma znaczący wpływ na mobilność studencką i akademicką. Wszyscy szukamy więc teraz jak najlepszych rozwiązań, aby zapewnić ciągłość realizowanych działań, tak abyśmy mogli zminimalizować wpływ epidemii COVID-19 na nasze funkcjonowanie i nadal wypełniać swoje statutowe cele.\n\nW czasie, kiedy granice państw pozostają zamknięte, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, której misją jest wspieranie wymiany akademickiej i współpracy międzynarodowej w celu wzmocnienia potencjału polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, ma przed sobą szczególne wyzwania. Podejmując działania, w tej dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości, jesteśmy w stałym kontakcie z Radą NAWA oraz Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także śledzimy i wdrażamy zalecenia Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Wsłuchujemy się też w głos środowiska akademickiego. Nieustannie mamy na uwadze bezpieczeństwo naszych stypendystów, zapewnienie możliwości elastycznej realizacji projektów w ramach naszych programów, a także jak najlepsze wypełnianie w tych szczególnych warunkach zadania NAWA, jakim jest prowadzenie długofalowej polityki na rzecz wsparcia mobilności akademickiej oraz umiędzynarodowienia oferty polskich uczelni. Co robimy?\n<h3>Odpowiadamy na potrzeby stypendystów NAWA</h3>\nPrzede wszystkim opiekunowie programów NAWA pozostają w stałym kontakcie z naszymi stypendystami, a nasze działania dostosowujemy do nowych warunków realizacji programów i potrzeb, jakie sygnalizują beneficjenci.\n\nKontynuujemy finansowanie i wypłatę stypendiów we wszystkich trwających programach: studenckich, dla naukowców, instytucjonalnych i w programach dotyczących języka polskiego. Mając na uwadze to, że część naszych stypendystów w programach studenckich, w tym programach skierowanych do Polonii, w ostatnich tygodniach wyjechała do swych rodzinnych krajów, podjęliśmy decyzję o zmianie zapisów regulaminowych zawieszających stypendia w przypadku wyjazdów. Będą one nadal wypłacane tym studentom, którzy kontynuują uczelniane zajęcia online, niezależnie od miejsca pobytu.\n\nDla tych natomiast, którzy zostali w akademikach i muszą mierzyć się z funkcjonowaniem z dala od domu przy dodatkowych ograniczeniach przemieszczania się, uruchomiliśmy cykl webinariów „Student alone at home – emotions under control”, prowadzonych przez psychologów, coachów, naukowców, dla których izolacja jest warunkiem codziennej pracy badawczej (np. polarnicy). Studentom zagranicznym – stypendystom NAWA, którzy zostali w Polsce, a w wyniku obecnej sytuacji epidemicznej znacząco pogorszyły się warunki ich życia – dajemy możliwość skorzystania z jednorazowej zapomogi. Spodziewamy się dużego zainteresowania tym mechanizmem wsparcia. Jesteśmy wdzięczni uczelniom, które na różne sposoby wspierają tę grupę studentów, począwszy od dostarczania posiłków tym, którzy przebywają na kwarantannie, po redukcję opłat za akademiki.\n\nNatomiast polskim naukowcom, którzy realizowali bądź realizują nadal projekty w ramach naszych programów za granicą (programy: im. W. Iwanowskiej, im. M. Bekkera, im. prof. F. Walczaka) oraz naukowcom zagranicznym, którzy są w Polsce (program im. S. Ulama), zapewniamy możliwość zawieszenia realizowanego projektu na okres 6 miesięcy (w uzasadnionych przypadkach nawet na dłużej) lub skrócenia realizacji projektu naukowego i szybszego powrotu do kraju. Warto podkreślić, że pierwsze takie prośby polskich naukowców przebywających za granicą pozytywnie rozpatrywaliśmy jeszcze przed ogłoszeniem pandemii przez WHO.\n\nRównież w programach dla instytucji dajemy naszym beneficjentom możliwość zmian w projektach, jeśli sytuacja tego wymaga, przenoszenia działań w wirtualną przestrzeń i np. przeprowadzania szkoleń lub spotkań projektowych online albo przełożenia ich na późniejsze terminy. W programie Akademickie Partnerstwa Międzynarodowe, ukierunkowanym na strategiczną współpracę z jednostkami naukowymi z zagranicy, czy programach Welcome to Poland, International Alumni i Promocja Zagraniczna, wydłużyliśmy już terminy realizacji projektów. W tym samym kierunku zmierzamy w przypadku bardzo popularnego, nastawionego na krótkie mobilności programu PROM.\n<h3>Przedłużamy terminy naborów i rekomendujemy odłożenie przyjazdów i wyjazdów</h3>\nJuż od dłuższego czasu rekomendujemy odłożenie naukowych wyjazdów, przyjazdów i tak zmieniamy regulaminy, aby można było je rozpocząć do końca bieżącego roku kalendarzowego, o ile ośrodek goszczący wyrazi na to zgodę.\n\nWiemy, że ograniczenia związane z zagrożeniem epidemią utrudniają naukowcom przygotowanie niezbędnych dokumentów do złożenia wniosków w trwających naborach do programów NAWA. Z tego względu zadecydowaliśmy więc o przedłużeniu terminów składania wniosków w programach stypendialnych dla naukowców: Polskie Powroty (do 23 kwietnia 2020 r.), Programie im. Ulama (do 23 kwietnia 2020 r.) oraz Programie im. prof. Franciszka Walczaka (do 30 kwietnia 2020 r.). Wszystkie naukowe wyjazdy i przyjazdy w ramach nowych edycji tych programów dla naukowców można planować tak, aby odbyły się lub rozpoczęły w 2021 roku.\n\nPrzedłużamy termin naboru w programie stypendialnym dla studentów Poland My First Choice do końca kwietnia, ponieważ epidemia – która dotknęła też kraje pochodzenia naszych beneficjentów – z pewnością utrudnia młodzieży podejmowanie decyzji o aplikowaniu na polskie uczelnie, a także załatwianie formalności. Z kolei w programie Katamaran, dotyczącym realizacji wspólnych studiów II stopnia, zakończenie naboru przełożyliśmy o miesiąc, do 29 maja. Mając na względzie ograniczenia w pracy administracji uczelni i instytutów naukowych oraz badawczych, zrezygnowaliśmy z ogłaszania w kwietniu trzeciej edycji programu PROM oraz przesunęliśmy o miesiąc rozpoczęcie naboru do nowej formuły programu STER, który będzie atrakcyjnym, systemowym wsparciem umiędzynarodowienia szkół doktorskich. O szczegółach poinformujemy Państwa już wkrótce.\n\nNajtrudniejszą decyzję podjęliśmy jednak, odwołując, po konsultacji z Radą NAWA, realizację Letnich kursów języka i kultury polskiej w bieżącym roku. Co roku na 3-4 tygodniowe kursy przyjeżdżało do Polski ponad 700 studentów z całego świata. W zamian planujemy spotkania z Polską w postaci profesjonalnie przygotowanych kursów on-line.\n<h3>Rzetelnie informujemy i pozostajemy w kontakcie</h3>\nZdajemy sobie sprawę, jak ważne jest docieranie do zainteresowanych z rzetelną informacją. Mimo że od 16 marca br. w trosce o bezpieczeństwo naszych beneficjentów ograniczyliśmy bezpośrednie kontakty i agencja w zdecydowanej mierze pracuje zdalnie, to zapewniamy stały kontakt z NAWA. Od poniedziałku do piątku w godz. 8:30 – 16:30 dostępna jest infolinia czynna pod numerem +48 22 390 35 00. Pracownicy NAWA pozostają też dostępni pod swoimi numerami telefonów i adresami e-mail.\n\nProwadzimy działania informacyjne skierowane do naszych stypendystów. Na stronie internetowej agencji została uruchomiona zakładka „Ważne informacje. COVID-19”, w której zamieszczane są najważniejsze informacje dla beneficjentów poszczególnych programów oraz komunikaty Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rządowe i służb sanitarnych, związane z wprowadzonym stanem epidemicznym. Na stronie www.go-poland.pl prowadzimy anglojęzyczny, aktualizowany na bieżąco serwis informacyjny umożliwiający studentom zagranicznym śledzenie komunikatów związanych z epidemią w Polsce. Zachęcam do śledzenia tych stron internetowych.\n\nNa bieżąco rozpatrywane są również wnioski o wydanie informacji o zagranicznym dyplomie. Warto przypomnieć, że w 2019 r. NAWA uruchomiła system KWALIFIKATOR: bazę danych, która umożliwia sprawdzenie on-line ogólnych informacji, w jaki sposób dany zagraniczny dyplom lub stopień naukowy jest uznawany w Polsce oraz wskazuje podstawy prawne, z których wynikają poszczególne uprawnienia posiadacza dyplomu. System daje możliwość wygenerowania ogólnej informacji o dyplomie (tzw. recognition statement). Rzetelność informacji gwarantowana jest podpisem elektronicznym NAWA. Narzędzie dostępne jest w języku polskim i angielskim. Obecnie w KWALIFIKATORZE znajduje się blisko 300 kwalifikacji z 28 państw i na bieżąco dodawane są kolejne.\n<h3>Rozważnie planujemy przyszłość mobilności akademickiej</h3>\nWyniesiemy z tej trudnej sytuacji doświadczenia, które pomogą nam zmierzyć się z podobnymi kryzysami. Pandemia spowodowała, że kontakty, również akademickie, w znacznym stopniu przeniosły się do świata wirtualnego. Wszyscy uświadomiliśmy sobie, jak ważne są kompetencje cyfrowe i nowe technologie, które umożliwiają kontynuację zajęć na uczelni czy prowadzonych projektów.\n\nJednak możliwość bezpośredniej pracy z wybitnymi naukowcami, wizyty w laboratoriach w najlepszych ośrodkach badawczych czy umiędzynarodowianie kształcenia są potrzebne dla rozwoju nauki i budowania międzynarodowej współpracy. Dlatego mimo trudności i dostosowując się do dynamiki sytuacji wypełniamy nasze zadania. W kwietniu zamierzamy ogłosić nabór do programu im. M. Bekkera. To program umożliwiający wyjazdy naukowe polskim naukowcom. Wyjazdy będą możliwe od marca 2021 roku. Wierzymy, że w tym terminie nasze dzisiejsze zmagania pozostaną już tylko wspomnieniem.\n\nMam nadzieję, że wówczas, po tych trudnych miesiącach 2020 roku, których teraz doświadczamy, międzynarodowa mobilność akademicka rozwinie się z nową energią i przyniesie wiele wyników badań i odkryć użytecznych dla społeczeństwa. Wspomnę jeszcze, że wyjazdy naukowe, które mają odbywać się w ramach Programu im. F. Walczaka – także w 2021 roku – obejmują naukowe staże i szkolenia lekarzy i naukowców zajmujących się chorobami zakaźnymi, czyli tematem, który stał się bardzo aktualnym wyzwaniem dla nauki.\n\nJesteśmy w kontakcie z europejskimi agencjami zajmującymi się mobilnością akademicką zrzeszonymi w Academic Cooperation Association i planując przyszłe działania, na bieżąco wymieniamy się informacjami i stosowanymi rozwiązaniami, w tym dotyczącymi egzaminów maturalnych czy rekrutacji zagranicznych studentów na rok akademicki 2020/2021. Niemniej jednak ostateczne decyzje dotyczące wyjazdów i przyjazdów w ramach programów NAWA będą podejmowane na podstawie danych o rozwoju sytuacji i wytycznych kompetentnych organów, z zachowaniem dbałości o bezpieczeństwo zarówno stypendystów, jak i obywateli naszego kraju.', 'Mobilność  – wyzwanie w czasie zamkniętych granic ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'mobilnosc-%e2%80%a8-wyzwanie-w-czasie-zamknietych-granic%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 09:59:38', '2020-04-20 07:59:38', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/mobilnosc-%e2%80%a8-wyzwanie-w-czasie-zamknietych-granic%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2369, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '<img class=\"size-full wp-image-2326\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/ksztalcenie-online-w-warunkach-epidemii-fa-04-2020-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" />\n\nGdy 11 marca podczas konferencji prasowej minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin ogłaszał, że w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa zawiesza zajęcia w szkołach wyższych, władze wielu z nich zadawały sobie pytanie: czy to oznacza de facto zamknięcie uczelni?\n\nObserwując przebieg epidemii w Chinach, w tym przejście uczelni chińskich na kształcenie online, już na początku marca w Grupie TEB Akademia, w tym w Wyższych Szkołach Bankowych, rozpoczęliśmy prace przygotowawcze do wprowadzenia kształcenia zdalnego. Gdy 13 marca ministerstwo zarekomendowało uczelniom właśnie taki proces kształcenia, przed nami stanęło ogromne wyzwanie, związane przede wszystkim z presją czasu i niepewnością: przygotowanie studiów online w trybie zarządzania kryzysowego. Wyzwanie obejmowało trzy elementy: stronę techniczną, przeszkolenie setek wykładowców z pracy przy pomocy nowych narzędzi oraz dotarcie z informacją do studentów, aby w odpowiednim momencie dowiedzieli się jak wziąć udział w zajęciach w nowej formule. Na to nakładała się decyzja o całkowitym przejściu administracji uczelni na home office – w trosce o bezpieczeństwo pracowników i studentów. Podjęto zasadniczą decyzję: wersja online będzie co do zasady odtworzeniem standardowego planu zajęć. Taką rekomendację zresztą przyjęły w tym samym czasie uniwersytety amerykańskie.\n<h3>Nierówny wyścig z czasem i technologią</h3>\nKluczową decyzją dotyczącą modelu kształcenia online było przyjęcie zasady odtworzenia standardowego planu zajęć. Taką rekomendację zresztą przyjęły w tym samym czasie uniwersytety amerykańskie. Pierwsze zajęcia zdalne dla studentów poprowadziła Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku – w weekend 14-15 marca przeprowadzone zostało ponad 1500 godzin zajęć na platformie streamingowej ClickMeeting. W ciągu następnego tygodnia sukcesywnie dołączały kolejne Wyższe Szkoły Bankowe oraz pozostałe uczelnie z grupy. W ostatni weekend marca na studiach niestacjonarnych w całej grupie uczelni zrealizowano ponad 15 tysięcy godzin zajęć online. Obecnie (6 kwietnia) we wszystkich 12 uczelniach z Grupy TEB Akademia prowadzimy kształcenie online, realizując około 95% zaplanowanych zajęć na studiach I i II stopnia. Dotyczy to także ścieżek obcojęzycznych dla studentów zagranicznych – zdecydowana większość na ścieżkach anglojęzycznych pozostała w Polsce, wyjechali natomiast uczestnicy programu Erasmus. Monitorując proces przechodzenia na kształcenie online na uczelniach amerykańskich, zauważyliśmy, że również tam średni czas adaptacji nowych narzędzi wyniósł ok. 7-14 dni.\n\nZdecydowana większość zajęć w Grupie TEB Akademia prowadzona jest w trybie synchronicznym w formie wykładów, ćwiczeń i seminariów w formie streamingu live. Zdecydowaliśmy się pracować równolegle na wielu narzędziach, takich jak ClickMeeting, Zoom, Microsoft Teams czy Google Hangouts. Ta dywersyfikacja niweluje ryzyka związane z wydajnością serwerów u dostawców. Kształcenie synchroniczne umożliwia komunikację dwukierunkową, która jest podstawą efektywności kształcenia. Do nauczania zdalnego wykorzystujemy także platformę Moodle, która jest podstawowym środowiskiem do kształcenia asynchronicznego. Na platformie rozwijanej w naszej grupie uczelni już od kilkunastu lat znajdują się kontenty multimedialne, przy czym ich dostępność jest różna dla poszczególnych kierunków i wydziałów. Również w uczelnianym systemie obsługi studiów Experia zamieszczane są linki do materiałów multimedialnych.\n\nTechnologia jest dobrem, które umożliwia nam prowadzenie zdalnego kształcenia, ale równocześnie okazała się wielkim wyzwaniem. Skala, na jaką musieliśmy w krótkim czasie uruchomić kształcenie zdalne dla kilkudziesięciu tysięcy naszych studentów, sprawiła, że pierwsze dni obfitowały w sytuacje kryzysowe. Nie ma się jednak czemu dziwić: liczba osób i instytucji wykorzystujących platformy komunikacyjne wzrosła nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie o kilkaset, a nawet kilka tysięcy procent. Ocenia się, że w skali globalnej na kształcenie online przeszło niemal 300 milionów studentów wyższych uczelni. W czasie pierwszego weekendu zajęć zaocznych w naszych uczelniach pojawiły się problemy techniczne z wydajnością platformy Moodle, które znacząco utrudniały pracę studentom i wykładowcom. Aby kolejny dzień zjazdu przebiegał bez zakłóceń, zespół informatyków pracował nad rozwiązaniami przez całą noc z soboty na niedzielę, zwiększając moce obliczeniowe serwerów.\n\nAspekt technologiczny to jednak tylko jedna strona medalu. Musieliśmy przygotować do procesu nauczania zdalnego dwie zasadnicze grupy: wykładowców i studentów, a w dodatku trzeba było działać pod ogromną presją czasu. Wszystko po to, by uniknąć zaległości w realizacji programu studiów. Przygotowaniem kadry zajęły się zespoły robocze, które składały się przede wszystkim z funkcjonujących od dawna działów metodyki e-learningu. Przeszkolono setki wykładowców, wyjaśniono nowe zasady pracy i kontaktowania się ze studentami, a tych, którzy nie dysponowali od ręki sprzętem do poprowadzenia zajęć, wyposażono w laptopy. W odpowiedzi na sygnały od studentów również dla nich przygotowane zostały instrukcje i webinaria, aby wyposażyć ich w wiedzę niezbędną do efektywnej nauki.\n\nCo prawda wdrożyliśmy kształcenie zdalne na studiach wyższych, ale to nie koniec pracy. Cały czas monitorujemy rozwój tego procesu, uważnie wsłuchujemy się w opinie studentów – jego najważniejszych odbiorców. Owszem, studiowanie w trybie online ma wiele zalet: nie traci się czasu na dojazdy, można się połączyć i studiować z ulubionej kanapy, zdajemy sobie jednak sprawę, że dla wielu naszych studentów i wykładowców to również wyzwanie, nie tylko w zakresie technologicznym, ale też w obszarze organizacyjnym i rodzinnym. Studiowanie i prowadzenie wykładów często odbywa się z dziećmi na kolanach, w obecności partnerów, którzy w tym samym czasie też pracują zdalnie.\n<h3>Nowa rzeczywistość: znacznie więcej niż kształcenie</h3>\nW marcowych planach naszych uczelni były też obrony prac dyplomowych. Na szczęście je także udało się przeprowadzić w formie zdalnej. Pierwsza odbyła się w WSB w Gdańsku – była dużym wydarzeniem nie tylko dla absolwenta, ale i dla komisji egzaminacyjnej. Dziś w całej Grupie TEB Akademia jest już ponad 280 absolwentów, którzy uzyskali dyplomy w ten sposób. Przed nami kolejne kroki: dokończenie wdrażania kształcenia zdalnego na studiach podyplomowych i weryfikacja możliwości przeprowadzenia obron doktorskich.\n\nNowa rzeczywistość sprawiła, że nie tylko uczymy online, ale także cała obsługa administracyjna uczelni została przeniesiona w tryb pracy zdalnej. Dziekanaty obsługują studentów telefonicznie, mailowo i za pośrednictwem systemu Experia, kontakt z biurami rekrutacji odbywa się poprzez system CRM, biura karier prowadzą szkolenia online, a biblioteki udostępniają swoje zbiory elektroniczne. Cały organizm, jakim jest uczelnia, przestawił się na nowy tryb funkcjonowania. Jednym z najważniejszych celów jest dla nas bycie blisko naszych studentów. Ważną rolę odgrywają tu media społecznościowe. Dydaktycy dzielą się tam swoimi wrażeniami po zajęciach, pokazują też, jak wyglądają ich domowe sale wykładowe. Studenci odpowiadają tym samym. Dziekani mówią do studentów nie tylko za pośrednictwem komunikatów, ale też w formie materiałów wideo, bo choć nie mijamy się w tej chwili na korytarzach uczelni, cały czas chcemy być ze sobą w kontakcie.\n<h3>Ludzie, doświadczenie i siła grupy – do tego egzaminu byliśmy dobrze przygotowani</h3>\nDziś, kiedy kształcenie online już sprawnie działa, a na cały ten wyścig z czasem i technologią możemy spojrzeć nieco spokojniej, nasuwa się kilka refleksji. Po pierwsze, czy udałoby się przejść tak sprawnie, gdyby nie lata doświadczeń w prowadzeniu zajęć w takiej formule? Wiele uczelni z naszej grupy od lat miało w swojej ofercie studia online, a największym doświadczeniem w tym zakresie dysponuje Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu, która od kilkunastu lat kształci w takiej formule na kierunku zarządzanie. Po drugie, czy udałoby się w tak szerokiej skali wdrożyć rozwiązania online, gdyby nie pomysły sprawdzone w jednym mieście, które można było szybko zaimplementować do innych uczelni? Przy pracy pod dużą presją czasu okazało się to nieocenioną wartością. Po trzecie, wydaje się, że w tej sytuacji kryzysowej po raz kolejny okazało się, jak ważni są ludzie. Czy udałoby się nam ten egzamin zaliczyć, bez wielkiego zaangażowania pracowników: wytężonej, wielogodzinnej pracy władz szkół, wykładowców, pracowników administracyjnych, pracowników działów IT? No i wreszcie, studenci. Czy bez ich konstruktywnej krytyki, ale i dużej wyrozumiałości, pozytywnych opinii zagrzewających do działania, oraz zaangażowania i bardzo wysokiej frekwencja na zajęciach udałoby się nam odczuć, że to, co robimy, naprawdę ma sens?\n<h3>Czas na pytania o przyszłość</h3>\nJeszcze ważniejsze są pytania dotyczące przyszłości. Po pierwsze, czy nowe metody kształcenia staną się „nową normalnością”, a może są tylko chwilowym kołem ratunkowym dla sektora szkolnictwa wyższego? Amerykańscy zwolennicy tej drugiej opcji nazywają obecne rozwiązania emergency remote teaching. Zwracają uwagę na brak planowania efektów kształcenia oraz brak wypracowania pełnego ekosystemu kształcenia: typowe zaplanowanie, przygotowanie i wdrożenie efektywnego kursu (przedmiotu) online to około sześć miesięcy pracy.\n\nPo drugie, czy zmienią się podstawy prawne? Amerykański Department of Education już przyjął nowe przepisy. Ekspresowa i wymuszona sytuacją zmiana rozporządzenia MNISW – do końca września wzrost z 50% do 100% zajęć online – wcale nie przesądza, że docelowo uwarunkowania prawne usankcjonują pełny e-learning zamiast dotychczas dopuszczalnego kształcenia blended. Czy to są przepisy tymczasowe? Nikt nie zna na razie odpowiedzi na to pytanie.\n\nPo trzecie, czy nauczyciele akademiccy, którzy zostali pozbawieni możliwości wyboru: uczyć tradycyjnie czy online, opowiedzą się za nowymi technologiami wtedy, gdy nie będą już one „przymusowe”? A nawet jeśli wielu tak zrobi, jak zmieni się pożądany profil kompetencyjny wykładowcy?\n\nPo czwarte, jakie będzie długofalowe nastawienie studentów do kształcenia online? Dzisiaj przyjmują dość życzliwie, a niektórzy nawet entuzjastycznie, możliwość takiego kształcenia. Ilu z nich w warunkach normalności uzna wyższość takiego sposobu nauki nad powrotem do kampusu z wszystkimi jego atrybutami, z życiem studenckim na czele?\n\nI wreszcie, najważniejsze pytanie, które nie dotyczy jednak e-learningu, ale tego, w jakiej kondycji ekonomicznej będzie gospodarka polska i światowa po epidemii: co oznaczają zapowiedzi, że po koronawirusie świat nie będzie już taki sam?\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Maciej Kolasiński, wiceprezes zarządu Centrum Rozwoju Szkół Wyższych TEB Akademia. TEB Akademia jest założycielem największej w Polsce grupy uczelni niepublicznych, w której skład wchodzą Wyższe Szkoły Bankowe, Dolnośląska Szkoła Wyższa i Wyższa Szkoła Filologiczna.</em>\n\n</div>', 'Kształcenie online  w warunkach epidemii:  wymuszona konieczność  czy szansa dla innowatorów? ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'ksztalcenie-online-%e2%80%a8w-warunkach-epidemii-%e2%80%a8wymuszona-koniecznosc-%e2%80%a8czy-szansa-dla-innowatorow%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:00:41', '2020-04-20 08:00:41', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/ksztalcenie-online-%e2%80%a8w-warunkach-epidemii-%e2%80%a8wymuszona-koniecznosc-%e2%80%a8czy-szansa-dla-innowatorow%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2370, 1, '2020-04-20 08:03:21', '2020-04-20 06:03:21', '[caption id=\"attachment_2304\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2304\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/habilitacja-nieobowiazkowa-fa-04-2020-1024x469.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"469\" /> Na fot. od lewej: Piotr Wojtulek, Jarosaw Gowin, Anna Budzanowska[/caption]\n\nObowiązujący system awansów naukowych sprawia, że przeciętny polski profesor jest w wieku emerytalnym.\n\nPostulat zniesienia obowiązku habilitowania pojawił się na krajowej scenie szkolnictwa wyższego na początku lat 90. XX wieku. W tamtych czasach wspierali go głównie adiunkci, którzy z różnych powodów habilitacji nie uzyskali. Zapewne to był jeden z ważnych powodów, które zadecydowały o tym, że jej wówczas nie zlikwidowano. Drugi był taki, że wciąż jeszcze bardzo silna była stara kadra profesorska, która nie wyobrażała sobie innej formy awansu naukowego. Gdzieś w podtekście pojawiał się pewnie brak zaufania do kolegów po fachu. Nie cieszyła się nim też Centralna Komisja, ale zawsze był to dodatkowy element sita naukowego. Nie zaproponowano też wówczas sensownej alternatywy dla habilitacji.\n\nPonownie problem powrócił w czasach, gdy ministrem nauki była prof. Barbara Kudrycka. Kiedy odchodziła z MNiSW, powiedziała mi, że żałuje, że nie zlikwidowała habilitacji. Postulat taki pojawił się też w projektach reformy szkolnictwa wyższego w początkach kierowania resortem nauki przez dr. Jarosława Gowina.\n\nJednak ostatecznie habilitacja pozostała w systemie awansów naukowych nieco tylko osłabiona, bo można zostać profesorem uczelni bez habilitacji. Zapewnia to wyższą płacę, prestiż – pozycję w grupie profesorów, ale wciąż nie daje wszystkich przywilejów, które związane są z habilitacją: uczestnictwo w pewnych gremiach (np. RDN) i procedurach (promotorstwo). Teraz jednak za postulatem zniesienia habilitacji stanęli uczeni z dużym dorobkiem, już habilitowani, często profesorowie. Na dodatek dołączyli do nich starsi profesorowie o silnej międzynarodowej pozycji naukowej, którzy nie obawiają się konkurencji młodych naukowców bez habilitacji. Niewątpliwie sprzyja temu postulatowi większa autonomia uczelni wprowadzona Ustawą 2.0.\n\nW marcu tego roku z inicjatywą zmian wystąpiła Rada Młodych Naukowców – organ, który powołała B. Kudrycka, a J. Gowin zachował w grupie ciał doradczych ministra nauki. Zorganizowała posiedzenie poświęcone habilitacji i zaprosiła na nie grono osób, których opinię w tej sprawie uznała za interesującą lub ważną. Sama natomiast przygotowała uchwałę dotyczącą fakultatywności habilitacji. Co ważne, podczas spotkania postulaty w tej sprawie przedstawiali ci członkowie Rady, którzy formalną samodzielność naukową już uzyskali. Nie można ich zatem posądzać o koniunkturalizm.\n\nJarosław Gowin, wówczas jeszcze minister nauki, zwrócił uwagę na to, że część rozwiązań wprowadzonych w Ustawie 2.0 w wyniku konsultacji i prac parlamentarnych nie jest zgodna z intencją ministerstwa. Dotyczy to także systemu awansów naukowych. Podkreślił, że środowisko akademickie jest przywiązane do dotychczasowych rozwiązań w tym obszarze. Natomiast on sam uważa, że obecny system awansów nie sprzyja rozwojowi nauki m.in. dlatego, że oddala moment uzyskania samodzielności naukowej.\n\nDr Piotr Wojtulek, przewodniczący RMN, wyraził opinię, że kwestia habilitacji nie została dogłębnie przedyskutowana, a rozwiązania wprowadzone w tym zakresie przez Ustawę 2.0 nie są faktycznie realizowane. Zamiast być znoszonym, utrwala się wertykalny system awansu, oparty na formalnych stopniach, a nie na rzeczywistym dorobku badawczym. Potwierdziła to na przykładach dr hab. Katarzyna Jarzembska, chemiczka z UW, członek RMN. Pokazała, że wymóg habilitacji wciąż jest podtrzymywany w warunkach ogłaszanych konkursów na stanowiska profesorskie, m.in. na UAM, UMK i PG. Pojawia się też w uregulowaniach statutowych jako wymóg uzyskania funkcji w uczelni.\n\nP. Wojtulek przedstawił wystąpienie nieobecnego dr. hab. Ignacego Zalewskiego z Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina. Pytał retorycznie: „Czy w naszych warunkach doktor z dużym dorobkiem wygra w konfrontacji z doktorem habilitowanym z marnym dorobkiem?”. Stwierdził, że polska habilitacja nie jest kompatybilna z systemami zagranicznymi, a do tego jest u nas traktowana jako jedyny wyznacznik samodzielności naukowej. Jakby tego było mało, przyznawana jest na podstawie odpowiednio sprofilowanej części dorobku naukowego badacza, a nie całego dorobku po doktoracie. Przytoczył kilka informacji: średnia wieku uzyskania habilitacji – czyli formalnej samodzielności naukowej – to w Polsce 49 lat, a wiek realnego doktora habilitowanego – 57; średnia wieku profesora to już 65 lat (to faktycznie jest wiek emerytalny!). Na dodatek habilitacja daje dostęp do pewnych przywilejów, których nie ma profesor uczelni z doktoratem.\n\nSzef RMN widzi trzy możliwe rozwiązania kwestii habilitacji: pozostawienie stanu obecnego, zniesienie habilitacji oraz fakultatywność habilitacji. Zdaniem Wojtulka, ustawa PSWN poszła w tym trzecim kierunku, ale faktycznie rozwiązania przez nią wprowadzone nie funkcjonują, co wykazała wcześniej K. Jarzembska. Jakie negatywne skutki ma obecna sytuacja? P. Wojtulek uważa, że ogranicza ona konkurencyjność w nauce i blokuje dopływ kadr spoza naszego systemu. Spłaszczenie systemu stopni zlikwidowałoby te dwie bariery rozwoju nauki w Polsce. Dr Wojtulek podał też przykład niemiecki pogodzenia starego i nowego systemu stopni i stanowisk. W znanym mu uniwersytecie w Bremie lider grupy badawczej nie musi mieć habilitacji, a profesor nie musi być liderem zespołu naukowego.\n\nDr hab. Justyna Płotka-Wasylka, prof. PG, która określiła się jako zwolenniczka pozostawienia habilitacji, postulowała, aby ocena dorobku habilitacyjnego miała holistyczny charakter, a nie ograniczała się do krótkiego okresu i wąskiego zakresu działań naukowca. Kryteria awansu powinny uwzględniać doświadczenia w kierowaniu projektami badawczymi. Obecne kolokwium natomiast powinien zastąpić otwarty wykład habilitacyjny, który umożliwiałby dyskusję z tezami kandydata do awansu.\n\nDr hab. Sebastian Granica z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego próbował określić warunki i wskazać korzyści z wprowadzenia faktycznej fakultatywności habilitacji. Wśród warunków samodzielności naukowej wymienił m.in. zdolność do tworzenia projektów naukowych i kierowania ich realizacją, a także umiejętność tworzenia zespołu naukowego i kierowania nim. Wskazał na rosnącą rolę indywidualnej oceny pracownika. Za główną korzyść uznał spłaszczenie systemu awansów, co może spowodować korzystny wzrost konkurencyjności w nauce. Równocześnie owa fakultatywna habilitacja będzie pełniła funkcje gwarancyjne, zapewniając jej posiadaczowi, niezależnie od pełnionych w uczelni funkcji, np. możliwość promowania czy udziału w ocenie dorobku naukowego innych.\n\nProf. Jan Szmidt, przewodniczący KRASP i rektor Politechniki Warszawskiej, wystąpił jako pierwszy z zaproszonych ekspertów. Podkreślił znaczenie stabilizacji zawodowej, do czego potrzebne są dwa stopnie naukowe. Jego zdaniem doktorat powinien być analizą przypadku, a habilitacja czy jakikolwiek inny drugi stopień – syntezą wielu przypadków. Uznał też, że nie trzeba ujednolicać systemu na różnych typach uczelni.\n\n– Dajmy sobie spokój z habilitacją – powiedział wprost prof. Andrzej Jajszczyk z AGH, członek Rady Naukowej ERC i przewodniczący Oddziału Krakowskiego PAN. – Ona tylko komplikuje system, a nie przyczynia się do utrzymania poziomu badań. Obecnie często habilitacja zamiast realizować wytyczne systemowe, jest kpiną z systemu. Dlatego trzeba ją zastąpić rzetelnymi konkursami na stanowiska uniwersyteckie – konkludował stanowczo A. Jajszczyk.\n\nInne stanowisko zaprezentował prof. Stanisław Kistryn, prorektor UJ ds. nauki i szef Uniwersyteckiej Komisji Nauki. Uznał, że habilitacja jest częścią sytemu, a nauka ma charakter hierarchiczny. To prawda, że habilitacja bywa trywializowana, ale zamiast ją likwidować, należy dążyć do tego, żeby stała się znakiem jakości naukowej. Wyraził też opinię, że należy ją uzyskiwać przed radą dyscypliny naukowej w innym niż macierzysty uniwersytecie.\n\n– Habilitacji nie ma nigdzie na świecie, a już zupełnie egzotyczny jest tytuł profesora nadawany centralnie – powiedział prof. Zbigniew Błocki, matematyk z UJ, dyrektor Narodowego Centrum Nauki. Zauważył, że w programach NCN ani habilitacja, ani tytuł profesora nie grają roli. W konkursach OPUS 20% grantów trafia do badaczy bez habilitacji. Zgodził się jednak z opinią, że obecnie trudno będzie, z powodów społecznych, zlikwidować oba wspomniane przez niego elementy awansu naukowego. Można i należy jednak sprawić, by za habilitacją i profesurą nie szły żadne uprawnienia i przywileje (Ustawa 2.0 takie pozostawiła, a profesorom nawet dodała nowe), co pomoże w ich likwidacji w przyszłości. – To muszą być puste tytuły – kończył szef NCN.\n\nInaczej widzi sprawę prof. Grzegorz Węgrzyn, biolog z Uniwersytetu Gdańskiego, przewodniczący Rady Doskonałości Naukowej. – Habilitacja jest elementem systemu obrony środowiska, odpowiednikiem amerykańskiej tenure track. Ponieważ w polskim systemie prawnym rozstanie się z pracownikiem naukowym jest niemal niemożliwe, to habilitacja jest sposobem zapewnienia jakości. Jeśli ją usuniemy, musimy wprowadzić jakiś substytut – mówił G. Węgrzyn.\n\nProf. Małgorzata Kossowska, psycholog z UJ, przewodnicząca Rady NCN, powiedziałam mocno: – Jestem przeciwko habilitacji, bo ona nie działa, jest przestarzałym elementem systemu, którego należy się pozbyć. Powinna być zlikwidowana. Szefowa Rady NCN postulowała, aby kryteria awansu były jednakowe dla całej nauki, w tym dla humanistyki, oraz że trzeba zrezygnować ze stosowania kryteriów ilościowych w ocenie dorobku naukowego badaczy.\n\nProf. Marcin Pałys, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, rozpoczął pytaniem: – Można sobie wyobrazić świat bez habilitacji, ale jak do niego dotrzeć? Skoro już jest, to musi być skutecznym kryterium jakości. Zatem powinna zawierać element publicznego przedstawienia tez i poddania ich dyskusji naukowej. Żeby można było myśleć o zniesieniu habilitacji, trzeba zrównać prawa badaczy z habilitacją i bez niej. Najtrudniejszą kwestią jest, zdaniem rektora UW, promotorstwo. M. Pałys zauważył też, że obecnie jest spora grupa doktorów habilitowanych, którzy w hierarchii uniwersyteckiej są wciąż adiunktami, a równocześnie istnieje deficyt stanowisk profesorskich.\n\nProf. Izabela Święcicka, biolog, prorektor ds. nauki Uniwersytetu w Białymstoku, wyraziła opinię, że habilitacja jest obecnie potrzebna. Pozostaje pytanie o kryteria i formę jej uzyskiwania.\n\nAleksy Borówka, przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów, wyraził opinię, że system szkół doktorskich – kształcenia doktorantów w powiązaniu z badaniami naukowymi – jest nakierowany na samodzielność naukową, która nie jest przyporządkowana do stopnia naukowego. W tej sytuacji habilitacja nie wydaje się konieczna.\n\nDr hab. Piotr Stec, prof. Uniwersytetu Opolskiego, prawnik, zauważył, że nasz system jest obecnie hybrydą między Niemcami (duża autonomia) i Francją (silna kontrola). Pracownik naukowy jest urzędnikiem, który dzięki drabinie stopni i tytułów ma klarowną, formalną ścieżkę, instytucjonalną gwarancję awansu, nie do końca powiązaną z osiągnięciami badawczymi. – Gdy uczelnia jest autonomiczna, zewnętrzne ciała, jak RDN, nie są potrzebne – mówił. Zwrócił uwagę na „dyktaturę profesorów” w uczelniach oraz blokowanie stanowisk przez emerytów.\n\nNa koniec zabrali głos przedstawiciele ministerstwa. Zarówno wicepremier Jarosław Gowin, jak i podsekretarz stanu w MNiSW Anna Budzanowska zadeklarowali się jako zwolennicy likwidacji habilitacji. Min. Gowin stwierdził, że propozycja Rady Młodych Naukowców, aby habilitacja była fakultatywna i aby nie wiązały się z nią żadne przywileje, to próba rozwiązania problemu, który sami sobie stworzyliśmy. Mamy w tej chwili zbyt późne usamodzielnienie naukowe. Młodzi badacze spoza kraju wskazali habilitację jako główną barierę ich powrotu do kraju. – Jestem przywiązany do zachowania specyfiki narodowej wtedy, gdy jest to atutem lub ubogaceniem, a nie obciążeniem – mówił Gowin.\n\nRezultatem przedstawionego posiedzenia była uchwała RMN z połowy marca postulująca rzeczywistą fakultatywność habilitacji. Oprócz ścieżki awansu z habilitacją i profesurą belwederską – to taki ukłon RMN w stronę tych, co nie wyobrażają sobie lepszej nauki niż mamy obecnie – powinna pojawić się druga, która ma „umożliwiać także osobom ze stopniem doktora obejmowanie stanowisk i funkcji w uczelni oraz nabycie części praw przysługujących osobom ze stopniem doktora habilitowanego”. Korzyścią z takiego rozwiązania ma być większa elastyczność polityki kadrowej w uczelniach, w tym możliwość zatrudniania „naukowców, którzy realizowali swą karierę za granicą”. Kryterium polityki zatrudniania miałby być dorobek naukowy, a nie formalne stopnie i tytuły.\n\nDalej w uchwale czytamy, że ocena awansowa powinna uwzględniać całość dorobku, bez wyodrębniania dorobku „po doktoracie” oraz wskazywania „osiągnięcia habilitacyjnego”. „To całkowita działalność naukowa kształtuje naukowca i nie należy pomijać lub wykluczać części dorobku wyłącznie ze względu na datę publikacji. Należy także podkreślić, że dorobek naukowy nie ulega przedawnieniu” – czytamy w dokumencie.\n<div class=\"signature\">\n\nPiotr Kieraciński\n\nZnacznie bardziej stanowczą opinię na temat awansów naukowych w Polsce przedstawili Natalia Letki i Marcin Nowotny w FA 6/2019. W bieżącym numerze na str. 42 pokazują oni, wraz z Barbarą Klajnert-Maculewicz, czym zastąpić habilitację i profesurę.\n\n</div>', 'Habilitacja fakultatywna? ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'habilitacja-fakultatywna%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:01:51', '2020-04-20 08:01:51', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/habilitacja-fakultatywna%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2371, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<img class=\"alignnone wp-image-2321\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/homo-deus-poznaje-zaraze-fa-04-2020-778x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"592\" />\n\n„Ludzkość budzi się u zarania trzeciego millenium, prostuje kości i przeciera oczy (…) Większość z nas rzadko o tym myśli, ale w ciągu paru ostatnich dziesięcioleci udało nam się poskromić głód, zarazę i wojnę” – pisał w 2015 roku Yuval Noah Harari. I nagle okazuje się, że plan homo deus nie działa. Świat dosłownie stanął w obliczu pandemii, a ludzkość nie za dobrze wie, co robić – i nic się tym razem nie udaje (Y.N. Harari, Homo deus. Krótka historia jutra, Warszawa 2018). Poczucie zagubienia wywołuje nie tyle fakt pojawienia się nieznanej choroby, ostatecznie w dziejach świata pojawiają się one dość regularnie, ale nieoswojone dotąd przez współczesne pokolenia doświadczenie niemocy finansów i technologii w starciu z niepozornym wirusem. Z czołowych miejsc na portalach internetowych zniknęli celebryci i gwiazdy sportu, za to z nieznośną regularnością pojawiają się raporty o codziennie nowej liczbie zarażonych i zmarłych. Nie, nie z trzeciego świata. Najbardziej bezradny okazuje się ten przyzwyczajony nazywać się pierwszym. I wreszcie przymusowe odosobnienie, kwarantanna. Po kilku tygodniach ściany mieszkań dosłownie parzą, a człowiek pozostawiony sam na sam w natłoku informacji płynących ze smartfona przez całą dobę, zaczyna odczuwać egzystencjalną trwogę. Oczywiście można wyłączyć rozmaite subskrypcje i transfer danych. Ale wówczas atakuje FOMO (fear of missing out), lęk przed wylogowaniem, zupełnie nowy rodzaj strachu wynaleziony w XXI wieku. Kompulsywne gromadzenie danych daje złudzenie kontrolowania rzeczywistości. Pozwala tworzyć narracje, czyniące ją możliwą do zniesienia. Znaleźć przyczynę (winnego) istniejącego stanu rzeczy. Co z reguły poprawia samopoczucie jednostkom i zbiorowościom. „Koronawirus, czyli czwarty jeździec Apokalipsy” – nie mają złudzeń wydawcy portalu Prawy.pl (P. Błaszkowski, Koronawirus, czyli czwarty jeździec Apokalipsy, https://prawy.pl/106974-koronawirus-czyli-czwarty-jezdziec-apokalipsy/, dostęp: 8.04.2020).\n\nHistoria zna rozmaite strategie oswajania timor mortis w czasach epidemii. W XIV w. czarna śmierć wywołała gwałtowny wzrost popularności flagellantów, czyli biczowników, szczególnie w Niemczech i we Francji, najmocniej dotkniętych przez zarazę. Podobnie jak dziś stosowano maseczki i płyny odkażające, rzecz jasna w stylu właściwym epoce. Maski o charakterystycznym kształcie ptasiego dzioba, wypełniano w zagłębieniu tkaniną nasączoną wonnościami, mającymi chronić przed zatrutym (morowym) powietrzem. Do dezynfekcji powszechnie stosowano ocet lub jego roztwór wodny. Również samoizolacja w obawie przed zakażeniem stanowiła popularny środek zapobiegawczy. W rezultacie Giovanni Boccaccio stworzył Decameron (ok. 1350-1353). Rozumiem Boccaccia! Oglądam na Netflixie serial o chasydzkiej dziewczynie, która uciekła z zamkniętej społeczności w wir życia kulturalnego w Berlinie i dociera do mnie, że ta rzeczywistość miejskiego zgiełku głosów z całego świata, urokliwych kafejek i spotkań, potrzebnych do życia jak oddychanie, to coś, co wirus ukradł nam tej wiosny.\n\nPotrydencki Rituale Romanum z 1614 r. przewidywał specjalny egzorcyzm Benedictio deprecatoria contra mures, locustas, bruchos, vermes et alia animalia nociva, będący śladem średniowiecznych procesów zwierząt: „Exorcizo vos pestiferos mures (vel locustas, seu bruchos, aut vermes, sive alia animalia), per Deum Patrem + omnipotentem, per Jesum Christum + Filium ejus unicum, per Spiritum + sanctum ab utroque procedentem…” („Wyklinam was niosące zarazę myszy, szarańczę, gąsienice, robactwo i inne plagi, przez Boga Ojca wszechmogącego, przez Jezusa Chrystusa, Syna jego jedynego, przez Ducha świętego, który od obu pochodzi, abyście ustąpiły z pastwisk i pól oraz przeszły do tych miejsc, gdzie nikomu szkodzić już nie będziecie: przez Boga wszechmogącego, wszystkie zastępy niebieskie i święty Kościół Boży bądźcie przeklęte (…) i oddalone (…) z wyjątkiem tego, co służy zdrowiu i pożytkowi ludzkiemu”. Zob. szerzej: P. Towarek, Formuły egzorcystyczne w potrydenckiej liturgii błogosławieństw, „Seminare” 2010, t. 27). Upday Google wyświetla link do kolejnego już w tym tygodniu artykułu uspokajającego, że psy nie przenoszą COVID-19, choć sprawa z kotami jest nieco bardziej złożona.\n\nPoszukując gorączkowo przyczyn masowych epidemii, ludzkość zaskakująco zgodnie obwiniała za ich roznoszenie nie tylko zwierzęta, ale też przyjezdnych czy sąsiadów. Zło przychodziło z zewnątrz, co oddaje popularne nazewnictwo kiły, wyniszczającej populację Europy od XV wieku. We Francji była chorobą neapolitańską, we Włoszech, w Anglii, w Niemczech, a także w Polsce – chorobą francuską. Rosjanie mówili o chorobie polskiej, zaś Turcy – o chorobie chrześcijan (A. Gawlińska-Sroka, E. Dzięciołowska-Baran, Kiła dawniej i dziś, „Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie”, 2013, nr 59, z. 2).\n\nObecnym novum w tej mierze jest praktyka tropienia źródła zagrożenia także w technologii. Na Wyspach Brytyjskich trwa akcja niszczenia nadajników sieci 5G, na tyle powszechna, że oficjalnie zareagował rząd. Mobile UK, zrzeszenie przedsiębiorców telefonii komórkowej w Zjednoczonym Królestwie, opublikowało w związku z tymi wydarzeniami list otwarty, w którym zapewnia o „braku naukowych dowodów i jakichkolwiek powiązań między 5G a koronawirusem” (J. Waterson, A. Hern, At least 20 UK phone masts vandalised over false 5G coronavirus claims, „The Guardian”, 6.04.2020, theguardian.com/technology/2020/apr/06/at-least-20-uk-phone-masts-vandalised-over-false-5g-coronavirus-claims – dostęp: 8.04.2020).\n\nW 1532 r. lekarz i były duchowny François Rabelais pisał: „jeśli kiedykolwiek spadnie na świat zaraza, głód albo wojna, trzęsienie ziemi, kataklizmy, pożary lub inne nieszczęścia, nie przypisujcie ich ani nie odnoście do złośliwej koniunktury planet, do nadużyć kurii rzymskiej, do tyranii królów i książąt świeckich, do szalbierstwa bigotów, heretyków, fałszywych proroków; do niegodziwości lichwiarzy, fałszerzy monet, obrzynaczy dukatów; ani do nieuctwa, bezwstydu, lekkomyślności lekarzy, chirurgów, aptekarzy” (F. Rabelais, Gargantua i Pantagruel, Kraków 2010, f. 3028, https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gargantua-i-pantagruel.html#f3028, dostęp: 8.04.2020). Wielu intelektualistów zastanawia się w ostatnich dniach, czy w obliczu globalnego zagrożenia nie nastąpi wyczekiwany odwrót społeczeństwa cyfrowego od myślenia magicznego, pseudonauki ku autorytetowi ekspertów.\n\nAle tu znów historia nie stwarza przesadnych nadziei, „bo zbyt już doprawdy niemądrzy są ci, którzy sądzą, że szczęście człowieka polega na jakimś prawdziwym stanie rzeczy poza nim: ono polega na jego własnym co do niego złudzeniu (…) Jeżeli zaś nawet można coś wiedzieć, to doprawdy często do przyjemnego życia to nie pomaga (…) W rzeczywistości trzeba nieraz z wielkim trudem dochodzić do różnych rzeczy, choćby takich, co same dla siebie nie mają znaczenia, jak na przykład gramatyka. Ale złudzenie zdobywa się w jednej chwili, a przecież ono tak samo, a nawet jeszcze prędzej prowadzi do szczęścia” (Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty, Warszawa 2001). Czy erazmiańska diagnoza natury ludzkiej nie oddaje potrzeb psychiki konsumenta danych z XXI wieku?\n\nIrytujące przeczucie, że ludzkość jednak nie jest wszechmocna, trzeba przecież jakoś zagłuszyć, nim doprowadzi do depresji. Choćby teorią o sztucznym pochodzeniu wirusa, wszak natura nie byłaby w stanie stworzyć tak wyrafinowanego zagrożenia. Bo przecież ostatecznie chodzi o to, by się wygodnie urządzić na tym najlepszym ze światów. Pierwsze wiosenne ptaki wabią słodkim trelem na spacer. Potentatowi budowlanemu wydaje się, że jest omnipotentny, bo zawczasu zgromadził zapas maseczek z podobno dobrym filtrem. W lesie słychać niespieszne piłowanie gałęzi, a bergmanowska śmierć przyjemnie się uśmiecha. Antropocen przechodzi do historii.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Dr Anna Brzezińska jest historyczką historiografii. Jej zainteresowania badawcze obejmują: historiografię polską i powszechną XX wieku, historię intelektualną, mediewistykę w interpretacjach francuskiej szkoły Annales, antropologię historyczną. Jest adiunktem w Katedrze Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Łódzkiego.</em></p>\n\n</div>', 'Homo deus poznaje zarazę ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'homo-deus-poznaje-zaraze%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:48:24', '2020-04-20 08:48:24', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/homo-deus-poznaje-zaraze%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2372, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<img class=\"alignnone wp-image-2306\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/uratuje-nas-normalnposc-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"675\" />\n\nW czasach ogłoszonej przez WHO pandemii z socjologicznego punktu widzenia interesujące są kwestie czynności ludzkich. Chodzi o kierowane wartościami aktywności ludzkie tworzące ład społeczno-kulturowy. Wyłaniają się z tego trzy zasadnicze kwestie: Jakie wartości teraz dominują? Jakie aktywności tworzą dzisiejszy ład? Jaki ład społeczno-kulturowy wyłania się z tych czynności? Odpowiedzi na te pytania pozwolą ukazać zarys ładu, który kształtuje polską normalność w warunkach pandemii.\n\nNajważniejsze wartości, którymi Polacy kierują się w swoim życiu codziennym, są niezmienne od wielu lat. Ostatnie badania CBOS (2019 rok) wskazują wielką trójkę: szczęście rodzinne (80%), zdrowie (55%) i spokój (48%). Taka triada aksjologiczna stanowi o koniecznych warunkach poczucia bezpieczeństwa Polaków. Poczucie to łączone jest z wysokim znaczeniem nadawanym takim wartościom jak wypróbowane grono przyjaciół (45%), szacunek innych ludzi (42%) i uczciwe życie (42%). Z punktu widzenia preferowanych wartości łatwiej zrozumieć, dlaczego Polacy ze spokojem przyjęli ograniczenia w pracy zawodowej (praca zawodowa jest ważną wartością dla 36% respondentów), a zwłaszcza w kulcie religijnym (na wiarę religijną jako wartość wskazało 28% respondentów). Potrafią też zrezygnować z aktywności społecznej i obywatelskiej, stosunkowo nisko ceniąc z perspektywy codziennej egzystencji takie wartości, jak wolność głoszenia własnych poglądów (18%), dobrobyt i bogactwo (9%), udział w demokratycznym życiu społeczno-politycznym (8%), życie pełne przygód i wrażeń (5%) oraz sukces i sława (3%).\n\nKierowanie się powyższymi wartościami nie zawsze przekłada się bezpośrednio na preferowane przez Polaków aktywności. Zgodnie z badaniami CBOS (2018 rok) w opinii 61% rodaków ludzie najgorliwiej poświęcają się życiu rodzinnemu i pracy, a także w 31% zdobywaniu pieniędzy, ale już tylko w 16% aktywnej ochronie własnego zdrowia. Chociaż praca zawodowa nie jest dla większości Polaków najważniejszą wartością, to fakt, że jest to druga z preferowanych aktywności związana z zarabianiem pieniędzy, może powodować poważne obawy przed kryzysem ekonomicznym. Mogą być one nawet większe niż obawa przed utratą zdrowia, gdyż w życiu codziennym Polacy cenią zdrowie, ale nie przywiązują aż tak dużej wagi do zachowań prozdrowotnych. Poważnym wyzwaniem dla zachowania normalnego porządku społecznego jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa ekonomicznego, które nie osłabiałoby jeszcze bardziej potrzeby dbania o siebie, zwłaszcza gdy kryzys gospodarczy dotyka ludzi już bezpośrednio, a zarażenia i zgony to dla większości przekaz medialny.\n\nNa polską normalność składa się także styl spędzania wolnego czasu. Według danych GUS z 2013 roku Polacy najczęściej spędzali go zaspokajając podstawowe potrzeby snu, jedzenia i picia, prac domowych i korzystania ze środków masowego przekazu. Nieco niżej plasowało się życie towarzyskie i rozrywki, a na końcu uczestnictwo w sporcie i rekreacji oraz nauka. Dodatkowo według danych CBOS Polacy preferowali spędzanie wolnego czasu w gronie najbliższej rodziny (39%) lub tylko z najbliższym członkiem rodziny (23%), ewentualnie w gronie najbliższych przyjaciół (13%), ale już wśród wielu znajomych chce spędzać czas tylko 3%, a w szerokim gronie osób tylko 1%. Dlatego dla większości nie jest zbyt dużym wyrzeczeniem ograniczanie kontaktu z osobami spoza własnego domostwa. Podobnie poświęceniem nie jest rezygnacja z wyjścia do centrów handlowych, restauracji, kin czy innych miejsc konsumpcji i rozrywki. Bez większych problemów przyjęto też zamianę bezpośredniego uczestnictwa w obrzędach religijnych na różne formy uczestnictwa za pośrednictwem mediów. Badania CBOS z 2018 roku pokazują bowiem, że tylko 9% Polaków uznało, że życie religijne jest rodzajem działalności, która stanowi obecnie treść ich życia codziennego. Z danych statystyk kościelnych wynika też, że regularnie we mszy niedzielnej w wielu diecezjach uczestniczy od 25 do 40% wiernych.\n\nPreferowane wartości i aktywności składają się w dużym skrócie na ład polskiej normalności, który na razie ochronił nas przed szokiem radykalnej zmiany stylu życia i traumą społeczną. Pozwolił też uniknąć paniki moralnej, która mogłaby wywołać nieproporcjonalny do zjawiska zagrożenia niepokój, niestabilność społeczną, wrogość wobec innych, poszukiwanie kozłów ofiarnych. W dzisiejszym zglobalizowanym postmodernistycznym świecie ład taki nie jest nazbyt atrakcyjny, co czyni go kruchym i narażonym na destrukcyjne czynności podejmowane przez coraz liczniejszych ludzi o osobowościach społecznych określanych przez Floriana Znanieckiego podnormalnymi. Biografie takich ludzi uniemożliwiają im wypełnianie ról społecznych zgodnie z obowiązującymi wzorcami normalności. Są to według autora Chłopa polskiego: pracownicy bez zawodowego wyrobienia, wymaganego przez stanowisko lub z nieprzezwyciężoną chęcią zabawy; ludzie o horyzoncie umysłowym pisarczyków na stanowiskach szefów instytucji; typowi politycy lub karierowicze jako profesorowie uniwersytetów lub wyżsi urzędnicy administracyjni; typowi uczeni lub wyżsi urzędnicy na stanowiskach politycznych lub przemysłowych; dorobkiewicze jako prezesi instytucji kultury duchowej; beznadziejni proletariusze odgrywający role bojowców; typowe pracownice domowe jako działaczki polityczne; damy zabawy towarzyskiej jako żony i matki itd. Nie potrafiąc wypełniać należycie swoich ról, tym bardziej niszczą ład względnej normalności w czasach szczególnych.\n\nLudzie o osobowościach podnormalnych zajmujący wysokie pozycje społeczne mogą być rozsadnikami ładu, który jest osiągniętym postępem na ścieżce tłumienia i przekształcania prymitywnego, zwierzęcego charakteru ludzkiej natury w kulturowo określone człowieczeństwo. Ideały panowania nad przyrodą, nacisk na bogactwo indywidualne, procedury i ład demokratyczny, przezwyciężanie cierpienia czy trwanie ideałów religijnych z trudem chroni się w czasach zarazy. Zdeprawowanie porządku cywilizacyjnego czynnościami ludzi podnormalnych może okazać się zagrożeniem porównywalnym z bolszewicką walką ze starym światem.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Dr hab. Arkadiusz Jabłoński, kierownik Katedry Teorii Społecznych i Socjologii Rodziny, Instytut Nauk Socjologicznych KUL. Zajmuje się teoretycznymi podstawami społeczeństwa opartego na wiedzy, analizą dyskursu publicznego i komunikacji społecznej, etycznymi i organizacyjnymi regułami funkcjonowania instytucji społecznych, problematyką zmian społecznych i cywilizacyjnych.</em></p>\n\n</div>', 'Uratuje nas normalność? ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'uratuje-nas-normalnosc%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:48:38', '2020-04-20 08:48:38', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/uratuje-nas-normalnosc%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2373, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<img class=\"alignnone wp-image-2327\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/literatura-w-czasach-pandemii-fa-04-2020-700x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"658\" />\n\nW czasie pandemii czytamy literaturę inaczej. Odkładamy na bok codzienne przyzwyczajenia lekturowe i sięgamy po książki, w których spodziewamy się znaleźć opis doświadczeń pokrewnych z tymi, jakie stały się dziś udziałem ludzi na całym globie. W przemyśleniach pisarzy z minionych epok i stworzonych przez nich fabułach dopatrujemy się figur dzisiejszej sytuacji, uświadamiając sobie (niekiedy z pewnym zaskoczeniem), jak niewiele nas od nich dzieli i jak łatwe do sforsowania okazały się bariery, jakie – przynajmniej w teorii – miały bronić nas przed zagrożeniami.\n\n„Stan wyjątkowy” rozciąga się zatem na nasz stosunek do słowa pisanego. Za jego sprawą w sposób doraźny powstaje na naszych oczach swoisty kanon „literatury epidemicznej”, tworzony nie tylko pospiesznie, ale także ze sporą dozą nadziei na to, że ma jedynie charakter tymczasowy i ulegnie dezaktualizacji, kiedy bieżące dokuczliwości staną się tylko nieprzyjemnym wspomnieniem. Zanim (i oby jak najszybciej!) ten wyczekiwany przez wszystkich moment nastąpi, a wraz z nim powrócą obowiązujące wcześniej hierarchie literackie, warto jednak przyjrzeć się tekstom, które za sprawą bieżących wydarzeń znalazły się w centrum naszej uwagi. Tym bardziej, że w dziełach z minionych epok możemy dostrzec wiele zaskakująco aktualnych obserwacji na temat ludzkich zachowań w obliczu niewidzialnego i śmiercionośnego zagrożenia.\n<h3>Trochę klasyki</h3>\nUważny czytelnik Iliady zapewne zwróci uwagę, że już w pierwszych wersach eposu pojawiała się informacja o chorobie, którą na oblegające Troję oddziały sprowadził Apollo w odwecie za występki Agamemnona. Zaraza pojawia się zatem na przecięciu świata bogów i ludzi, stając się narzędziem, za pomocą którego pierwsi wymierzają karę drugim (warto przy okazji odnotować, że wedle badaczy antyku to właśnie Homer wprowadził do języka pojęcie epidemia). Ustanowiona w tym tekście zależność między występkiem a plagą okaże się nadzwyczaj nośna i będzie regularnie powracać w kolejnych stuleciach, podnoszona nie tylko przez co bardziej zapalczywych kaznodziejów, ale również pisarzy, pytających o sens powszechnego cierpienia.\n\nMyśl taka pojawia się na przykład w Dekameronie. „W 1348 roku w sławnym mieście Florencji, klejnot miast włoskich stanowiącym, wybuchła zaraza morowa, sprowadzona pod wpływem ciał niebieskich, albo też słusznie przez Boga zesłana dla ukarania grzechów naszych”, pisał Giovanni Boccaccio w otwierającym utwór prologu. Tekst opowiadał o losach dziesięciu szlachetnie urodzonych osób, które uciekły przez „czarną śmiercią” na prowincję i dla zabicia czasu wymyśliły grę polegającą na tym, że przez kolejne dziesięć dni każda z nich musiała opowiedzieć historię na ustalony wcześniej temat. W ten sposób powstało sto nowel, których zabawna i frywolna atmosfera miała odwracać uwagę od dramatycznych wydarzeń, jakie rozgrywały się w pobliskim mieście. Jednak i one przeniknęły do utworu, ponieważ we wspomnianym prologu przedstawione zostały różne reakcje mieszkańców Florencji na zagrożenie: część z nich zdecydowała się na dobrowolne odcięcie od świata, inni „całkiem przeciwnie postępowali, twierdząc, że najlepszym lekarstwem na zarazę jest nie myśleć o niej, pić tęgo i żyć wesoło, śpiewać i żartować, wszystkie swoje pragnienia zaspokajać i śmiać się z tego, co się wokół dzieje”.\n\nWięcej na temat tego, jak w minionych stuleciach radzono sobie z epidemią, możemy się dowiedzieć z Dziennika roku zarazy Daniela Defoe, który opowiada o pladze, jaka dotknęła Londyn w 1655 roku. Tekst daje dzisiejszemu czytelnikowi dość dobre wyobrażenie o tym, w jaki sposób ówczesne władze walczyły z zagrożeniem. Zawiera między innymi skrupulatnie zestawiony wyciąg z obowiązujących wówczas przepisów dotyczących „zapowietrzonych” miejsc, a także zasad prowadzenia i nadzorowania kwarantanny. Pisarz relacjonuje, jakiej zmianie uległy codzienne zwyczaje mieszkańców, a także jak rodziły się, eskalowały i wyładowywały lokalne napięcia. Przede wszystkim zaś przedstawia kalejdoskop sytuacji, które składały się na codzienne życie w mieście ogarniętym zarazą, w obliczu której na wysokości zadania stanęli nie tylko londyńczycy, lecz również – co dla pisarza było chyba nieco zaskakujące – reprezentanci władzy: „ludność dowiodła, że potrafi godnie znosić swoją dolę, nawet Dwór tak wesoły i zamiłowany w zbytku zmienił oblicze w słusznym poszanowaniu powszechnego niebezpieczeństwa”. Teksty Boccaccia i Defoe’a zawierają sporo podobnych obserwacji, które mogą skłaniać do refleksji na temat tego, w jak niewielkim stopniu zmieniły się mechanizmy ludzkich zachowań w obliczu zagrożenia.\n<h3>Epidemia i metafora</h3>\nW późniejszych stuleciach epidemia coraz częściej stawała się metaforą. Można wręcz odnieść wrażenie, że pisarzy mniej interesowało relacjonowanie plag rzeczywistych, bardziej zaś kusiło ich przekuwanie indywidualnych przeżyć na fabuły o wymowie ogólniejszej. Kierowały one uwagę czytelnika poza horyzont spraw aktualnych, jak miało to miejsce na przykład w jednym z najbardziej znanych polskich tekstów o tej tematyce – Ojcu zadżumionych (1838) Juliusza Słowackiego. Poemat został poprzedzony wyjaśnieniami autora, który opisał własne doświadczenia związane z przymusową kwarantanną, jaką odbywał w trakcie podróży do Palestyny. Sprawy te okazywały się mało istotne, bo utwór ciążył w stronę wymowy uniwersalnej i skłaniał do refleksji nad sensem indywidualnego cierpienia. Jeszcze inną rolę zaraza pełniła w pierwszoplanowym dziele polskiego romantyzmu – Konradzie Wallenrodzie (1828) Adama Mickiewicza. Poeta zamieścił tam balladę Alpuhara, traktującą o fortelu arabskiego króla Almanazora, który po klęsce militarnej oddał się w ręce zwycięzców jedynie po to, by zarazić ich dżumą (potraktowaną tutaj jako swego rodzaju broń biologiczna).\n\nMniej więcej w tym samym czasie Mary Shelley, znana dziś przede wszystkim jako autorka Frankensteina, opublikowała powieść Ostatni człowiek (1826). Fabuła osadzona została pod koniec XXI wieku, kiedy ludzkość dziesiątkuje tajemnicza epidemia, która prowadzi do upadku cywilizacji europejskiej. Podobne obrazy wraz z biegiem czasu poczęły pojawiać się coraz częściej, co nie wynikało z tego, że pisarze rozmiłowali się w wymyślaniu dręczących ludzkość plag, lecz z faktu, że coraz szybszy postęp rodził nie tylko wielkie nadzieje, ale i dorównujące im obawy. Wśród możliwych scenariuszy rozwoju pojawiały się zatem nie tylko te z gruntu utopijne, ale i zupełnie odmienne, w których ludzkość padała ofiarą różnych kataklizmów, spowodowanych przez czynniki od niej niezależne.\n\nNa początku minionego stulecia wyobraźnię pisarzy podsycał intensywny rozwój mikrobiologii, która coraz skuteczniej radziła sobie z dręczącymi ludzkość chorobami. Prowadzone w laboratoriach badania przykuwały uwagę ówczesnych czytelników, o czym najdobitniej bodaj świadczy zasłużona popularność książki Łowcy mikrobów (1926), której autor – Paul de Kruif – przedstawił działalność postaci z „heroicznej epoki medycyny”, takich jak Ludwik Pasteur, Robert Koch czy David Bruce. Za sprawą ich badań na epidemię zaczęto patrzeć zupełnie inaczej, lecz choć przestawała być postrzegana jako kara boska, to bynajmniej nie zniknęła z kart literatury.\n\nCoraz częściej stawała się natomiast metaforą. Albert Camus przedstawił w Dżumie (1947) zmagania z tytułową chorobą w konwencji opowieści parabolicznej. Czas i miejsca akcji potraktowane zostały pretekstowo, pisarza nie interesowało realistyczne odtwarzanie okoliczności, w jakich rozgrywała się fabuła, chodziło natomiast o pokazanie reakcji człowieka w obliczu niespodziewanego zagrożenia. Trwająca w mieście epidemia wytrącała ludzi z dotychczasowych ram życia, a jednocześnie zmuszała do wyrazistego opowiedzenia się względem niebezpieczeństwa, wywabiając z nich nie tylko najlepsze, ale i najgorsze cechy; solidarność spotykała się z egoizmem, bezgraniczne poświęcenie – z brakiem troski o los innych. Nad utworem unosiła się atmosfera lat wojny i totalitaryzmu, co wyraźnie sugerowało zaczerpnięte z Dziennika roku zarazy motto: „Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia poprzez inny, jak ukazać coś, co istnieje rzeczywiście, przez coś innego, co nie istnieje”.\n<h3>Pandemia i katastrofa</h3>\n„Nieistniejąca” zaraza stawała się kluczem do opisania rzeczywistych postaw. W tym kontekście frapujący wydaje się fakt, że literatura pierwszej polowy minionego stulecia w niewielkim jedynie stopniu przechowała pamięć o największej ówczesnej pandemii z lat 1918-1920. Hiszpańska grypa pojawia się w niewielu tekstach literackich, co może skłaniać do rozważań na temat tego, jakie katastrofy przedostawały się na karty ówczesnych tekstów najszybciej, dla których zaś zarezerwowane było miejsce marginalne (nawet pomimo tego, że pochłonęły większą ilość ofiar niż walki na frontach pierwszej wojny światowej).\n\nW literaturze ostatnich dekad motyw pandemii powraca coraz częściej. Globalizacja wytwarza nowe formy życia i komunikacji, a wraz z nimi coraz dogodniejsze warunki do rozprzestrzeniania się chorób. Wielu autorów opisuje nowe formy zagrożeń, które – co znamienne – najbardziej wyrazistą postać przybierają na terenie kultury popularnej, co zdaje się potwierdzać tezę, że jest ona swoistą „podświadomością” epoki i to właśnie w jej obrębie kumulują się jej niepokoje oraz lęki. O dziesiątkujących ludzkość epidemiach pisali między innymi Graham Masterton (Plaga, 1977), Stephen King (Bastion, 1978), a ostatnio spory rozgłos zyskała powieść Deana Koontza Oczy ciemności (1981), w której śmiercionośny wirus nosił nazwę „Wuhan 400”. Jeśli dodamy do tego szereg innych fabuł literackich i filmowych, na przykład Epidemię strachu (2011) w reżyserii Stevena Soderbergha czy bazujące na powieści Maxa Brooksa World War Z (2013), gdzie kolebką zabójczego wirusa okazują się także Chiny, to otrzymamy pokaźną liczbę utworów opowiadających o pandemiach.\n\nPopularność tych wątków mówi sporo na temat współczesnych lęków. Motywy katastroficzne, postapokaliptyczne i dystopijne od pewnego czasu regularnie nawiedzają współczesną kulturę, zapewne po części z tego względu, że stanowią rewers optymizmu cywilizacyjnego. Z drugiej jednak strony trudno oprzeć się wrażeniu, że wszystkie te fabuły oswajają wspomniane lęki w średnio skuteczny sposób, nie wskazując na prawdziwe źródło zagrożeń i rzeczywistych bohaterów zmagań z wirusami. Zresztą po każdej z takich fabularnych pandemii świat wraca do kolein, z jakich został niespodziewanie wytrącony, brak natomiast odpowiedzi na pytanie, jak nie dopuścić do powtórzenia się podobnej sytuacji, a to właśnie je często słyszymy w ostatnich tygodniach. W związku z tym pojawia się (podnoszona zresztą od dłuższego czasu przez wielu pisarzy) wątpliwość: czy pandemie, a także inne katastrofy, potrafią wpłynąć na trwałą zmianę naszych dotychczasowych przyzwyczajeń i praktyk?\n\nOptymizm tutaj jest dość umiarkowany. W opublikowanej niespełna dwa lata temu i uhonorowanej najważniejszymi nagrodami w dziedzinie fantastyki (m.in. Nebula, Hugo) powieści The Calculating Stars (2018) Mary Robinette Kowal zaproponowała interesujący eksperyment, którego sednem jest przekonanie, że istnieje wyraźna korelacja między katastrofą a postępem. Pierwsza intensyfikuje drugi, zaś społeczeństwa potrafią ze spowodowanych przez siebie tragedii wyciągnąć wnioski na przyszłość i powierzyć swój los naukowcom. Na pozór fabuła wygląda zatem optymistycznie, szkopuł w tym, że powieść przedstawia alternatywną historię, w której owa zmiana nastąpiła nie po drugiej wojnie światowej, lecz po kolejnej – tym razem naturalnej – katastrofie z 1952 roku. Dopiero zbliżająca się zagłada życia na Ziemi zmusza reprezentantów różnych państw do zgodnego i skoordynowanego współdziałania, które może zmienić losy ludzkości. Być może dziś powinniśmy mieć przede wszystkim nadzieję, że do takiej sytuacji nie potrzebujemy kolejnego kataklizmu, a jednocześnie trzymać kciuki za uczonych, którzy w laboratoriach na całym świecie usilnie pracują nad powstrzymaniem pandemii.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Dr hab. Aleksander Wójtowicz – historyk literatury, adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej UMCS. Autor książek „Cogito i „sejsmograf podświadomości”. Proza Pierwszej Awangardy” (Lublin, 2010) oraz „Nowa Sztuka. Początki (i końce)” (Kraków, 2017).</em></p>\n\n</div>', 'Nie tylko Dekameron ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'nie-tylko-dekameron%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:49:03', '2020-04-20 08:49:03', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/nie-tylko-dekameron%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2374, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<img class=\"alignnone wp-image-2294\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/czy-nie-przewidzielismy-pandemii-fa-04-2020-681x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"676\" />\n\n„Kochaj wszystkich, ufaj niewielu, bądź gotów do walki, ale jej nie wszczynaj, pielęgnuj przyjaźnie”. św. Augustyn\n\nJednymi z częściej pojawiających się ostatnio pytań w kontekście SARS-CoV-2 są te dotyczące metod prognozowania przebiegu pandemii. Skąd ona pochodzi? Jak to się wszystko zaczęło? Dlaczego nie przewidziano tak niezwykłej szybkości przemieszczania się wirusa COVID-19? Odpowiedzi mogą być kluczowe, nie tylko z przyczyn medycznych, ale także z przyczyn dotyczących filozofii uprawiania nauki i społecznego zaufania do nauki. Przecież jedną z cech dobrej nauki jest nie tylko zdolność do opisu sytuacji posthoc, ale również budowanie wiarygodnych prognoz i predykcji. Tego od nas naukowców oczekuje społeczeństwo i tym oczekiwaniom powinniśmy starać się sprostać.\n<h3>Swoiste déjà vu</h3>\nPatrząc na dynamikę pandemii, wiele osób ma poczucie, że już podobną sytuację przeżywała, a równocześnie jednak jest pewna, że to niemożliwe. Zatem pozostając przy francuskim określeniu mamy jamais vu, coś czego wcześniej świat nie widział. W epidemiologii opowiadany jest czasem żart, że każda epidemia to nowe doświadczenie, tej nowej, tej jedynej epidemii. Nic dwa razy się nie zdarza i może warto przyjąć to do wiadomości. Zamiast po omacku odwoływać się do doświadczeń historycznych, stosować stare, nie najlepiej działające modele epidemiologiczne, może należy pozwolić sobie na popuszczenie wodzy fantazji i spojrzeć na sprawę inaczej. Niewiele mamy do stracenia, życie okrutnie testuje modele produkowane naprędce w arkuszach kalkulacyjnych czy nawet pakiecie statystycznym R. I jedynym co pozostaje na ich obronę, jest stwierdzenie, że wszystkie są błędne, ale niektóre z nich bywają użyteczne. Może zamiast wracać do równań gazu doskonałego i najprostszych modeli SIR, lepiej przypomnieć sobie równania różniczkowe Izaaka Newtona albo dla rozbudzenia wyobraźni przeczytać szekspirowskiego Króla Leara. Oba dzieła zostały stworzone podczas przymusowej kwarantanny.\n<h3>Świat przestał być normalny</h3>\nEpidemiolodzy dzielnie sobie radzą w skali województwa, państwa albo nawet kontynentu. Stacje epidemiologiczne, podstawy modeli, zalecenia praktyczne były zakładane i formułowane pół wieku temu. Świat wyglądał wtedy zupełnie inaczej. COVID-19 wcale nie jest pierwszą epidemią, z której modelowaniem mamy poważne trudności. Już wcześniej pojawiały się kłopoty, także w przypadku chorób odzwierzęcych, wystarczy przypomnieć sobie nie tak dawną panikę z ASF, problem z pryszczycą w Afryce, czy choćby nawet trudności w modelowaniu rozmieszczenia dobrze znanej wścieklizny. Wiele się zmieniło, ale popatrzmy na trzy zasadnicze składniki, które każą z pokorą spojrzeć na możliwości predykcyjne: urbanizacja, transport towarów, ludzi, zwierząt i usług oraz demografia – wszystko to powoduje znaczące zwiększenie intensywności kontaktów pomiędzy ludźmi. Oddziaływania te często opisujemy jako globalizację, a świat bywa przedstawiany jako jedna globalna wioska. Znacznie rzadziej\njednak wyprowadza się ze stwierdzenia tego faktu inne konsekwencje. Jak chociażby takie, że małe lokalne zwyczaje, np. żywieniowe, związane ze spożywaniem dzikich nieprzebadanych zwierząt, mogą mieć szybko globalny rozdźwięk.\n\nWłaśnie ta możliwość stała się faktem. A poszło tym łatwiej, że każda pandemia ma dwa aspekty: medyczny – bezpośrednio związany z zagrożeniem organizmu patogenem oraz psychologiczny – często oparty na zupełnie nieracjonalnych i nieprzewidywalnych rachunkach. Ich konsekwencje znamy z historii: izolacje, głód, a nawet masowe prześladowania. Aspekt psychozy w zasadzie wymyka się modelowaniu, bo ograniczenia w formie czasu i przestrzeń roznoszenia psychoz przestały praktycznie istnieć. Stały się bardzo dynamiczne i mają taki sam zasięg jak Internet, przemieszczając się niemal z prędkością światła. Aspekt medyczny był do przewidzenia, ponieważ przynajmniej od 2008 roku badacze zoonoz na łamach najbardziej prestiżowych czasopism pisali o tykającej biologicznej bombie, która zapewne wkrótce wybuchnie. Nikt nie przewidział efektu domina, tego jak wielki wywoła strach i panikę. Dopowiem, że takich bomb tyka znacznie więcej i zasługiwałyby na osobną refleksję. Mam na myśli patogeny transportowane z inwazyjnymi gatunkami obcymi po całym świecie. Prędzej czy później z ich strony uderzy w nas bakteria czy wirus, z którym znów nie będziemy potrafili sobie poradzić.\n\nPublicyści lubią nawiązywać do koncepcji Nassima Taleba, że oto nadleciał „czarny łabędź”, zjawisko o ekstremalnie niskim prawdopodobieństwie zajścia, ale gdy się wydarzy, rozbija struktury na drobne kawałki. Nie, to było zjawisko o całkiem sporym prawdopodobieństwie wystąpienia, czyli pozostając w nomenklaturze Taleba, najzwyklejszy „biały łabędź” – wiedzieliśmy, że przypłynie, ale ignorowano fakty. Dlaczego? Bowiem z reakcjami politycznymi i społecznymi na nadciągającą epidemię jest zawsze problem. Na prywatny użytek nazywam to paradoksem Ezopa. Bohaterem jednej z jego bajek, chyba tej najbardziej znanej, jest wesołkowaty chłopiec, pasterz owczego stada. Lubił wzbudzać zainteresowanie wieśniaków i często wpadał do wioski, udając przerażenie i wołając: „Wilki! Wilki! Ratunku!”. Gdy wspólnota już w pełnym rynsztunku ruszała z odsieczą, zaczynał się śmiać i twierdził, że to żart. Do czasu, bowiem któregoś dnia wilki przyszły naprawdę. Pasterz wbiegł do wioski i krzyczał o pomoc, ale został zwyczajnie zignorowany. Nikt już mu nie wierzył i w ten sposób stracił swoje owce. Dla nas oznacza to tyle, że musimy czasem doświadczyć uderzenia epidemii, by zobaczyć, że naprawdę są one realnym zagrożeniem. Bez jej doświadczenia dalej byśmy żyli pełną piersią, zupełnie ignorując rzeczywistość. Taka ignorancja, przekłada się później na szybkie i nieprzemyślane działania. Coś jak leczenie dżumy cholerą.\n<h3>Zapomniane GIGO</h3>\nSkąd zatem panika zarówno wśród wielu badaczy, jak i opinii publicznej? Moim zdaniem z braku jasnego – od razu powiem, że praktycznie niemożliwego do sformułowania – komunikatu. Świat stał się heurystycznie nieprzejrzysty. Brakuje rzetelnych danych. Każdy kraj liczy zgony w sobie tylko właściwy, co więcej zmieniany w czasie, sposób. Czy naprawdę wszystkie dane są wiarygodne? Czy oszacowania poziomu śmiertelności rzeczywiście dotyczą wyłącznie SARS-CoV-2, a nie grupy chorób współistniejących? Co kraj, to obyczaj. Wielu badaczy głośno wręcz mówi, że obecnie dostępne dane co do liczby zarażonych i sposobu w jaki epidemia się rozwija, są zupełnie niewiarygodne. Jednak pozostaje to bez większego echa w środowisku twórców modeli, statystyk i obrazków, przyznam, że niektórych nawet całkiem ładnych. Cóż z tego, jeśli opartych na tych samych słabych danych.\n\nPrzykładem beztroskiego podejścia są wszelkie analizy pochodzące wyłącznie z jednego źródła, obecnie najczęściej z grupy Neila Fergusona z londyńskiego Imperial College. Dane wejściowe, często wyłącznie z początków pandemii, podawane bez przedziałów ufności, dają ładne obrazki, ale są bezwartościowe, nawet wtedy, gdy ktoś udostępni kody. Ale kto ma o tym wszystkim pamiętać? Naukowcy, którzy biorą 1000 euro pensji i ledwo wiążą koniec z końcem? Tak ponoć, lekkim, acz trafnym żartem skomentowała dzisiejszą sytuację hiszpańska badaczka: Dlaczego nas teraz pytacie o pomoc? Zapytajcie może piłkarzy, Ronaldo i Messiego, którzy zgarniają milionowe pensje. Może nawet oni przypomną sobie złotą regułę GIGO, pochodzącą od znanego w świecie statystycznym i komputerowym wyrażenia „Garbage In, Garbage Out”, czyli po naszemu: śmieci na wejściu — śmieci na wyjściu. Naprawdę nie posiadamy wiarygodnych danych? A co ze skończenie przebadaną populacją pasażerów wycieczkowca Diamond Princess? Sytuacja epidemiologiczna na statku doczekała się bardzo dokładnych analiz, zamieszczonych już w kilkudziesięciu pracach naukowych. I choć analitycy zachwycają się sporą liczebnie próbą, zbadaniem całej lokalnej populacji oraz zebraniem wielu danych dodatkowych, to jakby zupełnie brakuje krytycznej analizy na temat tego, że wycieczkowa populacja była jednak w większości zaawansowana wiekowo, wielu z pasażerów wręcz wprost pisało o chęci odbycia ostatniej wielkiej podróży życia. Tak, wiem, że w przypadku dziesięciu z nich los potraktował tę chęć bardzo literalnie. Nie zwalnia nas\nto jednak z odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście tenże statek i jego zamknięta populacja stanowi dobre źródło danych? Dla porównania, dane z innego naturalnego laboratorium, jakim ze swej wyspiarskiej natury stała się Islandia, są daleko bardziej optymistyczne.\n<h3>Czekając na IV falę</h3>\nCzasem w epidemiologii mówi się o czwartej fali zachorowań. Po trzech pierwszych bezpośrednio związanych z patogenem, następuje fala czwarta – inne konsekwencje medyczne. To wtedy zaczynamy liczyć, ile zabiegów wcześniej zaplanowanych nie zostało wykonanych, jak wyglądają przebieg i rokowania innych chorób czy przyczyn śmiertelności populacji, czy też jakie są związki z załamaniem systemu ekonomicznego, a w konsekwencji jak przeniosło się to na jakość życia i zwiększającą się liczbę chorób psychicznych. Czas spędzony w izolacji, niemożność kontynuowania niektórych rodzajów aktywności relaksującej (wyjścia na spacer, do lasu czy też do kościoła), problemy ekonomiczne firm, utrata zatrudnienia – to wszystko nie przelewki. Do tego mogą dojść poważne, znane od wieków problemy epidemiologiczne. Wyrzucana, tracąca datę przydatności do spożycia żywność to magnes dla szczurów, karaluchów i innych nosicieli zarazków.\n\nJednak nie można popadać w pesymizm, wszak nadzieja umiera zawsze ostatnia. Pomagajmy sobie poszukiwaniem mechanizmów poprawiających funkcjonowanie umysłu. Dobra lektura, zwłaszcza powrót do klasyków, bywa szczególnie cennym rozwiązaniem. Recenzent tekstu, gdy przeczytał powyższe stwierdzenie, załamał ręce i dopisał mi na marginesie pracy: „to co, mamy tylko siedzieć, czytać i modlić się?”. Zatem precyzuję i dopowiadam: można jeszcze jeść sery, pić wino oraz obserwować ptaki. I to niekoniecznie w takiej kolejności.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Prof. Piotr Tryjanowski jest biologiem, zajmuje się ekologią behavioralną, wpływem klimatu na przyrodę, ptakami krajobrazu rolniczego i ekologią miast. Miłośnik wina i ptaków. Kieruje Instytutem Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.</em></p>\n\n</div>', 'Czy nie przewidzieliśmy pandemii? ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'czy-nie-przewidzielismy-pandemii%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:49:20', '2020-04-20 08:49:20', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/czy-nie-przewidzielismy-pandemii%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2413, 1, '2020-04-20 09:15:44', '2020-04-20 07:15:44', '', 'FA_4-2020_e', '', 'inherit', 'open', 'closed', '', 'fa_4-2020_e', '', '', '2020-04-20 09:15:44', '2020-04-20 07:15:44', '', 0, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/FA_4-2020_e.pdf', 0, 'attachment', 'application/pdf', 0),
(2375, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<img class=\"alignnone wp-image-2357\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/kołodziejczyk-1-713x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"647\" />\n<h3>Sytuacje graniczne</h3>\nGdy w drugiej połowie lat 90. ks. prof. Józef Tischner na odbywających się w Auli Collegium Witkowskiego UJ wykładach ze swadą i humorem podejmował metafizyczne, etyczne i estetyczne problemy określane przez Karla Jaspersa jako sytuacje graniczne, traktowałem je jako równie abstrakcyjne, co teorie światów możliwych Davida Lewisa. Dziś koncepcję tę, mimo mej silnej predylekcji do filozofii analitycznej, widzę jako adekwatną do tego, by nie tylko opisać bieg spraw, w których przychodzi nam uczestniczyć, ale też jako pomocną do zilustrowania ogromu zadań, jakie stają przed filozofem czy po prostu humanistą.\n\nJaspers zwraca uwagę na to, że ludzki los zawsze jest umocowany w jakichś warunkach; osadzony jest w określonych okolicznościach, które domagają się, byśmy je usensownili, nadali im znaczenie. Nawet jeśli przyjmiemy, że jesteśmy wyłącznie bytem biologicznym, a cały nasz świat to świat przyrody, w którym podlegamy przyczynowym oddziaływaniom, trudno zaprzeczyć, że mamy jakieś życie psychiczne, uczuciowe, wreszcie relacje z innymi bytami, w stosunku do których przejawiamy rozliczne postawy, dla których szukamy racji i motywacji. To właśnie te racje i motywacje nadają sens naszemu życiu i wszystkiemu wokół. Z faktu tego, jak mówi Jaspers, w okolicznościach o szczególnej wadze dla naszego istnienia, wyłania się zadziwiająca tożsamość: „przeżywać sytuacje graniczne i egzystować, to jedno i to samo”. Dla czytelnika stroniącego od nieco zagmatwanych i metaforyzujących koncepcji filozofów, zwłaszcza egzystencjalnych, tego rodzaju stwierdzenie może wydawać się mętne i ogólnikowe. Nie ulega jednak wątpliwości, że Jaspers chciał powiedzieć coś ważnego, mianowicie, że wtedy dopiero doświadczamy swego własnego istnienia (owej egzystencji), gdy znajdujemy się w sytuacjach granicznych. Miłość, nienawiść, odrzucenie, narodziny, śmierć, nierozwiązywalne dylematy moralne, wreszcie cierpienie – to są sytuacje graniczne. Wówczas stajemy wobec własnego istnienia i zaczynamy dostrzegać naglącą potrzebę sensu, obejmującego nas samych, jak i wszystko, co owe sytuacje współtworzy. Czy zatem dzisiejsza sytuacja jest sytuacją graniczną?\n<h3>Pandemia jako sytuacja graniczna</h3>\nOdpowiedź na powyższe pytanie nie jest oczywista. Przyjmuję jednak, że są spełnione przesłanki, by o aktualnych warunkach życia, i szerzej – istnienia, tak właśnie myśleć. Napiera na nas moc okoliczności i zjawisk, które są niczym bałwany na morzach i oceanach. Sprowadzają na nas lęk, strach, trwogę i jednocześnie powodują cierpienie, a w niektórych przypadkach śmierć. Każdego dnia zadajemy sobie pytanie: czy nas to już dotknęło, dotyka, czy też dopiero dotknie?; czy przetrwamy i w jaki sposób? Za tymi pytaniami podążają następne: jak będzie wyglądać nasze życie po tym wszystkim?; jak będzie funkcjonować świat i ludzie w mnogich przejawach swojej aktywności, gdy wszystko się już skończy (o ile się skończy w sposób zdecydowany i jednoznaczny)? To są nasze dzisiejsze pytania. Starają się na nie odpowiedzieć, przynajmniej częściowo, systemy religijne, częściowo systemy etyczne, ale nade wszystko chcemy, by na te pytania odpowiedziała nam nauka. Niektórzy wprost twierdzą, że sensownie wypowiada się o świecie jedynie ona, a zwłaszcza ta jej część, która bada mechanizmy rządzące przyrodą.\n\nJest w tym stanowisku dużo racji. Wszakże „dużo” nie oznacza całej racji. Sytuacja, w której się znajdujemy, pokazuje nam, że istnieje przemożna potrzeba wyjaśnienia i zrozumienia. Dla filozofa jest to pewna lekcja. Człowiek znajdując się w sytuacji granicznej potrzebuje wielu narzędzi, za pomocą których zrozumie, okiełzna i unieważni okoliczności, które mogą doprowadzić do zapaści jego własnego istnienia. Może zatem warto pójść za sugestią Ludwiga Wittgensteina, który powiada, że filozofia nie jest ani nad, ani pod, ale obok nauki – jest w stosunku do nauki komplementarna, jak sztuka czy religia. W tym kontekście zasadne wydaje się zwrócenie uwagi na to, że sens, a więc całość tego, co bierzemy za wyjaśnienie i zrozumienie, a co przychodzi nam mozolnie budować, jest siłą rzeczy rozleglejszy i głębszy.\n<h3>Nauka i to, co obok</h3>\nOczekiwania formułowane pod adresem nauki łatwo na podstawie dzisiejszej sytuacji określić: ma ona zidentyfikować wszystko, co związane jest z przyczyną zachorowań na masową skalę, a następnie wskazać mechanizmy, które mogą być wykorzystane i być może zablokowane, by oddalić śmiertelne zagrożenie. Tak rozumiane zadanie jest ściśle zdefiniowane i weryfikowalne, tym zadaniem zajmuje się kilka tysięcy laboratoriów na całym świecie. Z sukcesami! I to jest pocieszające. Odkrycie biologicznych mechanizmów oddziaływania i możliwości ich wykorzystania w terapii czy też blokowania będzie przełomem i jednocześnie wprowadzi swego rodzaju spokój; będzie, by posłużyć się metaforą biblijną, wylaniem oliwy na wzburzone fale.\n\nW tym kontekście nasze skromne filozoficzne pytanie brzmi: czy to spowoduje, że sytuacja graniczna zostanie niejako przeobrażona w sytuację powszednią, zwyczajną, wręcz beztroską i niewymagającą już więcej rozeznawania i nadawania sensu, bo cały ów sens przyjdzie do nas z nauki? Za nim przychodzą pytania bardziej szczegółowe: Czy nauka powie nam coś wiążącego na temat tego, jak w panujących warunkach oraz po ich ustaniu dalej żyć, a w warstwie metafizycznej – po prostu istnieć? Czy powie, jak dobrze żyć i co to znaczy? Czy powie, jak sprawić, by nasze życie było wartościowe? Co sprawia, że nasze życie ma sens dla nas samych i innych? A wreszcie jaki jest ostateczny sens istnienia: nas rozumianych jako rodzaj ludzki i naszych braci mniejszych ze świata natury?\n\nWarto nieco przybliżyć źródło powyższych pytań, a tym samym określić szkicowo to, co miał na myśli Wittgenstein, mówiąc „obok”. Wchodzenie w związki przyczynowe to jedynie fragment większej całości. Ulegamy im, to fakt, ale też przezwyciężamy je, nawet jeśli jest to zbiorowa, gatunkowa iluzja. Doświadczenie tego przezwyciężania uznałbym za fundamentalną sytuację graniczną, konstytuującą nas jako ludzi. Człowiek jako byt biologiczny po prostu nieustająco poza tę biologię próbuje wyjść. Nawet, a może przede wszystkim w czasach zarazy, gdy błagalnie spogląda w kierunku nauk przyrodniczych z nadzieją, że odpowiedzą na pytanie o to, co dla warstwy biologicznej jest najistotniejsze, bo to ona, paradoksalnie, umożliwia zachodzenie zjawisk w innych warstwach. Przywołany Jaspers użyłby tu zwrotu, który obłożony jest we współczesnej narracji anatemą: człowiek w ten sposób transcenduje swoją biologiczną kondycję w kierunku tego, co niebiologiczne i na swój sposób lokujące się poza naturą czy też przyrodą.\n<h3>Poza</h3>\nKtoś mógłby powiedzieć: oto łabędzi śpiew filozofa, który buduje pokraczne intelektualne konstrukcje, by rozpaczliwie zdobyć wpływy tam, gdzie wyłącznie nauka ma cokolwiek sensownego do zaproponowania. Nawet jeśli zgodziłbym się, że jest to obraz prawdziwy, jest on takowym wyłącznie z perspektywy tego, który nie rozumie, że przecież sama nauka jest formą nadawania sensu, a więc formą przezwyciężania mechanizmów rządzących naturą, unieważnienia tego, co czyni z nas byty wyłącznie przyrodnicze. A zatem szukamy w nauce ratunku, czyniąc z niej instrument nadawania sensu naszemu istnieniu, by jak najsprawniej przezwyciężać ograniczenie przyczynowe i wynikające z tego tytułu konsekwencje. Chcemy antidotum, by zatrzymać to, co może sprawić, że staniemy się ofiarą; utracimy swe życie i staniemy się „prochem i pyłem”. Żaden inny gatunek nie dysponuje taką formą radzenia sobie z własnym losem.\n\nParadoksalnie, nauka sama okazuje się zatem narzędziem wyjścia poza. Oznacza to ni mniej, ni więcej, że nauka rozumiana jako metodologicznie uporządkowany namysł nad światem natury, jest orężem, który w swej najgłębszej istocie otwiera perspektywę przezwyciężenia sytuacji granicznej, którą, jak napisałem, można na najniższym poziomie zdefiniować jako trwałe i nieustające przezwyciężanie swego istnienia uwikłanego w mechanizmy rządzące naturą. Dziś do tego gestu przezwyciężenia przynagla nas pandemia.\n\nWszelako poza jest znaczenie bogatsze. Są nasze działania, plany, marzenia, pragnienia, nasze zdolności, umiejętności i możliwości, nasze bycie z innymi i dla innych. Gdy się temu katalogowi (niewyczerpanemu) przyjrzymy, okaże się, że odpowiedź nauki w jej czysto przyrodniczym wariancie jest zaledwie warunkiem koniecznym, by wszystkie te zjawiska mogły dojść do skutku, ale z pewnością nie jest warunkiem wystarczającym. Dlatego filozof, a szerzej humanista, także jest zaproszony do składania oferty wyjaśnień i sposobów rozumienia aktualnej sytuacji, nawet jeśli nie przekłada się to bezpośrednio na mierzalny rezultat. Katalog zadań częściowo już nam się wyłonił na podstawie sformułowanych powyżej pytań, ale możemy go rozszerzać o kolejne: W jaki sposób w sytuacjach granicznych funkcjonują mechanizmy moralne? W jaki sposób następuje rozpoznanie i jednocześnie samoograniczanie wolności, która dla niektórych może być miazmatem, dla innych zaś fundamentem działania i przezwyciężania przyczynowych uwikłań? W jaki sposób odbywa się delegacja uprawnień i przedefiniowanie praw, które uznajemy za wiążące dla wspólnoty i definiujące mechanizmy jej funkcjonowania? Jaka jest różnica między światem bezpośredniego doświadczenia, a światem doświadczeń zapośredniczonych, np. zdalnie, w rzeczywistości elektronicznej? Każde z tych pytań domaga się wieloaspektowej analizy, a zatem filozof ma co robić!\n<h3>Czego oko nie widziało… – podsumowanie</h3>\nŚwiat pandemiczny to z perspektywy ludzkiej percepcji świat niewidzialny, choć niestety jej skutki są obserwowalne. Metafizyka od wieków zmaga się z dualizmem, który niekiedy opisywany jest jako napięcie między rzeczywistością i zjawiskiem. Dziś bardziej niż kiedykolwiek dostrzegamy to, że obie te kategorie nie przystają do naszego doświadczania świata. Naiwny jego obraz, w którym jesteśmy obiektami czasoprzestrzennymi o pewnej skali, zatraca swoją wyrazistość i obowiązującą moc. Trudno odeprzeć wrażenie, że istnieje płynne przejście między nami jako zintegrowanymi systemami biologicznymi czy fizycznymi a otoczeniem; że obiekty, wśród których żyjemy, są po prostu częścią naszej złożonej struktury metafizycznej. A to oznaczałoby, że nie ma możliwości wyizolowania, sterylnego oddzielenia, metafizycznego wyodrębnienia się z całokształtu zjawisk. Jesteśmy z obiektami mikro-, średniej i makroskali pewną jednością, której skutkiem jest również to, w jakiej teraz znajdujemy się sytuacji. Na przykładzie pandemii otrzymujemy dojmującą lekcję bycia częścią natury, poza którą tak bardzo pragniemy wykroczyć.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Dr hab. Sebastian Kołodziejczyk, prof. UJ, jest filozofem. Interesuje się metafizyką naturalną, naturą życia mentalnego i rolą filozofii w kogniwistyce. Kieruje Zakładem Ontologii w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego.</em></p>\n\n</div>', 'Wyjaśnić i zrozumieć ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'wyjasnic-i-zrozumiec%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:50:11', '2020-04-20 08:50:11', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/wyjasnic-i-zrozumiec%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2376, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<img class=\"alignnone wp-image-2305\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/uczelnie-w-czasach-epidemii-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"659\" />\n\nPostępy pandemii i zaostrzające się działania zapobiegające rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2 stały się dla wyższych uczelni stresującym wyzwaniem. Po krótkim okresie zaprzeczania zagrożeniu władze akademickie uświadomiły sobie niebezpieczeństwo związane z wykładami i seminariami grupującymi po kilkadziesiąt osób. Symbolicznym przełomem w postrzeganiu zagrożenia na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu stał się w lutym 2020 r. powrót zorganizowanej grupy studentów z północnych Włoch. Stało się jasne, że studenci i pracownicy uczelni powracający z terenów ogarniętych epidemią nie mogą ze względów bezpieczeństwa uczestniczyć w zajęciach klinicznych, szczególnie na oddziałach leczących pacjentów z obniżoną odpornością. Konieczne stało się odizolowanie powracających z Włoch od pozostałych studentów i pracowników. Władze uczelni zdecydowały o objęciu całej grupy kwarantanną. Wejście w życie 8 marca ustawy przeciwko COVID-19, spowodowało po kilku dniach decyzję o zawieszeniu do odwołania zajęć na większości wyższych uczelni w Polsce.\n\nWyjątkowa sytuacja zaskoczyła wszystkich, runęły opracowane co do godziny plany zajęć i kryteria zaliczania, niemożliwe stało się przeprowadzenie kolokwiów i egzaminów, zakończenie semestru letniego stało się problematyczne. Po tygodniowym okresie szoku, epidemiczne wyzwanie zmobilizowało całe środowisko akademickie i wyzwoliło ukryte wcześniej możliwości współdziałania i dobrej woli. Pracownicy dydaktyczni zapoznali się z potencjałem zdalnego nauczania, odkrywając wielkie możliwości ukryte w niepozornych smartfonach, tabletach i laptopach. Okazało się, że oprogramowanie konferencyjne doskonale nadaje się do przeprowadzania zdalnych seminariów i wykładów. Zaskakujące było pozytywne przyjęcie zdalnych metod nauczania przez studentów, którzy jak wcześniej mobilizowali swoje zasoby umysłowe opracowując nowe metody NUPUM (Niziurski E., 1964), tak teraz przystąpili gremialnie do nauczania na odległość.\n\nPomimo pozornego luzu, zajęcia zdalne okazały się wymagające dla obydwu stron. Studenci, łatwo wykrywalni przy komputerze, przyjęli obowiązek uczestniczenia w zajęciach i zapoznawania się z przesyłanymi przez prowadzących materiałami dydaktycznymi. Paradoksalnie, obciążenie studentów wzrosło, nauka stała się bardziej męcząca i wyczerpująca. Liczne godziny spędzane przed monitorami, długotrwała koncentracja uwagi, ograniczone możliwości wysiłku fizycznego, związane z nakazem pozostania w domu, stanowią wyzwanie dla studenckich umiejętności adaptacyjnych. Można spodziewać się stanów lękowo-depresyjnych u studentów zbyt sumiennych, o skłonnościach zależnościowych, oraz odreagowania w działaniu u studentów o skłonnościach eksternalizacyjnych. Rozwiązaniem kompromisowym może być sformalizowanie nauczania na odległość z wyróżnionymi i odgraniczonymi fazami nauki i odpoczynku. Niepewność sytuacji sprzyja niestety stanom lękowym o charakterze zarówno lęku uogólnionego, jak i napadowego, stąd konieczne wydaje się ustalenie nowych zasad zaliczania i egzaminowania w warunkach epidemii.\n\nNauczyciele akademiccy, wstępnie zestresowani już Konstytucją dla Nauki, stanęli wobec konieczności opracowania spektakularnych materiałów dydaktycznych i przedstawienia ich za pomocą środków zdalnego przekazu. Stworzyło to sytuację sprzyjającą zaburzeniom adaptacyjnym. Wykładowcy zareagowali głównie w stylu obsesyjnym, przygotowując dużo szczegółowych materiałów dydaktycznych, przekraczających często możliwości percepcyjne studentów. Wydaje się, jednak, że w miarę adaptacji do nowych warunków, wymagania dydaktyczne zaowocują świetnymi prezentacjami i artykułami o charakterze podręcznikowym. Obserwując reakcję nauczycieli akademickich, mam wrażenie, że z przekonaniem przyjęli ciężar reorganizacji procesu dydaktycznego. Biorąc pod uwagę niepewność co do przebiegu epidemii, narażenie własnych rodzin i perspektywę administracyjnej kwarantanny, można spodziewać się reakcji pod postacią somatyczną czy nawet somatycznych zespołów czynnościowych.\n\nW Katedrze i Klinice Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu od kilku lat prowadzimy konsultacje dla studentów i doktorantów naszej uczelni. Dotychczas bardzo potrzebne, w obecnej sytuacji stały się wręcz niezbędne. Sygnały płynęły także od studentów z innych krajów, którzy odcięci od swoich domów, bliskich, odizolowani od normalnego życia i toku zajęć, znaleźli się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Zareagowaliśmy programem wsparcia. Objęliśmy nim także pracowników ochrony zdrowia ze szpitali zakaźnych po tym, jak taką potrzebę zgłosił jeden z rezydentów pracujących w najbardziej obciążonym w tej chwili szpitalu we Wrocławiu. Szybko poprosili o pomoc także farmaceuci, a teraz – w uzgodnieniu z władzami województwa – zdalne porady udzielane są także chorym, diagnozowanym i osobom przebywającym w kwarantannie. Duże zainteresowanie konsultacjami psychiatrycznymi i psychologicznymi jest wyznacznikiem potrzeb i niepokojów środowiska akademickiego, które personel Kliniki Psychiatrii stara się zaspokajać i łagodzić działalnością zawodową pracowników i wolontariuszy.\n\nDr hab. Krzysztof Małyszczak, prof. Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, jest psychiatrą. Kieruje Zakładem Psychoterapii i Chorób Psychosomatycznych w Katedrze Psychiatrii UMWr.', 'Psycholog niezbędny ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'psycholog-niezbedny%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:56:17', '2020-04-20 08:56:17', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/psycholog-niezbedny%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
INSERT INTO `wp_posts` (`ID`, `post_author`, `post_date`, `post_date_gmt`, `post_content`, `post_title`, `post_excerpt`, `post_status`, `comment_status`, `ping_status`, `post_password`, `post_name`, `to_ping`, `pinged`, `post_modified`, `post_modified_gmt`, `post_content_filtered`, `post_parent`, `guid`, `menu_order`, `post_type`, `post_mime_type`, `comment_count`) VALUES
(2377, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<h2>Kształcenie plastyczne jest fundamentem. Wrażliwość malarska przekłada się i na nowe media, i na projektowanie.</h2>\n[caption id=\"attachment_2288\" align=\"alignnone\" width=\"1000\"]<img class=\"size-full wp-image-2288\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak3-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"665\" /> Fot. Arch. Adama Myjaka[/caption]\n\n<strong><b>Jaka jest specyfika warszawskiej ASP w kontekście innych polskich uczelni artystycznych? </b></strong>\n\nJesteśmy największą uczelnią artystyczną w Polsce i zarówno akademia nasza, jak i krakowska, to są uczelnie klasyczne, długowieczne, z korzeniami sięgającymi nawet dwustu lat wstecz. W Warszawie już w XVIII wieku funkcjonowała Malarnia Królewska założona przez Marcello Bacciarellego – moglibyśmy powoływać się na to, że istniejemy ponad dwieście pięćdziesiąt lat. Potem pojawiły się Państwowe Wyższe Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu ze szkłem i ceramiką, w Łodzi z tkaniną, dołączył Gdańsk, Poznań i uparli się, aby także nazywać się akademiami. Dziś poznańska szkoła zmieniła się w Uniwersytet Artystyczny. Ja powiedziałem, że absolutnie naszej nazwy nie będziemy zmieniać, bo jest to piękna tradycja. W ostatnich czasach narosło trochę wydziałów i kierunków artystycznych przyklejonych do różnych politechnik czy uniwersytetów, zaczęło się robić pewne zamieszanie.\n\n<strong><b>Niepubliczne uczelnie też prowadzą kierunki artystyczne, czasami w zaskakujących konfiguracjach, np. bezpieczeństwo wewnętrzne a obok architektura wnętrz. </b></strong>\n\nW tej chwili jest dużo zamieszania, jeśli chodzi o absolwentów, martwimy się, że właściwie dyplom magisterski jest zrównany niezależnie od tego, czy figuruje na nim nazwa akademii, czy jakiejś bardzo peryferyjnej szkoły o wątpliwych standardach kształcenia. Akademia zaczyna mieć problem z naborem na niektóre kierunki, a przecież wcześniej mieliśmy od dziesięciu do prawie piętnastu kandydatów na jedno miejsce. To był nasz etos. A teraz to się trochę rozmyło. Uważam, że jakość kształcenia jest bardzo nierówna, ale nie chcę wydawać ocen czy cenzurek.\n\n[caption id=\"attachment_2286\" align=\"alignnone\" width=\"1000\"]<img class=\"size-full wp-image-2286\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak1-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"755\" /> Fot . Arch . Adama Myjaka[/caption]\n\n<strong><b>Pojawił się też profil praktyczny. Można uzyskać dyplom uczelni, która nie zatrudni żadnego profesora, tylko samych magistrów, a nawet absolwentów studiów licencjackich. </b></strong>\n\nSą takie zjawiska, ale ja zawsze mówiłem, że my nie produkujemy absolwentów. Artysta to nie jest zawód. To sposób na życie, pasja. I dzisiaj, przy ogromnym otwarciu na to, co niesie współczesność, chcemy zachować ten podstawowy fundament.\n\n<strong><b>Czy w warszawskiej akademii wciąż kładzie się duży nacisk na przedmioty ogólnoplastyczne? Standardy już zniknęły i teraz uczelnie mogą autonomicznie kształtować program studiów. </b></strong>\n\nTo dobre pytanie, bo chcę podkreślić, że kształcenie plastyczne jest fundamentem, pominę już nawet to, że jest głęboko wpisane w tradycję kształcenia. To podstawowa sprawa – trzeba umieć rysować, malować, być wrażliwym na kolor i na formę. Na tym polega talent. Podobnie jest w przypadku uczelni muzycznych. Nikt przecież nie kwestionuje tego, że kandydat na studia powinien mieć słuch, głos i inne predyspozycje. Tymczasem zdarzają się sytuacje przyjmowania hurtem wszystkich kandydatów na studia plastyczne i potem są nieporozumienia. W prywatnych szkołach często nie ma egzaminu, bierze się każdego, kto przychodzi. A nuż się coś sklei. U nas przeprowadza się egzamin i chcę jedno powiedzieć: uczymy warsztatu, ale szkoła przecież jest otwarta na wszelkie nowe zjawiska w sztuce. Chociaż nie lubię słowa „nowe”, bo sztuka się rozwija, pewne wartości się nadbudowują, ale fundament pozostaje ten sam. Rzeźba sobie poradzi, malarstwo sobie poradzi – nie zginęło, bo ktoś powiedział: „koniec malarstwa, koniec rzeźby, kto to dzisiaj rysuje ołówkiem i maluje pędzelkiem, dzisiaj są nowe media”. W porządku, one się pojawiają, jesteśmy otwarci na nowe kierunki, nowy sposób widzenia i projektowania. Uważam jednak, że umiejętność opanowania podstawowych zagadnień plastycznych, wyczulenie, wrażliwość cały czas muszą iść w parze. Moja koncepcja zawsze taka była. Nie wiem, co zrobią moi następcy, ale mam nadzieję, że nie zechcą zastąpić egzaminu rozmową kwalifikacyjną. Ona i tak obecnie jest przewidziana, ale prace trzeba zobaczyć. Wrażliwość malarska przekłada się i na nowe media, i na projektowanie. To jest siłą polskiej dydaktyki, polskiego szkolnictwa artystycznego, bo zachodnie szkoły zaczęły już od tego odchodzić. Granice zacierają się w myśl hasła „wszystko jest sztuką”. Dlatego też studenci zagraniczni bardzo chętnie przyjeżdżają do nas, co dzisiaj jest pewnym kłopotem w związku z koronawirusem. Nagle staliśmy się jedną z nielicznych uczelni, w której w pracowni rzeźby się rzeźbi, gdzie są prowadzone pracownie stricte malarskie przy – oczywiście – także innych możliwościach. Nie ma mowy o jakichś kompleksach. W Polsce nigdy, nawet za PRL-u, akademie nie były jak radzieckie czy rosyjskie szkoły, gdzie panował totalny reżim, chociaż trafiali tam ludzie bardzo utalentowani.\n\n<strong><b>Jesteśmy więc w dobrym punkcie – pomiędzy Wschodem i Zachodem. </b></strong>\n\nTak, i chcemy kreować osobowości artystyczne, wyławiać, pobudzać tych ludzi. Pewien profesor powiedział, że sztuka jest jak łąka, która składa się z różnych kwiatów: czerwonych, żółtych, małych, dużych i taka jest najpiękniejsza, gdy jest bogactwo różnorodności. I ja mówię, że rolą artysty jest dostrzeganie wyjątkowych przestrzeni, działanie na ludzi poprzez swoją wrażliwość. Sztuka ma bardzo ważną rolę do spełnienia szczególnie w świecie dzisiejszym, gdy zapędziliśmy się w niebezpieczne rejony, a człowiek za chwilę nie będzie podmiotem, lecz elementem jakiejś maszyny czy procesu, nie będzie widział, że słońce się budzi, że zmieniają się kolory, że jeden dzień jest inny od drugiego. Przyglądam się szkolnictwu i widzę nadprodukcję – w zależności od mody mamy mnóstwo absolwentów zarządzania albo prawa.\n\n[caption id=\"attachment_2289\" align=\"alignnone\" width=\"1000\"]<img class=\"size-full wp-image-2289\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak4-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"728\" /> Fot. Arch. Adama Myjaka[/caption]\n\n<strong><b>A jak to wygląda w przypadku malarstwa? Czy nie mamy do czynienia z odpływem kandydatów? W uczelniach, które wywodzą się z państwowych szkół sprofilowanych, można zauważyć taką tendencję. </b></strong>\n\nDostrzegam, że studenci zaczynają myśleć bardziej pragmatycznie, że szukają okazji, żeby zdobyć dodatkowe umiejętności. Od lat jednak mogą wędrować po akademii, studiować na innych wydziałach albo dodatkowo wybierać sobie przedmioty. Malarz może chodzić na zajęcia do pracowni projektowej. Radzę zresztą studentom: „Słuchajcie, doróbcie sobie jeszcze jakiś praktyczny zawód, bo ze sztuki żyje tylko ułamek procenta – ci najlepsi, wybitni, o znanych nazwiskach”. Mamy ponad dwadzieścia tysięcy artystów plastyków, którzy muszą się utrzymać. Obecnie bardzo dużo studentów wybiera kierunki projektowe, po nich łatwiej znaleźć pracę. Pamiętam jednak ciekawy przykład. Absolwentka Wydziału Rzeźby, która była w tej rzeźbie zanurzona dogłębnie, ni stąd ni zowąd znalazła pracę w znanej firmie wytwarzającej perfumy. Pytam: „Czym ty się zajmujesz?” A ona przynosi próbki perfum i mówi: „Projektuję takie buteleczki”. Szukali młodych zdolnych i zatrudnili ją do projektowania opakowań. Na podobnej zasadzie młodzież zatrudnia się w agencjach projektowych, łączą się z architektami, projektują wnętrza. W akademii zawsze było takie falowanie: raz gorzej, raz lepiej, raz mniejsze zainteresowanie, raz większe. Społeczeństwo też się zmienia, inaczej na kulturę patrzy. Właśnie przed chwilą dzwonił rektor politechniki i mówi: „Słuchaj, mamy wolną przestrzeń w tej wielkiej auli, może by zrobić jakąś wystawę, pokazać prace studentów? Dużo ludzi tam się przewija”.\n\n<strong><b>Czy warszawska akademia preferuje studia jednolite, czy dwustopniowe? </b></strong>\n\nSwego czasu wiele wydziałów wprowadzało studia dwustopniowe, ale obecnie zaczynają już od tego odchodzić. Byłem przeciwnikiem podziału rzeźby, zostałem jednak przegłosowany. Teraz wróciliśmy do studiów jednostopniowych. Wcześniej trzeci, ostatni rok był problematyczny. Po dyskusjach z profesorami ustaliliśmy, że kursowa praca też może być dyplomem. Podział się nie sprawdził – to było takie rozdwojenie jaźni. Akademia jest specyficzna, są ludzie, którzy przebywają tu od rana do wieczora, żyją tą uczelnią. Mówię studentom: „Nigdy takich warunków w życiu nie będziecie mieli – pracownia, opieka, materiały. Docenicie to później, gdy wyfruniecie z gniazda”. Obecnie połowa kierunków jest jednostopniowa. Wzornictwo i architektura wnętrz raczej zostaną dwustopniowe, bo od początku chciały takie być, ale inne kierunki od tego odchodzą. Konserwacja musi być jednostopniowa – jest zbyt specjalistyczna. Taki pół-konserwator może być troszkę niebezpieczny.\n\n<strong><b>Są różne problematyczne zjawiska, jak intermedia prowadzone na poziomie licencjatu. Trudno nie znając dobrze żadnego medium, zajmować się działaniami intermedialnymi. </b></strong>\n\nZdarzają się młode wydziały, które jeszcze szukają osadzenia, ale tam też są malarstwo, rysunek, rzeźba i sami studenci czują potrzebę zapoznania się z tymi przedmiotami. W działaniach wizualnych, czy jak wcześniej mówiono plastycznych, trzeba pracować tymi rękami, po prostu. No i sercem. Narzędzie jest tylko przedłużeniem.\n\n<strong><b>Czy kierunek zarządzanie kulturą wizualną prowadzony na warszawskiej ASP zakłada połączenie teorii i działań wizualnych? </b></strong>\n\nOn troszkę ewoluował, bo na początku szedł bardziej w kierunku historii sztuki, a obecnie w założeniu ma się zajmować badaniami nad kulturą współczesną i badaniami artystycznymi. Powinien więc mieć charakter hybrydowy. Początkowo egzamin dotyczył znajomości historii sztuki, obecnie dochodzi sprawdzian manualny.\n\n<strong><b>Dotknięcie materii wydaje się bardzo istotne, aby absolwent mógł się wypowiadać poprzez własne doświadczenie, a nie w sposób wyabstrahowany. W tym drugim przypadku artyści mogliby się stać zakładnikami jego koncepcji. </b></strong>\n\nI o to właśnie chodzi, żeby nie kształcić jakichś wyimaginowanych teoretyków sztuki. Kształcimy w akademii, z empatią do tej uczelni, do tego, co się tutaj robi. To wszystko jest na razie w budowie, wymaga trochę czasu, aby stworzyć profil, który będzie bardzo dobry. Sam optowałem za utworzeniem kierunku. Oczywiście my też mamy katedrę historii sztuki, przez którą przechodzą wszyscy studenci. Początkowo nasz wydział był postrzegany w kategoriach humanistycznych, ale sam zrozumiał, że nie tędy droga. Teraz idzie w kierunku bardziej hybrydowym, eksponowane są wątki plastyczne i badania nad sztuką i kulturą miejsca. Zawsze byłem zwolennikiem ewolucji, a nie rewolucji. Na drodze doświadczeń są i porażki. Eksperymentować trzeba, tylko ważne, aby potem wyciągać wnioski.\n\n[caption id=\"attachment_2287\" align=\"alignnone\" width=\"1000\"]<img class=\"size-full wp-image-2287\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak2-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"1000\" /> Fot. Arch. Adama Myjaka[/caption]\n\n<strong><b>Jak uczelnia poradziła sobie z wymogami Ustawy 2.0? Jakie zmiany zostały wprowadzone, a z jakich możliwości, zrezygnowano? </b></strong>\n\nUstawa 2.0 nie jest, moim zdaniem, korzystna dla uczelni artystycznych. Mamy pierwsze kłopoty, bo się okazało, że uczelnie nadzorowane przez MNiSW mają zapis o dodatkowym stałym dofinansowaniu z budżetu. My raz dostaliśmy dotację na podwyżkę dla pracowników i to był bardzo dobry ruch. Co prawda pensje trochę się spłaszczyły, ale zawsze uważałem, że asystenci zarabiali za mało. Okazało się jednak, że uczelnie artystyczne nie mają zagwarantowanych na piśmie środków na podwyżki.\n\n<strong><b>Przeoczenie? </b></strong>\n\nDo końca nie wiemy, gdzie leży pies pogrzebany. Minister Gowin powiedział, że środki zostały jednorazowo przekazane do Ministerstwa Kultury, ale nie mamy pisemnej gwarancji, że to jest stały dodatek w budżecie. W skali akademii chodzi o ponad 4 miliony, w przypadku wszystkich szkół artystycznych jest to 37 milionów. A podwyżek nie można przecież cofnąć. W tej chwili walczymy, aby sprawa środków na pensje została uregulowana rozporządzeniem. Są obietnice, że może dostaniemy 20 mln do podziału na wszystkie uczelnie. Ale my co roku potrzebujemy drugie 20 mln. Mamy niepewną sytuację – koronawirus, na łeb na szyję leci gospodarka, recesja za drzwiami – nie będzie z czego brać i jak sobie poradzić. A pieniądze są w jednym worku. Jak pani widzi, trwa remont naszego budynku. Mamy środki z Unii, ale własny wkład też trzeba dołożyć. Kolejny problem to ewaluacja, która nie uwzględnia specyfiki uczelni artystycznych. Nie znamy ekspertów – lista jest utajniona i nie wiemy, kto nas ocenia. Na pewno nie ma żadnego profesora z warszawskiej ASP. Jak eksperci mogą wartościować dorobek uczelni i poszczególnych pracowników? Dobre nazwisko samo w sobie jest oczywiste, w pozostałych przypadkach może decydować sympatia czy antypatia danego eksperta. Dlatego chcemy, żeby oni się ujawnili, aby nie było tak, że jacyś eksperci incognito mogą wszystko, bo kogoś na przykład nie lubią. Pewne anomalie były już widoczne przy parametryzacji. Nowe wydziały „przyklejone” do szkół, których nazw nie chcę podawać, dostawały kategorię A+, a wydziałom funkcjonującym w znanych uczelniach artystycznych przypadła kategoria C lub ledwo B. Tymczasem sztuki nie da się wymierzyć – matematyka czy fizyka jest wymierna, a tu wartości są płynne. Niebezpieczeństwo jest takie, że przy zaniżonej kategorii można stać się szkołą zawodową, nie wspominając już o utracie pieniędzy. Proszę sobie wyobrazić akademię w takiej sytuacji.\n\n<strong><b>Zacytuję wypowiedź ministra Jarosława Gowina opublikowaną na łamach „Forum Akademickiego”: „Uczelnie, jeśli chodzi o rozwiązania statutowe, na ogół bardzo zachowawczo podchodzą do możliwości skorzystania z szerszej autonomii. Wydaje się, że większość uczelni postanowiła zachować dotychczasową strukturę”. </b></strong>\n\nW przypadku dużych uczelni badawczych, podlegających MNiSW, zmiany strukturalne mają uzasadnienie, bo wiążą się z wejściem w przestrzenie zewnętrzne, we współpracę z wielkim przemysłem itd. My jesteśmy relatywnie małymi szkołami z absolutnie inną specyfiką, innymi kategoriami się posługujemy. Wydział Malarstwa i Wydział Scenografii to dwie różne rzeczywistości, choć tu i tam malarstwo jest potrzebne. Każdy wydział ma swoją specyfikę i powinien mieć swoją autonomię. Jak się zacznie mieszać, łączyć wydziały, to się kogel-mogel zrobi, naprawdę bez sensu.\n\n[caption id=\"attachment_2290\" align=\"alignnone\" width=\"847\"]<img class=\"size-full wp-image-2290\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/akademia-2-0-myjak5-fa-04-2020.jpg\" alt=\"\" width=\"847\" height=\"1000\" /> Fot. Arch. Adama Myjaka[/caption]\n\n<strong><b>A jak pan ocenia zmiany związane z nadaniem stopnia doktora i doktora habilitowanego? </b></strong>\n\nTo, że procedury przeprowadzane są wewnątrz uczelni, jest jedną z lepszych zmian. Tylko postępowania w sprawie nadania tytułu profesora przyznano Radzie Doskonałości Naukowej. Wcześniej mieliśmy Centralną Komisję – zmieniła się nazwa, dusza jest ta sama, to tak jakby człowiekowi zmienić nazwisko.\n\nW przypadku nowej ustawy są zapisy, które każda uczelnia interpretuje inaczej, trwają dyskusje. Zajmuje nam to wszystko dużo czasu, kupę papierów musimy wytwarzać, a moglibyśmy spokojnie funkcjonować i rozwijać się jak dotąd. Możliwości były zawsze, np. wyjazdowe, potrzebne są tylko odpowiednie środki.\n\n<strong><b>Jakie znaczenia miało powołanie Rady Uczelni ASP w Warszawie? </b></strong>\n\nRada ma wiele empatii dla naszej akademii. Mam nadzieję, że będzie pomagała uczelni, że będzie szukać dodatkowych środków finansowania gdzieś na zewnątrz, potrząśnie tym czy innym biznesmenem. Tak rozumiem jej sens.\n\n<strong><b>Jak pan ocenia możliwość wpływania przez radę na politykę związaną z edukacją? </b></strong>\n\nLepiej, żeby nie wpływała, tylko wspomagała nas. Na szczęście pani Bożena Gargas z rady jest świetnym fachowcem i życzliwie pomaga nam we wszystkich strukturalnych przemianach. Mamy też osoby związane z biznesem. Znam jednak takie rady, które zaczynają wchodzić w kompetencje organów uczelni. Mówi się, że rektor powinien mieć większą decyzyjność, większą siłę działania, z drugiej strony ma nad sobą kogoś, kto go kontroluje i autonomia w pewnym momencie zaczyna się rozmywać. Nasza rada niedawno rozpoczęła swoją działalność, niedługo będą wybory. Wszystko jest płynne, jeśli nowy rektor będzie rewolucjonistą, to wiele pozmienia. Ja w tej chwili, jak pani widzi, sprzątam. Pakuję się i chcę jeszcze uporządkować ostatnie sprawy, które jestem winien ludziom. Wracając do rady: gdyby narzucała nam decyzje, a potem przyszłaby kontrola finansowa, to wie pani, kto odpowiada za każdą złotówkę w akademii? Rektor. Odpowiedzialność rektora jest ogromna – odpowiada za każdy błąd, który się wydarzy, a którego osobiście nie jest w stanie przewidzieć. Rada może więc doradzać rektorowi, ale nie powinna mu niczego narzucać.\n\n<strong><b>Czy Ustawa 2.0 wymusiła zmiany kadrowe w akademii? </b></strong>\n\nNie, przeszliśmy przez to płynnie. Kiedyś można było mnożyć etaty, dziś jest to trochę wyhamowane, bo ewaluacja wymaga pierwszego etatu. Rzadko zgadzamy się na pracę w akademii na drugim etacie. Wykładowca powinien dokonać wyboru, gdzie woli pracować. Ranga uczelni ma tutaj swoje znaczenie. Uważam, że ważna jest możliwość zatrzymania wybitnych osobowości, które mają autorytet na rynku artystycznym. Zawsze tak było: starsi profesorowie byli prawie jak święci, byli filarami uczelni. I nie ma znaczenia, czy taki profesor ma 65 lat, czy więcej, ważne że jest obecny w życiu szkoły, że chce pracować, ma energię, zdrowie i pasję. Przecież, jak sięgniemy głęboko do historii, to w kulturze greckiej senatorami zostawali mężczyźni w podeszłym wieku, którzy nie musieli już się dorabiać, mieli doświadczenie, mądrość i właściwą perspektywę do oceny wielu spraw. Ten głos doradczy dziś także byłby istotny, w senacie mogłyby być takie stanowiska jak honorowy profesor. Nie wszyscy do końca życia pracują twórczo. Ja akurat uwielbiam siedzieć w pracowni, nawet cieszę się na myśl, że będę miał więcej czasu. Mam co robić do końca życia. Ale są profesorowie, którzy z wielu względów poświęcili się dydaktyce, którzy żyją tą szkołą i są nam potrzebni.\n\n<strong><b>Jak przebiega kształcenie w zakresie rzeźby w warszawskiej ASP w kontekście relacji pomiędzy tradycyjnymi technikami a nowymi mediami? </b></strong>\n\nSą pracownie nastawione na studium natury i to jest ich podstawowe zadanie. Na początku wszyscy studenci przechodzą przez takie ćwiczenia, a później rozchodzą się do pracowni, które mają pewną specyfikę. Niektóre są związane bardziej z nowymi mediami, ale są takie, które dalej korzystają z tradycyjnego korzenia i które na przykład ja preferuję. Uważam, że sztuka jest nieprzemijająca. Ważna jest świadomość a nie narzędzie, choć obecnie obszar możliwości się poszerzył: mamy nowe sprzęty, maszyny, nowe – często lepszej jakości – materiały.\n\n<strong><b>Co chciałby pan powiedzieć na zakończenie kadencji? </b></strong>\n\nDla mnie akademia jest wspaniałym miejscem. To jest nie tylko uczelnia, lecz także środowisko. Obecnie tracą rację bytu różne związki artystów plastyków, które kiedyś były bardzo mocne. Budowanie silnego środowiska, które promieniuje na zewnątrz, jest bardzo istotne. Właśnie takie zadanie sobie założyliśmy: nie tylko dydaktyka, ale również wystawy, aktywność naszych profesorów, spotkania, wyjazdy, przenikanie się różnych postaw, idei. I ważne żeby tak zostało.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Rozmawiała Krystyna Matuszewska</em></p>\n\n</div>\n<div class=\"frame\">\n\n<strong>Prof. dr hab. Adam Myjak, rzeźbiarz, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Obecnie profesor zwyczajny na ASP w Warszawie, prowadzi pracownię dyplomującą na Wydziale Rzeźby i pracownię rzeźby na Wydziale Grafiki. Pracował również na stanowisku profesora zwyczajnego na Wydziale Artystycznym UMCS w Lublinie, prowadząc Zakład Rzeźby. W latach 1990-1996 i 1999-2005 pełnił funkcję rektora warszawskiej akademii. Ma na koncie ponad 70 wystaw indywidualnych w kraju i za granicą, m.in.: Galeria Narodowa Zachęta (1993 i 2005), Muzeum im. W. Lembrucka, Duisburg (1981), Muzeum w Bochum (1989), CRP w Orońsku (1993). Brał udział w kilkuset wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Jest wielokrotnym laureatem międzynarodowych i krajowych wystaw i konkursów. Z wielu realizacji można wymienić np. Kwadrygę na Teatrze Wielkim w Warszawie (wspólnie z Januszem Pastwą, 2002) czy pomnik Homo Homini w Kielcach (2006). Prace znajdują się w zbiorach wielu muzeów i kolekcjach prywatnych. W 2005 za zasługi dla kultury polskiej otrzymał złoty medal Gloria Artis. W 2012 roku po raz piąty, a w roku 2016 po raz szósty został rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.</strong>\n\n</div>', 'Nie produkujemy absolwentów ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'nie-produkujemy-absolwentow%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:57:48', '2020-04-20 08:57:48', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/nie-produkujemy-absolwentow%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2378, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<h2>Warto rozmawiać ze studentami. Wtedy łatwiej zrozumieć ich punkt widzenia, potrzeby i zainteresowania. Ale nie przyjmujmy bezkrytycznie wszystkiego, co mówią studenci.</h2>\n[caption id=\"attachment_2352\" align=\"alignnone\" width=\"1024\"]<img class=\"size-full wp-image-2352\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/spotkajmy-sie-w-pol-drogi-fa-04-2020-1024x797.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"797\" /> Rys. Sławomir Makal[/caption]\n\nZapytana przez redakcję „Forum Akademickiego”, co wiemy o naszych studentach, od razu pomyślałam: „No sporo, sporo, w końcu uczę już szesnaście lat. Mogę o tym napisać”. To było trzy tygodnie temu. A ja nadal zastanawiam się CO tak naprawdę o nich wiem? Całe moje zawodowe życie uczyłam na uczelni technicznej. Niektórzy mogliby pomyśleć, że to trochę dziwne, zważywszy na fakt, że jestem mikrobiologiem i zajmuję się ekologią drobnoustrojów. Jednak ta tematyka badań świetnie wpisuje się w aktualne trendy inżynierii środowiska i jest tam potrzebna. Dlaczego zwracam na to uwagę? Ponieważ moja specjalizacja powoduje, że współpracuję ze studentami na kierunkach, które mają sporo z „bio” wspólnego, ale studiują na uczelni technicznej i wydaje im się, że do niczego im to niepotrzebne, bo przecież będą inżynierami. Nie ma nic bardziej mylnego.\n\nCo gorsza, mało który student zdaje sobie sprawę z tego, że wszystkie składowe studiów, stanowiące odrębne przedmioty, są im potrzebne do poznania pewnej całości, jaką jest otaczający nas świat. Szczególnie jest to widoczne w przedmiotach przyrodniczych: biologii, chemii, fizyce. Każdy przedmiot opisuje tę samą przyrodę, jednak studenci z reguły tego nie widzą. Trudno powiedzieć, na ile winni są tu wykładowcy, którzy czasem uznają to za sprawę oczywistą, a na ile fakt, że już od szkoły podstawowej młodzież uczy się osobnych przedmiotów „pod klucz”, nie łącząc ze sobą zagadnień i faktów, które tak mocno się przenikają. Przychodzą potem na studia z wiedzą poukładaną „w szufladkach”, a my oczekujemy od nich właśnie syntezy i jesteśmy rozczarowani, że nasza współpraca nie układa się tak, jak byśmy tego oczekiwali.\n\nZ jednej strony pojawia się pytanie, czy nauczyciele akademiccy powinni nadrabiać to, czego nie nauczyli niektórzy nauczyciele niższych stopni nauczania? Z drugiej strony jednak może właśnie od przekazania takiej wiedzy powinniśmy zacząć, żebyśmy mieli możliwość budowania ich dalszej edukacji.\n<h3>Czyja to jest wina?</h3>\nW pierwszych latach uczenia przeszło przez moje ręce bardzo wielu studentów biotechnologii, inżynierii środowiska i ochrony środowiska. Wtedy też mocno dbałam o zawodowy dystans pomiędzy mną i studentami, których uczyłam. Teraz myślę, że każdy młody nauczyciel ma obawy, czy młodsi koledzy, którzy nagle stali się jego studentami, nie spróbują „wejść mu na głowę”. Dlatego też zgodnie z podstawową zasadą dydaktyczną na początku „przykręcałam śrubę” po to, żeby pod koniec semestru móc z czystym sumieniem ją poluzować. I wbrew pozorom właśnie wtedy miałam ze studentami dużo lepszy kontakt niż teraz. Bardzo wielu z nich właśnie z powodu tej „śruby” realizowało dodatkowe projekty naukowe, angażowało się w popularyzację nauki i działania organizacyjne, bez pytania o to, co z tego będą mieli, bo wiedzieli, że chodzi o proces uczenia się i to obustronny. Łatwiej było im się ze mną zaprzyjaźnić i odnoszę wrażenie, że wtedy tego też oczekiwali.\n\nOd dłuższej chwili jednak obserwuję z rosnącym niepokojem – i, nie ukrywam, z żalem – zwiększanie się dystansu pomiędzy mną a moimi studentami. I z przykrością odkrywam główny powód takiego stanu rzeczy. To czas. I nie chodzi tylko o to, że zwiększa się różnica wieku pomiędzy nami, choć być może zmiana światopoglądu wraz z wiekiem jest również powodem takiej sytuacji. Chodzi głównie o czas, który mogłam poświęcić na kontakt ze studentem, na rozmowę, często pozanaukową, właśnie po to, żeby go poznać, zainteresować czymś niekoniecznie związanym z przedmiotem, którego uczyłam, pomóc znaleźć interesujące go zagadnienie, nie zawsze z mojej działki. W powodzi papierologii, działań organizacyjnych, wypełniania tabelek, slotów i tworzenia regulaminów brakuje mi czasu na przyjrzenie się moim studentom uważniej, porozmawianie nie tylko o ich planach badawczych, ale też może i o czymś ważniejszym, bo o rzeczach nienaukowych. Często szukam tego czasu rozpaczliwie, jednak jak bym nie liczyła, doba ma tylko 24 godziny.\n\nNasuwa mi się też pytanie: czy brak czasu to tylko moja wina? Chyba nie. Przyglądając się aktualnemu pierwszemu czy drugiemu rokowi widzę, że pokolenie studentów wkraczających teraz na uczelnie ma zupełnie inne priorytety niż chociażby studenci dziesięć lat temu. Co więcej, oni też nie mają czasu na zacieśnianie relacji, nie tylko z wykładowcami. Dużo częściej uspołeczniają się wirtualnie niż na żywo. Po wykładach wsiadają w swoje samochody i jadą do domu, do pracy, na druga uczelnię. Też nie mają czasu. Wynika to między innymi z tempa życia, narzucanego przez świat, w którym żyją.\n\nWielu ma bardzo wysokie oczekiwania w stosunku do studiów, które realizują. Gdy się robi wiele rzeczy na raz, jakaś część życia musi na tym ucierpieć. Zazwyczaj są to relacje z innymi, w tym z wykładowcami. Na pewno bardzo wielu młodych ludzi wybiera studia po głębokim zastanowieniu nad tym tematem. Często jednak się zdarza, że pytają mnie jako wykładowcę, czy po tym kierunku będą mieć dobrą (czytaj: dobrze płatną) pracę. I w sumie słusznie, że o to pytają. Dobrze płatna praca jest jednym z celów, które mają przyświecać kończeniu dobrych studiów. Jednak z drugiej strony studia to czas, kiedy poszerzamy horyzonty, uczymy się nowych rzeczy, poznajemy ludzi, a zawężanie się tylko do zdobycia konkretnego zawodu jakoś mi do tej wizji nie pasuje. Skupienie na zdobyciu zawodu powoduje, że student traci wrażliwość na możliwości, które się pojawiają, jeśli patrzy się na świat z szerszej perspektywy. Tylko czy ci młodzi ludzie żyjący w obecnych czasach mogą sobie na to pozwolić?\n\nDużo bardziej jednak cenię sobie studentów, którzy przychodzą na uczelnię w konkretnym celu, żeby zdobyć zawód, niż takich, którzy trafiają do nas z przypadku albo za namową rodziców, pomimo zupełnie odmiennych zainteresowań. Często nie mają pomysłu na siebie, więc w taki sposób go szukają. Pół biedy, jeśli możemy im pomóc się w tym wszystkim odnaleźć i odpowiednio ich nakierować. Gorzej jednak, kiedy oni tej pomocy z różnych względów nie chcą, a na zajęcia chodzą, bo muszą. Trudno wtedy być usatysfakcjonowanym swoją pracą, jeśli widzi się mur obojętności.\n<h3>Na drugą stronę mocy</h3>\nW pracy ze studentami bardzo mocno zorientowanymi na cel oraz na starszych latach studiów – kiedy studenci już wiedzą, czego chcą i w czym się dobrze czują – na pewno sprawdzają się relacje partnerskie. Dają one lepsze efekty dydaktyczne, ponieważ otwieramy się na pomysły drugiej strony, co pozwala spojrzeć na naszą pracę z wielu punktów widzenia, tworząc nową jakość. Dlatego staram się takie właśnie relacje nawiązywać ze swoimi studentami dyplomowymi, a przede wszystkim z doktorantami. Oni żartobliwie nazywają to „przejściem na drugą stronę mocy” i być może coś w tym jest. Stając w miejscu nauczyciela, doceniają podejście, które kiedyś uważali często za zbyt surowe, i widzą to, czego jako studenci nie zauważali, dzięki czemu te relacje stają się pełniejsze. Ważne jest jednak czerpanie również z ich wiedzy. Moi studenci i doktoranci posiadają niejednokrotnie bardzo obszerną wiedzę na tematy, o których ja wiem niewiele. Coraz bardziej to doceniam, ucząc się od nich i pozwalając im „zawłaszczyć sobie” pewne zakresy naszej współpracy, na których doszlifowywanie nie mam czasu lub umiejętności. W świecie wąskich specjalizacji taka współpraca jest niezwykle pożądana i efektywna.\n\nOd kilku lat widzę wyraźnie, że wykłady „w starym stylu” to nie jest najlepsza forma uczenia. W dobie tak powszechnego dostępu do informacji, z jednoczesnym brakiem czasu na rozmowę, coraz częściej skłaniam się ku zastępowaniu tradycyjnego wykładu innymi formami interakcji ze studentami. Szczególnie wartościowe, zarówno w odczuciu moim, jak i studentów, są wszelkiego rodzaju warsztaty doskonalące wystąpienia publiczne, oparte np. na aktualnym piśmiennictwie. Wielu studentów nie lubi występować publicznie, ponieważ boi się tego, jak zostaną ocenieni przez odbiorców. Najbardziej chyba obawiają się jednak oceniania przez nauczycieli. Od początku edukacji uczą się na oceny, co zabija w nich chęć podejmowania prób w bardzo wielu aktywnościach, także w występowaniu przed publicznością.\n\nNa szczęście coraz częściej się zdarza, że pomimo pewnych oporów wychodzą poza strefę komfortu, podejmują ryzyko i daje to naprawdę niezwykłe efekty. Szczególnie kiedy studenci mogą mówić o rzeczach, które ich interesują. Niekoniecznie chodzi tutaj o zagadnienia naukowe, chociaż pasje są częstym tematem naszych rozmów. Podczas takich zajęć można się dowiedzieć, czym interesują się młodzi ludzie, odkrywając jednocześnie, jak różnorodne mogą być ludzkie pasje. Od klasycznych, jak sport, książki czy malowanie, po tak niezwykłe, jak na przykład kolekcjonowanie butów sportowych.\n\nTe opory najmniej widoczne są u studentów z zagranicy. Aktualnie na naszej uczelni mamy całkiem sporo kursów dla obcokrajowców i kontakt z nimi bardzo mocno naprowadza nas na pożądaną przez nich formę studiowania. Wystarczy o to spytać, a oni chętnie dzielą się informacjami. Takie formy warto potem wprowadzać na polskojęzycznych kursach.\n<h3>Wprowadzanie koncertu życzeń</h3>\nCzasami jednak mam wrażenie, że w tym wychodzeniu naprzeciw studentom posuwamy się trochę za daleko. Chcąc zainteresować tematem, zbytnio upraszczamy pewne zagadnienia, wprowadzamy coraz więcej elementów zabawy, co z reguły kończy się tak, że na egzaminie student, owszem, pamięta tę zabawę, ale już niekoniecznie konkretną informację. Staramy się mówić prosto, ale jeśli chcemy wykształcić specjalistę, to musi on posiadać sporą dawkę specjalistycznej wiedzy i operować specjalistyczną terminologią danej dziedziny.\n\nCzęsto zdarzało nam się pytać studentów o to, jak widzieliby swoją edukację na danym kierunku studiów. Dostawaliśmy wtedy cały „koncert życzeń”, który próbowaliśmy chociaż częściowo wprowadzić w życie. Efekt był jednak taki, że część studentów nadal nie była zadowolona z tego, czego i jak się uczyli. Myślę więc, że w uczeniu, tak samo jak w każdej innej dziedzinie życia, trzeba znaleźć złoty środek.\n\nTen tekst mogłabym podsumować krótko: warto rozmawiać ze studentami. Wtedy łatwiej zrozumieć ich punkt widzenia, potrzeby i zainteresowania. Ale nie przyjmujmy wszystkiego, co mówią, bezkrytycznie. Nie próbujmy wcielać wszystkich ich pomysłów w życie, choć wydaje nam się, że w ten sposób zachęcimy ich do studiowania, wyjeżdżania, uczenia się etc. Oni to będą robić niezależnie od tego, czy będziemy ich zachęcać, czy nie. Przesiejmy ich słowa przez sito naszych doświadczeń i wiedzy, zastanówmy się wspólnie nad plusami i minusami. Postawmy jakieś racjonalne cele tej współpracy i postarajmy się spotkać w pół drogi. Wtedy mamy szansę na to, że gdzieś w złotym środku zbliżą się młodość i doświadczenie, ciekawość świata i naukowy spokój. Słowem, partnerstwo idealne, którego efekty być może zmienią świat.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Dr hab. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska, prof. PŚ, mikrobiolog, nauczyciel akademicki, popularyzator nauki. Pracuje w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Śląskiej. Naukowo zajmuje się badaniem zbiorowisk bakteryjnych pod kątem zależności ekologicznych i potencjału biotechnologicznego. Od 2017 roku pełni funkcję dyrektora Centrum Popularyzacji Nauki PŚ.</em></p>\n\n</div>', 'Spotkajmy się w pół drogi... ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'spotkajmy-sie-w-pol-drogi-%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:14:53', '2020-04-20 08:14:53', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/spotkajmy-sie-w-pol-drogi-%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2411, 1, '2020-04-20 08:14:57', '2020-04-20 06:14:57', 'Opisywane przez nas w poprzednich numerach sprawy rektorów PPUZ w Nowym Targu i AWFiS w Gdańsku miały w marcu swój ciąg dalszy.\n\nZ dniem 17 marca odwołany został rektor Podhalańskiej Państwowej Uczelni Zawodowej w Nowym Targu ks. płk. rez. dr hab. Stanisław Gulak. W ocenie MNiSW były już rektor przywłaszczył sobie autorstwo fragmentów ośmiu cudzych utworów w swojej pracy habilitacyjnej będącej podstawą nadania mu stopnia naukowego. „Przywłaszczenie (…) narusza zarówno obowiązki nauczyciela akademickiego, jak i przepis ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych” – podkreślił w swoim stanowisku minister nauki, dodając, że skala i rodzaj naruszeń zostały zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.\n\nS. Gulak miał korzystać z dorobku naukowego innych osób oraz wykorzystać m.in. prace licencjackie swoich studentek w pracy habilitacyjnej, którą bronił w Katolickim Uniwersytecie w słowackim Rużomberku. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec niego złożył na początku marca rzecznik dyscyplinarny MNiSW dr hab. Radosław Giętkowski, prof. UG. Odwołanie odbyło się po uzyskaniu pozytywnych opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencji Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych. Zgodnie z ustawowymi zapisami do czasu wyboru nowego rektora jego obowiązki przejął najstarszy członek senatu – dr Halina Zięba.\n\nZ kolei rektorem Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku przestał być dr hab. Waldemar Moska, prof. AWFiS. „Odwołanie jest związane z uprawdopodobnieniem – w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – zarzutów dotyczących wyrządzenia szkody majątkowej w uczelni oraz dopuszczenia się niewłaściwego gospodarowania majątkiem uczelni, stanowiących nadużycie udzielonych Rektorowi Akademii Wychowania Fizycznego w Gdańsku uprawnień oraz niedopełnienie obowiązków na niego nałożonych” – poinformowało MNiSW.\n\nChodzi o współpracę z chińską uczelnią Beijing Sport University. W ramach sponsorowanego przez rząd Chin programu Belt and Road młodzi adepci sportu trenują i mieszkają w kampusie gdańskiej uczelni. Formalnym partnerem pekińskiego uniwersytetu jest klub sportowy AZS AWFiS, którego prezes – Waldemar Moska – miał obarczać kosztami projektu kierowaną przez siebie uczelnię. Zawiadomienia w tej sprawie trafiły do prokuratury. Śledztwo prowadzone jest w kierunku nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków, co miało doprowadzić do wyrządzenia uczelni szkody majątkowej znacznych rozmiarów.\n\nMoska podał się do dymisji już w październiku ub.r., ale miesiąc później w wyborach uzupełniających ponownie otrzymał mandat do sprawowania funkcji rektora. W styczniu resort nauki wszczął postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego zarzucono rektorowi m.in. wyprowadzenie z uczelni 4,5 mln zł zysków; wyłudzenie z MNiSW 1 mln zł dofinansowania z tytułu studiowania na kierunkach anglojęzycznych studentów zagranicznych, którzy nie znali języka angielskiego; zerwanie umowy ajencji lokalu gastronomicznego na terenie uczelni, co skutkowało koniecznością wypłaty odszkodowania w wysokości ok. 100 tys. zł; wykonywanie dodatkowej pracy zarobkowej bez zgody senatu uczelni; nieuzasadnionego zwolnienia wieloletnich pracowników uczelni – działaczy związku zawodowego; przypisanie sobie autorstwa części cudzych artykułów naukowych z zakresu genetyki; manipulację przy wyborach na rektora.\n\nOd 31 marca uczelnią kieruje wybrany w styczniu rektor elekt prof. Paweł Cięszczyk.\n\nMK', 'Odwołani rektorzy', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'tytul-artykulu', '', '', '2020-04-20 10:02:36', '2020-04-20 08:02:36', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/fa-04-2020/tytul-artykulu/', 0, 'rrp_magazine', '', 0),
(2379, 1, '2020-04-20 08:03:22', '2020-04-20 06:03:22', '<h2>Studenci przynoszą ze sobą na studia swoje zagadki. Odkrywanie ich stanowi dla mnie największą przyjemność w pracy na uczelni. A jeśli jeszcze te odkrycia pomagają mi we wskazywaniu studentom, jak fantastyczne możliwości w nich tkwią, wówczas mam już pełnię zawodowej i takiej zwyczajnej, ludzkiej satysfakcji.</h2>\n[caption id=\"attachment_2314\" align=\"alignnone\" width=\"678\"]<img class=\"size-full wp-image-2314\" src=\"https://miesiecznik.forumakademickie.pl/wp-content/uploads/2020/04/w-sumie-to-ja-zadowolony-jestem-fa-04-2020-678x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"678\" height=\"1024\" /> Fot. Stefan Ciechan[/caption]\n\nKilka lat temu Koło Naukowe Amerykanistyki, działające w naszym Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, wpadło na pomysł przeprowadzania wywiadów z kadrą akademicką. Oczywiście wywiadów, które miały pokazać „profesora z ludzką twarzą”. Ostatnie pytanie zadane przez studenta dotyczyło motta życiowego, jakiegoś sformułowania, które mogłoby podsumować dotychczasowe moje doświadczenie jako człowieka i jako nauczyciela akademickiego. Muszę przyznać, że znalazłem się w kłopocie, bo nigdy się nad tym jakoś specjalnie nie zastanawiałem. Ale jak to zawsze bywa w życiu doświadczonego wykładowcy – olśniła mnie myśl: „W sumie to ja zadowolony jestem”.\n\nI to zadowolenie naprawdę rozciąga się na moje relacje ze studentami oraz doktorantami (choć ci drudzy jednak już bardziej powinni się stawać młodymi naukowcami niż tylko bardziej dojrzałymi studentami). Na szczęście zawsze daleki byłem od postawy, która na mojej macierzystej uczelni, mocno przecież zakorzenionej w historii, nadal jest nierzadko spotykana, czyli przekonania, że dawniej studenci byli lepsi, lepiej przygotowani, dojrzalsi. I w ogóle, z dawnymi studentami to jeszcze dało się coś zrobić. A teraz? No, szkoda słów. Mnie samemu mocno utkwił w pamięci pierwszy wykład z literatury romantycznej z czasów studiów teatrologicznych. Nie pozostawiano mi najmniejszych wątpliwości: kiedyś to byli studenci, a nam to może się co najwyżej wydawać, że nimi jesteśmy.\n<h3>Inni ludzie</h3>\nNigdy nie miałem przekonania, że studenci, których uczę, są w jakiś sposób gorsi niż my sami byliśmy przekraczając progi uczelni. Ale z drugiej strony – nigdy nie miałem wątpliwości, że oni są  inni, że mają za sobą zupełnie inne doświadczenia wyniesione ze szkoły, z liceum (a przez pewien czas i z gimnazjum). Kiedyś profesor Tomasz Szlendak, socjolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, napisał publicystyczny artykuł pod wielce wymownym tytułem Młodzi za każdy wysiłek oczekują nagrody. Bez użycia hermetycznego języka próbował wyjaśnić, że czasy po prostu się zmieniły. Młodzi mają za sobą zupełnie inne doświadczenie socjalizacji. Media społecznościowe stały się integralną częścią ich ścieżki rozwoju, wychowali się w świecie nieustającej interaktywności i nadmiaru bodźców. Profesor Szlendak wcale nie narzekał na studentów, z którymi musi pracować, tylko tłumaczył, dlaczego ich zachowania mogą się wydawać kompletnie nieprzystające do szacownej instytucji uniwersytetu. Po prostu – to są inni ludzie. Z zupełnie innymi możliwościami, ale i z zupełnie innymi ograniczeniami.\n\nKiedy dziesięć lat temu spędzałem pracowite akademickie wakacje na York University w Toronto, opiekujący się moim pobytem profesor Paul Axelrod, były dziekan Wydziału Edukacji tego uniwersytetu, opowiadał mi o zmianach, jakie zaszły w kanadyjskich uczelniach. W XXI wieku studenci coraz częściej mają problemy natury językowej – to poziom ich angielskiego, a niekoniecznie trudność materiału, bywa powodem milczenia grupy w czasie ćwiczeń. Coraz częściej w ramach orientation week, czyli kilku dni na początku nauki poświęconych wprowadzeniu w życie uniwersyteckie, muszą organizować specjalną część przeznaczoną dla rodziców. Bo skoro oni pokrywają czesne, to domagają się wytłumaczenia, na czym mają polegać studia i czego będzie się wymagać od ich pociech (przynajmniej w teorii dorosłych). Mówił, że coraz częściej rodzice domagają się czegoś na kształt wywiadówek, co o tyle ma sens, że sami studenci potrafią wykazywać się daleko idącą niedojrzałością. I na zakończenie dodał, że nam w Polsce może się wydawać, że to nie jest nasz problem, że u nas to się nie wydarzy. Wydarzy się, bo w ramach globalnej modernizacji społeczeństwa w każdym zakątku świata uczelnie będą doświadczać podobnych przemian.\n\nPomimo wiedzy wyniesionej z pobytów badawczych w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie i mojego głębokiego przekonania, że fala przetaczająca się przez Amerykę Północną dotrze i do nas, nie wprowadziliśmy w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych wywiadówek. Przynajmniej na razie. Choć coraz częściej rodzice chcieliby się dowiedzieć czegoś o postępach nauki swoich dzieci, choć bywa, że przychodzą ze swoimi dorosłymi dziećmi załatwiać różne mniej i bardziej skomplikowane sprawy. Na szczęście w Polsce mocno broni nas RODO, które gdzieniegdzie bywa prawdziwą zmorą. Ale w tym przypadku zawsze możemy (i powinniśmy) się bronić, bo to jest nasza wiedza o ich dzieciach, które muszą kiedyś zacząć żyć na własny rachunek.\n<h3>Każdy ze swoją historią</h3>\nUczenie się życiowej samodzielności to trudny proces. I nie ze względu na dociekliwość rodziców, lecz ze względu na moje własne przekonania staram się dowiedzieć jak najwięcej o moich studentach. Bardzo łatwo mi zauważyć, że są zupełnie inni niż ja zaczynający swoje studia trzydzieści lat temu; są zupełnie inni niż ci, który swoje studia skończyli piętnaście lat temu. Ponieważ nie pochodzę z Krakowa, a skończyłem polonistykę (za moich czasów teatrologia była tylko specjalnością na filologii polskiej), to ze sporą łatwością przychodzi mi rozpoznać, z jakiego regionu naszego kraju pochodzą uczestnicy moich zajęć. A choć ta wiedza zasadniczo nie jest do niczego potrzebna, to jednak sprawia, że studenci nie są jedynie częścią kolejnych nauczanych przeze mnie lat, tylko stają się osobami, które przyszły na nasze studia, każda ze swoją odrębną historią.\n\nDla mego własnego rozumienia tego, w jaki sposób można nawiązywać relacje ze studentami, pomocne są wspomniane wcześniej studia teatrologiczne. W dosyć prosty sposób można wyjaśnić, na czym polega różnica między złym a dobrym aktorem. Zły aktor jest mocno schematyczny, brakuje mu autoironii rozumianej jako krytyczne spojrzenie na samego siebie i najczęściej nie potrafi znaleźć umiaru w sposobie mówienia i poruszania się po scenie. Ale wyjaśnić, w czym tkwi różnica pomiędzy aktorem wybitnym a po prostu dobrym – o, tu już pojawia się poważny kłopot. Bo zazwyczaj decyduje o tym połączenie wielu niuansów tak drobnych, że trudno je wszystkie zauważyć i nazwać.\n\nI podobnie jest w budowaniu relacji ze studentami. Łatwo wskazać, kto nie potrafi przełamać oczywistej bariery pojawiającej się pomiędzy profesorami a studentami. Trudno jednak wyjaśnić, od czego zależy tajemnicza umiejętność przekraczania tej bariery. Kluczowe, moim zdaniem, jest rzeczywiste zaciekawienie tymi, którzy pojawiają się na naszych zajęciach. Amerykanie mają  bardzo miły zwyczaj organizowania pod koniec semestru pizza party. Pizza nie jest najbardziej typowym polskim daniem, ale bigosu bym raczej nie zaryzykował, dlatego najczęściej wybieram jakieś słodkości. To są nasze ostatnie zajęcia i chociaż bywa, że muszę jeszcze o czymś opowiedzieć albo coś jeszcze należy przedyskutować, to jednak w mniej formalnej atmosferze wspólnego objadania się słodyczami łatwiej przejść od rozmowy o amerykańskiej polityce wobec szkolnictwa wyższego czy najnowszych przestawieniach broadwayowskich do opowiadania o tym, co jest przecież najważniejsze, czyli o życiu.\n<h3>Studia są dla ludzi</h3>\nOd dawna żyję w przekonaniu, że na studiach powinniśmy kształcić nie przyszłych absolwentów wyposażonych w kompetencje poszukiwane na rynku pracy, ale ludzi. Mógłbym się tutaj odwołać do wielu publikacji, które wskazują, że uczelnie powinny przede wszystkim kształcić obywateli potrafiących zatroszczyć się o losy demokracji, najbliższego regionu, ojczyzny i całego świata. Ale nawet brak rozbudowanej bibliografii nie powinien przeszkodzić w zauważeniu, że studia są dla ludzi. I że to ludzie powinni je kończyć. Bynajmniej nie zredukowani do bycia absolwentem tego czy innego kierunku.\n\nMoże to doświadczenia wyjazdów do Stanów Zjednoczonych i Kanady sprawiły, że nigdy nie miałem obaw, by wyjść do studentów, by ich zapytać o sprawy dotyczące studiów i ze studiami niemające nic wspólnego. Nie miałem obaw, aby w czasie przerwy między zajęciami podzielić się z kimś uwagą, że dzisiaj na lunch mam dokładnie taką samą sałatkę. I znowu – może to właśnie kierunek studiów w instytucie nas do tego przygotował, ale organizowane przez koło naukowe imprezy, takie jak Thanksgiving czy Halloween Party, są znakomitą okazją, aby poza murami uczelni porozmawiać o sprawach absolutnie nieakademickich i z grubsza nienaukowych. Organizatorami tych zabaw są nasi studenci, co jest najlepszym dowodem na to, że studenci oczekują form bezpośredniego kontaktu.\n\nCzy w ten sposób zdobyta wiedza się do czegoś przydaje? Z pewnością nie przekłada się wprost na pracę moją i moich kolegów. Nadaje jednak zdecydowanie ludzkiego wymiaru procesowi studiowania. Myślę, że nie tylko nam łatwiej jest wówczas dojrzeć w studentach ludzi z rozmaitymi problemami, ale także z ambicjami i marzeniami. A i my przestajemy być jedynie bezosobowymi, pozbawionymi wyrazu etatowymi „nadawaczami”. Nie wiem, czy w ten sposób buduje się rzeczywiste relacje partnerskie, ale myślę, że każdemu jest milej uczyć się nie w anonimowej grupie osób, które ledwo się zna. Studenci przynoszą ze sobą na studia swoje zagadki. Odkrywanie ich stanowi dla mnie największą przyjemność w pracy na uczelni. A jeśli jeszcze te odkrycia pomagają mi we wskazywaniu studentom, jak fantastyczne możliwości w nich tkwią, wówczas mam już pełnię zawodowej i takiej zwyczajnej, ludzkiej satysfakcji.\n\nNa zakończenie muszę dorzucić jedną uwagę. Kiedy mój genialny student obronił już swoją pracę magisterską i został przyjęty na studia doktoranckie, zaproponowałem mu, by zaczął do mnie mówić po imieniu. Nie przystał jednak na tę propozycję, więc nadal jestem „panem profesorem”. Ja w stosunku do studentów też wolę formy „pani” i „pan”. Pozostanie przy zasadach dobrego wychowania absolutnie nie musi oznaczać podtrzymywania hierarchii i wzmacniania barier. Wystarczy nie bać się studentów. I po prostu ich lubić.\n<div class=\"signature\">\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Dr hab. Radosław Rybkowski, prof. UJ, badacz amerykańskiego szkolnictwa wyższego, dyrektor Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ</em></p>\n\n</div>', 'W sumie  to ja zadowolony  jestem ', '', 'publish', 'closed', 'closed', '', 'w-sumie-%e2%80%a8to-ja-zadowolony-%e2%80%a8jestem%e2%80%a9', '', '', '2020-04-20 10:15:44', '2020-04-20 08:15:44', '', 2359, 'https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/w-sumie-%e2%80%a8to-ja-zadowolony-%e2%80%a8jestem%e2%80%a9/', 0, 'rrp_magazine', '', 0);
